Veense burgemeesters door de eeuwen heen (17)

VEENENDAAL Op 1 april 1982 krijgt Veenendaal, sinds de verzelfstandiging in 1795, in de persoon van de 51-jarige Ir. Gerrit Wiechers haar 17e burgemeester. Tijdens zijn burgemeesterschap word veel nieuwbouw gepleegd waaronder de Lampegiet. Wiechers komt uit het bedrijfsleven waar directeuren knopen doorhakken. Vandaar dat hij in het begin erg moet wennen aan de politiek en de trage besluitvorming. 

Ir. Isaac Wiechers trouwt op 14 juni 1929 in Den Haag met Johanna Aleida van Benthem. Het echtpaar gaat in Batavia in Nederlands-Indië wonen en krijgt op 3 september 1930 een zoon die ze Gerrit noemen. Dit is de latere burgemeester van Veenendaal. Zijn vader is in Batavia werkzaam bij het Nederlands Gouvernement. Het gezin wordt gevangen genomen en belandt in een Jappenkamp. Dankzij de bom op Hiroshima in augustus 1945 komt het vijf personen tellende gezin Wiechers vrij. In 1946 komt het gezin terug naar Nederland en gaat de 16-jarige Gerrit studeren. Hij studeert in 1955 cum laude af als mijningenieur aan de Technische Universiteit Delft.

Gerrit behoorde tot de Gereformeerde Kerk en treedt politiek toe tot de ARP hetgeen later het CDA is geworden. Hij trouwt met Rina van der Kraan en ze krijgen vier kinderen.

BOUWPROJECTEN

Wiechers gaat na zijn afstuderen bij Shell werken en woont dan onder andere in Venezuela, Verenigde Staten en Indonesië. In 1964 stapt Wiechers over naar bouwbedrijf Bredero waar hij in de Raad van Bestuur komt. Hij raakt betrokken bij grote bouwprojecten in het Verenigd Koninkrijk en in Nederland is hij betrokken bij de bouw van Hoog Catharijne en de Pier en het Kurhaus in Scheveningen. 

In 1982 vraagt de commissaris van de Koningin aan Wiechers om te solliciteren naar het ambt van burgemeester van Veenendaal. Dat doet hij omdat het in de bouw steeds slechter gaat. Het nieuwe burgemeestersechtpaar komt vanuit Utrecht in de ambtswoning aan de Zuylenburg 11 wonen waarna wethouder Koppenberg een stapje terug kan doen. Wiechers wandelt regelmatig naar landgoed Prattenburg. Ook maakt hij veel foto’s, tekent hij portretten en speelt klarinet.

WERKELOOSHEID

Bij zijn installatie in Veenendaal zijn zo’n 2.000 van de 40.451 Veenendalers werkeloos. In zijn eerste speech geeft Wiechers aan dat ’de werkeloosheid in Veenendaal onrustbarende vormen begint aan te nemen’. Het was ook maar liefst 20 procent van de beroepsbevolking. Dit komt hoofdzakelijk door het verdwijnen van de wol- en sigarenfabrieken. 

Het college van b en w weet met succes nieuwe bedrijven aan te trekken. Wiechers wordt in zijn tijd onder andere bijgestaan door de wethouders Henk J. de Ruiter, Joop de Ruiter, Borry Vrieling, Cees van Hal, Wim Kroes en Lammy de Ruyter-Bakker. Om de nieuwe bedrijven te kunnen huisvesten en de duizenden nieuwe inwoners te kunnen huisvesten moet er ook gesloopt worden. Dit bezorgt Wiechers als het boegbeeld van Veenendaal de naam ‘de Sloper’. In de wandelgangen wordt echter melding gemaakt van het feit dat Wiechers, binnen het college van b en w, als een leeuw heeft moeten vechten om de Frisia villa te behouden. Als iets goed gebouwd is en karakteristiek, dan moet er een invulling voor komen was de stelling van Wiechers. Niet slopen dus. Het ‘pand van Remme’, dat inmiddels een gemeentelijk monument is geworden, sloopte Wiechers liever wel.  

SAMSAM

Ambtelijk wordt Wiechers ondersteund door gemeentesecretaris Dick van Manen en vanaf 1984 door Gert van Appeldoorn. In het straatbeeld vinden we een eerste steenlegging bij buurthuis SamSam langs de Weverij. Op 15 mei 1985 legt Wiechers hier de eerste steen.

Prinses Margriet  en Pieter van Vollenhoven bezoeken op 16 augustus 1985 de omgebouwde Ritmeesterfabriek aan de Kerkewijk. Hier kunnen startende ondernemers een ruimte huren. Ook Wiechers en de commissaris van de koningin P. van Dijke zijn bij dit bezoek aanwezig. 

In het NRC Handelsblad van 17 januari 1987 lezen we dat onze burgemeester namens HBG in een commissie zit van bankiers, beleggers en ondernemers om minister-president Lubbers te adviseren over het doen van particuliere investeringen van minimaal 500 miljoen gulden in de Nederlandse infrastructuur. 

VOETBALWEDSTRIJD

De nieuwe burgervader werkt op de achtergrond en komt niet zo vaak in het nieuws. Wiechers staat wel in het landelijke nieuws als hij op 7 juni 1991 hij de WK voetbalwedstrijd tussen de militairen van Frankrijk en Turkije op sportpark Panhuis niet door laat gaan. Wiechers verklaart niet in te kunnen staan voor de openbare orde en veiligheid. De reden is dat enkele dagen eerder tijdens de wedstrijd Turkije -  Republiek Guinea twee Turkse toeschouwers ruzie kregen met elkaar. De wedstrijd wordt nu gespeeld in Apeldoorn.

Na precies 10 jaar geeft de 61-jarige Wiechers te kennen gebruik te willen maken van de Vervroegde Uittreding (VUT) regeling en dus te stoppen met het burgemeesterschap. Veenendaal is inmiddels gegroeid naar 50.791 inwoners. Hij typeert de Veenendalers als ‘harde werkers en zeer zelfbewust’. Gevoel voor schoonheid hebben ze niet veel volgens Wiechers: ‘Veel mooie oude gebouwen of kunstwerken tref je in Veenendaal dan ook bijna niet aan’. 

DE KLOMP

In het boek de Geschiedenis van Veenendaal deel 2 lezen we dat Wiechers als ‘de meest gewone’ burgemeester van Veenendaal wordt getypeerd. ‘Tien jaar diende hij de gemeenschap op een geheel eigen wijze, wars van opsmuk en uiterlijk vertoon’. In het Reformatorisch Dagblad verschijnt op 1 april 1992 een afscheidsinterview waarin hij aangeeft dat De Klomp bij Veenendaal moet komen zodat de bewoners van De Klomp mee kunnen praten over de gemeente waarop ze het meest gericht zijn. 

Na zijn afscheid gaat Wiechers weer in Utrecht wonen en wordt hij onder andere  voorzitter van het Centrum voor Beeldende Kunst in Amersfoort. Wiechers is op 9 mei 2015 op 84-jarige leeftijd in Utrecht overleden. De gemeente schreef in de overlijdensaankondiging dat Wiechers een ‘betrokken en verbindende’ burgemeester is geweest.