Natuurrubriek Slenterpaadjes over maart: Natuur loopt nu een maand voor

VEENENDAAL In maart is de meteorologische lente begonnen; maar in de natuur al wat vroeger door de redelijk ‘warme’ winter. Vijftig jaar geleden zijn ze begonnen met spotten wat er al vroeg bloeide, in die tijd gebeurde dat pas eind maart, begin april. De natuur loopt nu een maand voor vergeleken met vijftig jaar geleden. Via Natuurkalender.nl kan men zelf reageren als je wat vroeg in bloei ziet staan.

Maart is de lentemaand maar ook zaai- en kiemmaand en voorjaarsmaand en kalvermaand. Allemaal bijnamen van maart. De naam maart komt van de Romeinse oorlogsgod Mars. In het oude Rome noemde men deze maand Martius.

SPREEKWOORDEN 

In onze cultuur zijn er eeuwenlang spreekwoorden en gezegden gebruikt, die vaak met mooie verhalen en legenden doorgegeven werden. ‘Geeft maart al veel gedonder, dan is een witte paas geen wonder’. En rond de 21e maart: ‘Op lentedag de wind in noord, blaast nog zeven weken voort’.
Langs de wegen rond Veenendaal zie je nu overal de bloeiende narcissen. Dat geeft een vrolijk gezicht. De krokusjes in wit, geel en paars, of gestreept gaan open wanneer de zon schijnt. En je kunt erop wachten: dankbare bijen en hommels die op zoek zijn naar nectar hebben dan veel te eten.
Het is een van de beste pollenleveranciers voor bijen. De pollen zijn nodig voor de larven van de bijen om op te groeien. De krokus hoort bij de familie van de lissen. Er zijn maar liefst negentig soorten.

SPECERIJEN 

In 1847 werd de crocus tommasinianus geïntroduceerd en kwam oorspronkelijk uit de Balkan en kreeg de naam van zijn ontdekker Muzio de Tommasini die leefde van 1794-1879. Voor de specerij saffraan zijn er 600 tot 850 bloemen nodig van de crocus sativus; de saffraancrocus voor 5 gram saffraan.
Per bloem worden er drie meeldraden gebruikt. Alles gebeurt handmatig en is dus één van de duurste specerijen. Iran produceert 90 % van de saffraan krokus. Het is een smaakversterker en wordt ook medicinaal gebruikt. Het schijnt te werken bij lichte Alzheimer. Of het klopt wordt nog onderzocht.

De forsythia bloeit en ook de toverhazelaar. Het maarts viooltje kleurt prachtig paars en ruikt heerlijk. Dat doet zijn naam eer aan, omdat het bloeit in maart. De bosbessen lopen al uit en de lariksen hebben al kleine groene puntjes. De spechten hameren er flink op los, om te kijken of er achter de schors van de bomen een lekker hapje tevoorschijn komt.

GRIEZELFILMS 

Op Remmerstein is een oude dikke beuk met de woning van een bosuil. Heel af en toe kun je een glimp van hem opvangen; als hij thuis is. Afgelopen week hoorde ik hem overdag roepen, maar het is een echte nachtvogel. Daarom hoor je hem bijna nooit. Want ‘s nachts is het bos verboden gebied! Ze broeden al in februari maart, hun spookachtige roep wordt graag in griezelfilms gebruikt.

Reageren: alyvaneijk@gmail.com.