Broodproject Buitenzorg kan regionaal worden

VEENENDAAL Hoe pakken we het voedseltekort aan en hoe voorkomen we dat er nog steeds een teveel aan eten moet worden weggegooid? Het zijn wereldwijde problemen waarover constant nagedacht wordt én hoe kleine plaatselijke initiatieven niet zelden kunnen uitgroeien tot landelijke speerpunten.

door Martin Brink

Zo’n project is mogelijk Buitengewoon Brood van de stichting Buitenzorg, al gebiedt de eerlijkheid te zeggen dat het idee niet helemaal nieuw is maar weer is afgekeken van Rotterdam. Eind dit jaar, begin volgend jaar volgt een proef in Veenendaal.

In het project Buitengewoon Brood komt het er op neer dat oud brood gebruikt wordt voor het opwekken van biogas. ,,En dat is in de huidige tijd zeer actueel. Geen wonder dat er zoveel partijen belangstelling hebben getoond”, aldus Gerrit van de Weerd, voorzitter van de stichting Buitenzorg die de actie plaatselijk en mogelijk regionaal gaat coördineren.

Hoe is dat allemaal zo gekomen? Bekend is dat de Stichting Buitenzorg Veenendaal, die zich inzet voor dagbesteding aan verstandelijk beperkten, constant op zoek is naar de juiste initiatieven om de doelgroep verder te brengen.

BROOD OVER DE HEKKEN Onder meer beheert ze twee (publieks-) dierenkampjes in Veenendaal. Sinds 1994 in Veenendaal-west aan het Ruisseveen en sinds 2020 die aan het Gersteveld in Dragonder-Noord. Daar is een gevarieerde levende have en is dus veel voedsel nodig. ,,We merkten op een goed moment dat er na het weekend steeds zakken met brood over de hekken werden gegooid. We zijn dat gaan uitzoeken en kwamen er achter wie daar verantwoordelijk was”, zegt Van de Weerd.

Immers: lang niet alles kon Buitenzorg gebruiken en op deze manier deponeren is zeker niet de bedoeling. Het overgrote deel moest alsnog weggegooid worden en dat is natuurlijk altijd zonde. Het ging hierbij om een groep gelovige Veenendalers waarbij het niet toegestaan is om eten zomaar weg te gooien maar om er een goede bestemming voor te vinden. Daarbij werd direct gedacht aan voer voor de beestjes. 

Van de Weerd en de zijnen gingen het gesprek aan met deze groep maar ook deed zich de vraag voor: ,,Waarom is er nog steeds een teveel aan brood? Wordt er zoveel gebakken?” Daarop kwam het broodproject in Rotterdam langs. Daar wordt met kliko’s oud en teveel gebakken brood ingezameld. ,,Particulieren werken op deze wijze ook direct mee aan de actie.”

(de tekst gaat onder de foto verder)

Er is nog steeds een overschot aan brood. In een nieuw project kan dat weer voor biogas zorgen. - Glutenvrij brood

ENERGIE Voor alle duidelijkheid: het gaat alleen om brood, dus niet om groenten- en fruitafval. Daar zijn weer andere afvalinzamelacties voor. Wat gebeurt er met het ingezamelde brood? Van de Weerd: ,,Dat wordt vergist en uiteindelijk energie van gemaakt in de vorm van stroom en gas.”

En dat zijn weer hoogst actuele zaken in deze tijd waarbij elk goed idee voor energievorming zeer welkom is. Om kort te gaan: dit is er één van. Informatie inwinnen via de gemeente Rotterdam leverde daar niet alleen veel goodwill op, maar men was ook benieuwd heel een betrekkelijk kleine gemeente als Veenendaal dit kan oppakken. Met veel belangstelling worden de ontwikkelingen gevolgd. Want wellicht is het een mooi voorbeeld voor andere kleinere plaatsen. Vervolgens ging het los. Van de Weerd: ,,We zochten contact met een aantal partijen, zoals Kees Huibers van de drie Jumbo-supers in Veenendaal, zorgorganisatie Charim en de Veenendaalse moskeeën.”

Huibers is ook van de Voedselbank. ,,Die verklaarde dat ondanks dat er veel wordt gedoneerd aan deze instelling, er nog altijd veel brood moet worden weggegooid. Ook de andere instanties beloofden om oud brood voor het project te bestemmen.” 

KLIKO’S Allen wilden graag meewerken. Op strategische plekken worden dan kliko‘s geplaatst die op gezette tijden worden opgehaald. Ook de scholen zullen aan de actie meewerken. Die ondersteunen alles ook van harte, zo is nu al duidelijk geworden. Leerlingen worden er nadrukkelijk bij betrokken. Zij controleren of alles in goede orde verloopt en wat er in de kliko’s wordt gedeponeerd. Zo wordt een broodproject niet alleen iets van de stichting Buitenzorg, maar krijgt het een regionale betekenis waarbij ook de inzet van inwoners in belangrijke mate meetelt.

VEENENDAAL4FAIR Eind 2021 werd het broodproject via de site van Veenendaal4Fair bekend gemaakt. Deze organisatie, één van de participanten van het project, streeft bewuster leven na. Ze wil een steentje bijdragen aan een betere wereld en de ecologische voetafdruk van een ieder verkleinen. Van de Weerd: ,,Begin januari stonden we op de Duurzaamheidsmarkt in het gemeentehuis. Er was veel belangstelling voor.” 

Toen ging het pas echt los. De gemeente kon het via haar ophaalkanalen niet borgen maar verwees naar Afvalcombinatie De Vallei - ACV - die voor Veenendaal en vier omliggende gemeenten voor de inzameling van afval zorgt. Ook daar was men meteen voor alles te porren.

Van de Weerd: ,,Ik kreeg vervolgens reacties vanuit gemeenten. Rhenen ging zelfs al een stap verder en daar wilde men al een vergister plaatsen. Ik zeg: even rustig aan. We gaan eerst met ACV in Veenendaal een proef nemen. Dat gebeurt eind dit jaar en duurt ongeveer een maand. Op basis daarvan kijken we hoe het verder gaat.”