Sluitende begroting uitgangspunt voor Veenendaalse gemeenteraad

VEENENDAAL De raad is ermee akkoord om het sluitend maken van 2024 als uitgangspunt te nemen en de integrale afweging van de inkomsten en uitgaven te betrekken bij de behandeling van de Programmabegroting en de meerjarenraming 2025-2027. Van de vele daarbij ingediende moties, werd alleen die van het CDA aangenomen. De partij hoorde continu dat de beslissingen over belangrijke, kostbaardere projecten bij de ‘integrale afweging’ zouden worden gemaakt, maar wilde nu eindelijk wel eens weten wanneer die afweging dan zou plaatsvinden en hoe de raad daarin zou worden meegenomen.

door Arjan van den Berg

ProVeenendaal hoopte dat het Rijk dat nu ‘domweg niet thuis gaf’ tot bezinning zou komen, zodat Veenendaal in elk geval niet hoefde in te grijpen op de basisvoorzieningen. De provincie het voortouw laten nemen was geen optie. De ambitie voor een sluitende begroting werd door de partij gedeeld, maar daarvoor was het wel nodig om het plaatje scherp te krijgen voor er definitieve keuzes konden worden gemaakt. Dat betekende dat de voorbereidingen voor allerlei projecten door konden gaan, maar dat de integrale afweging pas volgend jaar kon worden gemaakt, als alle inkomsten helder zouden zijn. 

De partij wilde vooral ook de samenleving betrekken bij het maken van de begroting en zag geen kans om dat al voor dit najaar te doen. Daarbij was de onderhuisvesting wel een uitzondering, omdat die prioriteit had. De fractie diende geen moties in en liet weten ook niet voor andere moties te zullen stemmen die geld kosten. De zorg voor een sluitende begroting voor 2024 en een intensief proces voor de meerjarenraming voor de tijd erna zou al zorgen voor een ‘meer dan volle, rijke kadernota’.

SNELHEID

De PvdA diende een motie in over het verbeteren van de luchtkwaliteit en het handhaven van het Schone Lucht Akkoord, waarbij het proactief benaderen van producenten van bijvoorbeeld houtstook was gewenst.

Als we de snelheid erin willen houden, moeten we heel goed weten wat we te besteden hebben

De SGP vroeg zich af waarmee het college het meest geholpen zou zijn en gaf daarbij zelf het antwoord: door een rangorde aan te brengen bij die veelgenoemde integrale afweging, die wat de partij betreft dan wel zo snel mogelijk moest komen. Voorzichtigheid was het devies. Fractievoorzitter Dick Both: ,,Als we de snelheid erin willen houden, moeten we heel goed weten wat we te besteden hebben. We moeten stoppen met dromen en doen met wat we weten.” Onderwijshuisvesting was wat de fractie betreft urgent en de taken rond jeugdzorg en het sociaal domein moesten niet worden beperkt. Andere projecten konden later of helemaal niet worden opgepakt.

De ChristenUnie vroeg zich vervolgens af hoe dat maken van snelheid te rijmen viel met het afwachten op een afweging, wat volgens de SGP inderdaad precies het grote steeds ingewikkelder wordende spanningsveld was. Volgens de ChristenUnie was er ondanks de onzekerheid van de financiën ook ruimte om te investeren in de kwaliteit van scholen en jeugdhulp en leefbaarheid en groen, zoals het Stadspark. 

RICHTING

Lokaal Veenendaal zag het eerder voor zich dat het college met een volgorde kwam met prioriteiten, waarna de raad kon kiezen of ze het ermee eens was. Fractieleider Jaap Pottjewijd: ,,We zijn dit proces 1,5 jaar geleden begonnen en we zijn nog steeds verdwaald in de woestijn. Ik hoop niet dat het 40 jaar gaat duren.”

We zijn dit proces 1,5 jaar geleden begonnen en we zijn nog steeds verdwaald in de woestijn. Ik hoop niet dat het 40 jaar gaat duren

De metaforen en verwijzingen zouden nog vaker terugkomen. SP’er Jan Breur begon zijn pleidooi door ‘My way’ voor te dragen. ,,Na 17 jaar weet ik wel waar ik voor sta. Ik sta hier voor menselijke waardes, gelijkwaardigheid en solidariteit en een sterk, aantrekkelijk en sociaal Veenendaal.” Nog een laatste keer drukte hij de andere partijen op het hart niet te bezuinigen op de dingen die je niet terug kunt draaien en het sociaal domein zoveel mogelijk intact te laten. Daarna diende hij een aantal moties in waaruit de door hem gewenste richting voor Veenendaal bleek. 

HUURDERSTEAM

Zo wilde de partij een onafhankelijk Veenendaals huurdersteam dat inwoners hielp om zaken aan te kaarten bij, en op weg te helpen naar de huurderscommissie. Daarnaast wilde de partij om ondanks de per 1 januari ingaande Omgevingsweg de raad de kaders vast laten blijven stellen bij woningbouwprojecten van 25 woningen of meer. Ook gaf hij Veenendaal graag de titel ‘culturele hoofdstad van de regio Foodvalley’ en wilde hij als zodanig dat Veenendaal bij de provincies Gelderland en Utrecht cofinanciering zocht voor het theater.

D66 zag voor het opstellen van het nieuwe integrale huisvestingsplan graag eerst een consultatie en een startnotitie, en een verkenning naar het goedkoper maken van het OV van minima. Ook werd de eerder in de commissie voorgestelde vergoeding van geslachtsregistratie geopperd, met de toevoeging dat die ook zou gelden voor achternamen die bijvoorbeeld herinnerden aan een slavernijverleden. Het CDA had het liefst moties ingediend over hittestress, een masterplan zwerfafval en het uitroepen en profileren van Veenendaal als bijenstad, maar deed dat niet. 

BEWEGINGSVRIJHEID

De VVD vroeg zich af wat je kunt doen als je als marionet aan touwtjes vastzit. Span je je in om toch zoveel mogelijk bewegingsvrijheid te krijgen of blijf je bungelen? Wat de fractie betreft, zette de gemeente vol in op dat eerste en ging met andere gemeentes stevig lobbyen bij het rijk voor meer duidelijkheid en liefst natuurlijk een grotere bijdrage.

Het college wilde een integrale afweging maken als alle inkomsten en aspecten van grote uitgaven bekend waren en dacht daarbij aan de kadernota 2025 om dan wel echt keuzes te maken en prioriteiten te stellen. Daarbij merkte wethouder Verloop op dat het dan ging om de zogenoemde majeure projecten, dus de belangrijke projecten die veel geld kosten. Bij kleinere projecten kon gewoon per keer worden afgewogen: wat doen we wel en wat niet op dit moment. Wat de schone lucht betreft: daar deed de gemeente al het mogelijke al. 

Wethouder Stroobosscher legde uit dat de meeste discussie bij woningbouwprojecten niet rond het vaststellen van de kaders was, maar rond de participatie en dat de motie van de SP daar dus niet bij hielp. Op het gebied van OV voor minima werd al veel gedaan en de wethouder wilde ook niet dat er te veel verwachtingen werden geschept. De moties, voor zover die nog niet waren ingetrokken werden achter elkaar weggestemd, op die van het CDA na. Fractievoorzitter van Lokaal Veenendaal Jaap Pottjewijd in een stemverklaring: ,,Dit is het meest concrete wat we vanavond kunnen besluiten.”