Programmabegroting in commissie: groene schoolpleinen, cultuurbedrijf en zwembaar maken Surfvijver?

VEENENDAAL Een goede vertaling van de Kadernota. In die kwalificatie van de Programmabegroting 2025 en meerjarenraming 2026-2028 konden alle fracties van de raad zich wel vinden. Daarnaast hadden alle partijen zo hun eigen aandachts- en pijnpunten. Vraag was welke informatie elke partij nog nodig had om in november een goed besluit te kunnen nemen.

door Arjan van den Berg

Ben van den Anker, rector-bestuurder van het CLV sprak mondeling in. Hij vroeg aandacht voor de sporthuisvesting van het CLV – of eigenlijk het gebrek daaraan. De school had te weinig sportaccommodaties om alle lessen volgens leerplan plaats te kunnen laten vinden. De school maakt onder andere gebruik van de sporthal van de SKF. Twee sportzalen van de school zijn een paar jaar geleden afgebroken, in de verwachting snel een nieuwe sportzaal te hebben. De gemaakte plannenzijn nooit gerealiseerd.

Omdat de zaal van de SKF een korfbalhal is, is het niet mogelijk om het onderwijs te geven die de school zou willen. Dan is er ook nog het probleem van een tekort aan kleedkamer en opbergruimte. ,,Nu is er te weinig ruimte en de prognoses zijn dat de school blijft groeien. Zonder interventie wordt het probleem alleen maar groter.” De school denkt graag mee over passende huisvesting, mogelijk met andere partners en gebruikers van een accommodatie, maar heeft daarvoor geen liquide middelen doordat er bij de vernieuwde bebouwing flink geïnvesteerd is.

QUICKSCAN

De SP had moeite met de tekorten rond jeugdzorg. Daarnaast viel het de fractie op dat er in de raadszaal voor 100.000 euro werd geïnvesteerd in een nieuw systeem, dat al snel 450.000 euro kon kosten. Kon dit echt voor dat geld? De partij wilde graag meegenomen worden, zodat de zaal ook passend zou zijn voor de raadsleden die er immers mogen zetelen. Wat de SP betreft, deed Veenendaal mee aan de QuickScan Lokale Democratie, waarbij werd gekeken naar de relatie tussen gemeente en inwoners en de samenwerking van de afdelingen van de gemeente onderling. 

Dit gratis traject van de VNG zou een goed idee zijn om zo 1,5 jaar voor de verkiezingen vanuit het vertrouwen dat er al veel goed ging te kijken hoe het nog beter zou kunnen. De partij dacht na overeen motie om de afvalstoffenheffing en de rioolheffing onder te brengen bij de OZB met het principe :de (groot)gebruiker betaalt (meer).

De ChristenUnie was benieuwd hoe het stond met de groene schoolpleinen, waarover een paar jaar eerder een motie was aangenomen, in het kader van klimaatadaptatie en hittestress waar rennende kinderen het al snel warm kregen. Deelmobiliteit was ook een aangelegen punt. De partij was bezig met het nadenken over een strategisch plan en aanvullend mogelijk een actieplan. De partij wilde graag weten of het klopte dat als een stel begeleiding naar werk kreeg, die begeleiding voor de een stopte als de ander werk kreeg. De fractie vroeg meer duiding op beleid rond de herdenking rond Bevrijding en de Tweede Wereldoorlog. Tot slot was het bijzonder waarom de investeringen rond het theater niet waren opgenomen bij de toch al hoge schuldquote die daardoor in de praktijk nog hoger uit zou vallen.

CULTUURBEDRIJF

ProVeenendaal was niet van plan met vragen of voorstellen te komen, ware het niet dat er een schriftelijke reactie van de programmaraad cultuur binnen was gekomen rond het komen tot één cultuurbedrijf. Welke instellingen had de raad daarbij concreet op het oog? Welke organisatie wordt dan overkoepelend en voor welke instellingen wordt die dan verantwoordelijk voor het culturele 

aanbod en de programmering? Wanneer kon de uitnodiging voor het gesprek over het plan van aanpak worden verwacht? Dat waren volgens de fractie ronduit terechte vragen. De partij nam eerder het initiatief voor een amendement bij de Kadernota, dat door de meerderheid van de raad was aangenomen. 

Hierin kreeg het college de opdracht om samen met de cultuursector met een plan van aanpak te komen. De vraag was niet of er één cultuurbedrijf moet komen, maar hoe. Gezien de brief leek het erop alsof er niets aan uitvoering gedaan was. Welke stappen waren er inmiddels ondernomen en was er wel gesproken met de programmaraad? Volgens de fractie had het college nagelaten om direct met de programmaraad om tafel te gaan zitten en zich nu vooral gefocust op waarom het wellicht niet zou kunnen. Inmiddels heeft ProVeenendaal de programmaraad een schriftelijke reactie gestuurd naar aanleiding van de schriftelijke inspraak van de programmaraad.

Voor het CDA was het leegstaande cultuurvastgoed een aandachtspunt. Elk jaar werd er bij het Spectrum vanwege een leegstaande verdieping twee ton afgeschreven, terwijl er genoeg organisaties waren die de ruimtes dolgraag zouden willen gebruiken. De partij dacht dan ook na over mogelijkheden om de ruimtes toch beschikbaar te stellen aan cultuurpartijen. 

AMBITIES

Hoe gaat het college de ambities rond een duurzaam Veenendaal met een klimaatbestendige leefomgeving waarmaken als er geen budgetten voor zijn vrijgemaakt? Het antwoord op die vraag zou de SGP wel willen hebben. Ten tweede zag de partij dat de planning van de onderwijshuisvesting waarschijnlijk niet zou worden gehaald. En dus was het een idee om ‘makkelijkere’ projecten die eigenlijk na een IKC op de rol stonden naar voren te halen. Op die manier zouden ze niet nog meer vertraging oplopen en kon de tijd worden gebruikt om bij de IKC’s tot overeenstemming te komen.

GroenLinks-PvdA was nog steeds bezorgd over de extra bezuiniging rond duurzaamheid en het risico om die ambities niet te halen, maar zag geen manier om die terug te draaien. Over een voorstel rond het schone luchtakkoord werd wel nagedacht, maar niet per se bij de programmabegroting. D’66 zag graag zo snel mogelijk een omgevingsplan voor de Tuinstraat tegemoet. Lokaal Veenendaal was blij dat er niet werd bezuinigd op onderwijs, maar maakte zich zorgen over de lastenverhoging voor de inwoners. De partij wilde weten of er bij de herinrichting van het stadspark – financieel – ruimte was voor het zwembaar maken van de Surfvijver en of er inmiddels iets was gedaan aan de door de fractie eerder gehekelde stankoverlast van de cacaofabriek.

Ook de VVD maakte zich zorgen om de jeugdzorg, waarin niet elk jaar meer extra geld zou moeten worden bijgelegd. Naast het opvoeren van de druk op de overheid was het hoog tijd om zelf in beweging te komen met normalisering en de acceptatie dat niet elke hulpvraag kon worden gehonoreerd. Een visie over het opgroeien en opvoeden binnen de gemeentegrens was een idee: dit is Veenendaal en dit is wat we normaal vinden. Wat ‘normaal opvoeden’ dan precies inhield en wat ‘grote’ en ‘kleine’ hulpvragen waren, daarover wisselde de fractie graag van gedachten en vooral ideeën met de andere fracties.

ZOEKTOCHT

Wethouder Marco Verloop legde uit dat de investeringen rond het theater nog niet waren opgenomen omdat er nog geen beslissing was genomen. Het college wees al langer op de risico’s bij hoge investeringen die nu ‘bewust met z’n allen’ waren genomen. Collega Dylan Lochtenberg noemde de subsidieregeling die er voor scholen al bestond voor groene schoolpleinen en wilde die bij gesprekken met scholen gerust nog eens onder de aandacht brengen.

De route naar een cultuurbedrijf had nog zo zijn obstakels. Volgens het college was het voorstel om tot een plan van aanpak te komen niet zo’n ‘helder besluit’ als ProVeenendaal suggereerde. Welke partners zijn er, om hoeveel subsidie gaat het, wat houdt een ‘cultuurbedrijf’ eigenlijk in? Daar wil het college met de raad over nadenken en tegelijkertijd met de cultuurpartners communiceren over de te zetten stappen.

Martijn Beek op zijn beurt erkende dat het beheersbaar houden van de jeugdzorg ook een zoektocht is. De beeldvormende avond op 24 oktober zag hij als een goede aftrap om na te denken welk traject de raad wilde lopen. Het Omgevingsplan voor de Tuinstraat laat nog op zich wachten, maar kwam er zeker aan, garandeerde wethouder Engbert Stroobosscher. In de tussentijd konden eigenaren onderling afstemming zoeken. Om de natuurlijke zwemwaterkwaliteit van de Surfvijver verder te verbeteren was er een investering nodig, maar het zwemmen werd ook niet onmogelijk gemaakt. Als een wederhelft van een stel werk krijgt, stopt de verplichting voor begeleiding vanuit de participatiewet voor de ander inderdaad. Als degene dat wil, zijn er het arbeidsregio leerwerktrajecten het regionale mobiliteitsteam, waarbij de vraag ‘ik ben beschikbaar voor werk, kunt u mij helpen’ graag wordt beantwoord.