Veenendaal krijgt nieuw theater: raad stemt na langlopende discussie met één stem verschil voor masterplan

22 november 2024 om 07:31 Politiek Nieuws uit Veenendaal Theater Veenendaal Tips van de redactie

VEENENDAAL De bijna doorlopende of voortslepende voorstelling over het nieuwe theater was nooit een comedy, maar loopt na de stemming op 21 november in de raad ook niet uit op een drama. Met 17 stemmen voor en 16 stemmen tegen kon het Masterplan ‘Nieuw theater in de Duivenweide’ op een nipte meerderheid rekenen. D66 had op voorhand het idee dat het weleens een feest voor alle cultuurliefhebbers kon worden.

door Arjan van den Berg

Dick Both mocht namens de SGP als eerste het spreekwoordelijk podium betreden en zijn licht laten schijnen. ‘We bouwen het theater ook voor de regio’, hoorde hij vaak zeggen, maar de werkelijkheid leek toch anders. Waar de meeste bezoekers van buiten Veenendaal zouden komen, kwam de rekening uiteindelijk grotendeels te liggen bij de inwoners van Veenendaal zelf, ook voor inwoners die het theater nooit van binnen zouden zien. Veenendaal leek de ‘culturele sponsor’ van de regio te zijn.

,,Dit prestigeproject is een doorn in het oog en een enorme hypotheek op de financiën in de komende jaren.” De partij diende een voorstel in om de mogelijk aanvullende subsidie voor incidentele kosten bij opstartproblemen van een nieuw theater te schrappen. De fractie wilde dat de 100.000 euro die het theater zelf bij moest dragen uit aanvullende middelen zoals sponsoring zou komen en niet bijvoorbeeld uit omzet uit de horeca of kaartverkoop. Daarnaast stelde de partij samen met de ChristenUnie en het CDA voor om het budget van 47,8 miljoen echt het plafond te laten zijn.

Mooi, waardevol theater

GroenLinks/PvdA vond dat het onderwerp theater al heel lang en te lang op de rol had gestaan. Het ging meer dan het gebouw om de inspiratie en creativiteit die te vinden zou zijn in een centrum waar iedereen zich welkom en verbonden kon voelen. Destijds was het huidige gebouw neergezet zonder dat er nagedacht was over de toekomst en de fractie wilde dat nu niet herhalen. Pro Veenendaal was blij met het besluit over een nieuw theater, die een uitlaatklep voor jong en oud zou zijn. Wel waren er nog vraagtekens. Het initiatief van de fractie om tot één cultuurbedrijf te komen, gold ook voor het theater. Daarom leek het de partij goed om te kijken naar de competenties van personeel en te zien wat er van hen werd gevraagd. Als het college tegenvallers bij de opstart van een nieuw theater zag, was het nodig om nu al maatregelen te treffen. Teus Nieboer: ,,We willen extra middelen terughoudend inzetten. Nu al een carte blanche aan het theater geven, lijkt ons geen goed plan.” De fractie vroeg het college tot slot om de raad halfjaarlijks mee te nemen in het proces,ook wat het beeldkwaliteitsplan betreft, om ‘een mooi, waardevol theater’ te realiseren.

MEER RUIMTE VOOR POPPODIUM

Dolblij met de kleine zaal, de filmfunctie en nu ook een poppodium. Dat was de SP, die wel vond dat de programmering van dat laatste met 21 voorstellingen vrij strak stond. Hij vroeg samen met D66 en GroenLinks/PvdA met een motie om meer ruimte voor een levendig poppodium, zodat er snel geschakeld kon worden als er zich kansen voordeden. Dat hoefde niet extra geld te kosten. Stel dat vrijwilligers bijvoorbeeld meer voor elkaar zouden krijgen, dan hoefden ze niet te wachten.

Het was een mooi plan, maar een plan zonder uitvoering is een hallucinatie, vond Jaap Pottjewijd van Lokaal Veenendaal. ,,Veenendaal verdient een echte huiskamer waar iedere Veenendaler zich thuis voelt.” Het theater was wat hem betreft dan ook bij uitstek geschikt om niet alleen cultureel, maar ook maatschappelijk te ondernemen. Wat kon het theater doen voor het sociale domein, bijvoorbeeld met stageplekken of vrijwilligers? Vaak werd er voorgesteld alsof er moest worden gekozen tussen het sociaal domein of het theater. ,,Waarom doen we niet beide en verbinden we die niet met elkaar?”

STOPPEN MET PRATEN

Ook de VVD hoopte te kunnen stoppen met praten over het theater en te beginnen met de uitvoering van ‘een prachtig plan’, dat een impuls zou geven aan de cultuursector, de binnenstad en het vestigingsklimaat in Veenendaal. Het CDA merkte op dat er met het voorstel over meer zou worden besloten dan het theater. Ook het stedenbouwkundige plan hoorde daarbij. Veel in het planrond het thema ‘fiets’ was niet helemaal duidelijk en de partij zag graag dat hierover nog geen keuze werd vastgelegd totdat er een centrumbrede analyse was uitgevoerd met betrekking tot het fietsverkeer. Samen met Pro Veenendaal maakte de partij zich daarnaast hard om bij het thema ‘logistiek’ te zorgen voor een oplossing waarbij verkeers- en geluidsoverlast van inwoners van de Duivenwal als uitgangspunt werd genomen en de verkeersveiligheid werd gewaarborgd. Het theater zou wat de fractie betreft minder geld hebben gekost, maar gaf van het investeringskrediet wel aan: dat moeten we doen.

Niets waar we blij van worden

Als het aan D66 had gelegen, zou Veenendaal in het plan ook een bioscoop hebben gekregen, maarde fractie vond het nu voorliggende voorstel een mooi compromis. Voor de ambitie om er een regiotheater van te maken, was er meer nodig dan een goed gebouw en een goede programmering. Elke kans om de ov-voorzieningen rond het centrum te verbeteren, moest worden aangegrepen, zoals bussen die na middernacht reden en ook stopten in het centrum.

Een investering van bijna 48 miljoen was niet in verhouding met de kleine groep inwoners die naar het theater ging, was het oordeel van de ChristenUnie. De partij had altijd gepleit voor een kleiner theater. Er stond niets in het Masterplan dat de partij had overtuigd en waar de fractie blij van werden dus kondigde de ChristenUnie op voorhand aan tegen te zullen stemmen.

Voor alle Veenendalers

,,Waar het om zou moeten gaan, is wat je met dit gebouw mogelijk maakt”, zei wethouder Dylan Lochtenberg, nadat hij de voorgeschiedenis van de discussie benoemde vanaf de destijds unaniem aangenomen Cultuurvisie. Het nu voorliggende Masterplan was een vertaling van de uitgangspunten van toen. Het college hoopte met dit voorstel een ambitie neer te leggen voor een theater voor alle Veenendalers. Over de competenties van medewerkers was nog niet nagedacht, maar hij zou ernaar kijken in het proces naar één cultuurbedrijf. Hij zei toe de raad halfjaarlijks mee te nemen in de ontwikkelingen en het gesprek over het ontwerp van het theater zo open mogelijk te maken. Terecht, vond hij, had Jaap Pottjewijd gezegd dat cultuur ook veel kon doen voor het sociaal domein, bijvoorbeeld tegen eenzaamheid en voor re-integratie, verbinding, het leren van de taal en cultuur en ontplooiing van jongeren.

GEEN CARTE BLANCHE

Er was geen sprake van een carte blanche voor het theater. Nadrukkelijk zou de wethouder met het theater bespreken wat ze zelf konden doen om de controle te houden, maar zo nodig zou extra geld het theater in staat stellen om een ‘vliegende start’ te hebben. Collega Stroobosscher deed al het nodige als het ging om pleiten voor goede ov-verbindingen. De motie van SGP en de ChristenUnie om het bedrag van 47,8 miljoen als plafond in te stellen, vond hij overbodig, omdat daarop al zou worden gestuurd. De ChristenUnie zag dat als een ‘achterdeurtje om toch aanvullend krediet te geven’, aangezien het college bij onverwachte tegenvallers terug kon komen bij de raad, waarop de wethouder op het budgetrecht van de raad wees.

Naar de verkeersveiligheid zou worden gekeken, waarop het CDA de motie introk. De motie van de SP over het poppodium nam hij van harte over als basis voor verdere gesprekken voor een levendig poppodium. Het voorstel om de van het theater gevraagde bijdrage van 100.000 euro ook echt uit aanvullende middelen te laten komen werd met 32 stemmen voor en 1 stem tegen aangenomen. Datzelfde gold voor het voorstel om het thema ‘fiets’ mee te nemen op een ander moment. ,,Een lang debat is hiermee aan het einde gekomen”, concludeerde burgemeester Gert-Jan Kats. Maar wat de uitvoering betreft, is het wel ‘wordt vervolgd’.