Gewetenloos

VEENENDAAL Of ik er goed aan doe dit te bekennen, weet ik niet. Vorige week hebben we op zondagochtend gespijbeld. Van de kerk wel te verstaan. Na enkele weekenden met logerende kleinkinderen en korte nachten, kozen we voor een wekkerloze zondagochtend. Die maakte het mogelijk om de holocaust-herdenking in Amsterdam virtueel bij te wonen. Wat ik in onze wijkgemeente gemist heb, kan ik achteraf nog volgen. Maar of het mij zo diep zal raken als die herdenking, vraag ik mij af. Treffende toespraken, ervaringen van overlevenden die geen familie meer hadden, muziek met instrumenten uit de concentratiekampen van toen.  

Het gonst de laatste tijd in onze samenleving van de verwijzingen naar deze inktzwarte periode. Veelal ondoordachte en anders schaamteloze verwijzingen. Want wat haal je je in je hoofd als je de keuzevrijheid in onze dagen om een prik te halen of niet en het feit dat dit hier en daar gevolgen heeft, vergelijkt met de systematische, industriële vernietiging van mensen, om wie zij waren? Ik vraag mij serieus af wat er gebeurd is in het brein van mensen die we als weldenkend zouden mogen beschouwen, als zij zulke opportunistische en kwetsende vergelijkingen trekken. Dat moet haast een kwestie zijn van een niet functionerend geweten, want onwetendheid zit er in veel gevallen niet achter.

Ik zal nooit vergeten dat mijn vrouw en ik in 1993 Israël bezochten, met een groep leerlingen van het Christelijk Streeklyceum Ede. We voerden een gesprek met een groep Palestijnse Christenjongeren. Zij maakten ons duidelijk dat hun leven als minderheid in Israël geen pretje was. Dat was te begrijpen, want zij zagen de Israëli’s als bezetters. Dat zij vervolgens het gedrag van de Israëlische overheid en militairen vergeleken met wat de nazi’s met Joden deden, trof mij toen al frontaal. Nota bene de dag daarvoor hadden we Yad Vashem bezocht, de dag dáárvoor het Gettomuseum en tranen met tuiten gehuild bij het zien van de beelden en horen van de namen. 

Een hele andere ervaring daar tegenover: ik ben bestuurslid van een vriendenstichting die het oudste vredescentrum binnen Israël ondersteunt, Givat Haviva. In dat centrum bereikt men veel in het vreedzaam laten samenleven van Joden en Palestijnen binnen dat land. (Leerlingen van het Ichthus College hebben af en toe via Zoom contact met leerlingen van de Internationale School op die campus). 

Ibrahim, een van de leerlingen van die school, een Arabische jongen uit Galilea startte daar 18 maanden geleden. Hij omschreef zichzelf als een ‘gang boy’ en voor hij leerling werd, was hij volgens eigen zeggen alleen maar geïnteresseerd in rondhangen met zijn vrienden, roken  en praten over hun hekel aan Joden. Afgelopen week zette hij een poster op zijn Insta-account met de tekst: ‘Holocaust memorial day, 27 january 2022, Never again’. 

Wat zou het sommige politici en hun volgelingen sieren als zij dit voorbeeld zouden volgen.

Misschien moeten ze beginnen met een goede besteding van hun zondagochtend?!

door Willem de Vos, rector CLV