Veense burgemeesters door de eeuwen heen (16)

VEENENDAAL Enkele weken na het vertrek van burgemeester mr. dr. Jan Hazenberg krijgt Veenendaal op zaterdagmiddag 19 oktober 1968, in de persoon van de 42-jarige Pieter Bode, een nieuwe burgervader. Dertien jaar zal Bode burgemeester van Veenendaal blijven. Een affaire, gevolgd door een medische keuring, maakte een einde aan zijn carrière.

Pieter Bode is geboren op 23 maart 1926 in Ridderkerk (Z-H) als zoon van gemeenteambtenaar Dirk Bode en Adriana van der Kulk. Hij kreeg later nog een zusje Geertrui. Piet voltooide de Mulo en de HBS en deed daarna MO Staatsrecht, MO Boekhouden en MO Gemeenteadministratie. Hij trouwde in 1950 met Pleuntje Klootwijk. Het echtpaar kreeg een dochter. Kerkelijk behoorde het gezin tot de Gereformeerde Bond en politiek sloot Bode zich aan bij de Christelijk Historische Unie (CHU).

TWEEDE KAMER

Piet Bode startte zijn loopbaan op het gemeentehuis van Ridderkerk, daarna stapt hij over naar het ministerie van Marine. In 1947 gaat Bode op het gemeentehuis van Rotterdam aan de slag en in 1950 begint hij als adjunct-commies in Beesd om vervolgens in 1953 op het gemeentehuis van Huizen te gaan werken. Hierna solliciteert hij met succes naar het burgemeestersambt van Elburg. Op 1 oktober 1958 gaat zijn benoeming in. Vervolgens maakt hij per 11 december 1963 zijn entree in de Tweede Kamer. Hij blijft Kamerlid en burgemeester tot aan zijn benoeming in Veenendaal. 

Daarnaast is Pieter tussen 1962 en 1964 fractievoorzitter van de CHU in de Provinciale Staten van Gelderland. Andere functies van hem zijn: Lid van het dagelijks bestuur van de CHU, voorzitter van de CHU statenkring Harderwijk en lid van het bestuur kamerkring Utrecht.

NEVENFUNCTIES

Bode heeft enorm veel nevenfuncties zo is hij tussen 1959 en 1964 Dijkgraaf Polderdistrict Noord-West Veluwe. Tussen 1963 en 1968 is hij ook Lid Reclasseringsraad te Zwolle, voorzitter Nederlands Rode Kruis, afdeling Elburg, voorzitter Streekmuziekschool Noord-West Veluwe, voorzitter streek VVV, lid algemeen bestuur Stichting tot ontwikkeling Noord-West Veluwe, lid recreatieschap Veluwe, voorzitter Orgaan Rioolwaterzuiveringinstallatie Elburg. En dat is nog niet alles want hij is ook lid Regionale Raad voor de Arbeidsmarkt Utrecht en lid Hoofdbestuur Ned. Chr. Bond voor Overheidspersoneel. Tussen 1973 en 1977 is hij bestuurder van het Juliana Ziekenhuis in Rhenen. Hoewel hij al die functies niet tegelijkertijd vervult, is Bode een zeer druk bezet man.

Bij zijn vertrek in Elburg wordt Bode geroemd. Elburg is na ‘10 jaar Bode’ een van de welvarendste dorpen aan het randmeer geworden. In zijn tijd als burgemeester van Elburg zette hij zich bijvoorbeeld in voor een nieuw sportcomplex. Nog steeds is daar het Burgemeester Bode Sportpark.

REL

Nog voor Bode in Veenendaal arriveert is er over zijn benoeming een rel ontstaan in politiek Den Haag. Het hoofdbestuur van de ARP neemt het minister Beernink (CHU) zeer kwalijk dat hij een CHU’er heeft benoemd in Veenendaal. Veenendaal heeft immers al 80 jaar een burgemeester van ARP huize. Bode komt op zaterdag 19 oktober 1968 met zijn vrouw en hun 15-jarige dochter naar Veenendaal. Ze worden bij de gemeentegrens opgewacht door het 15-jarige bloemenmeisje Nienke Koppenberg. Ook locoburgemeester Anton de Ruiter en gemeentesecretaris Dick van Manen staan hem op te wachten.

FLATWONING

Het college vindt dat de ambtswoning aan de Kerkewijk 182 niet representatief genoeg meer is. Wethouders gaan op bezoek bij de provincie om toestemming te verkrijgen voor de nieuwbouw van een ambtswoning. Dat mag! Mits alles bij elkaar niet meer gaat kosten dan 175.000 gulden. Gevolg is dat Bode op en neer moet rijden naar Elburg. Op zijn uitdrukkelijk verzoek mag hij tijdelijk in een flat in het PWA-park gaan wonen. De aanbesteding van de bungalow valt echter tegen. De aannemers vragen 37.000 gulden meer voor de nieuwbouw dan waarvoor toestemming is verkregen. Na veel getouwtrek met de aannemers en wijziging van het oorspronkelijke plan krijgt het college het voor elkaar om voor 175.000 gulden, inclusief grond, een nieuwe ambtswoning op het perceel Zuylenburg 11 in de wijk Salamander te laten bouwen.

Op zaterdag 9 november 1968 verricht Bode zijn eerste officiële opening in Veenendaal. Aan het Spanjaardsgoed opent hij het Fysiotherapeutisch Instituut van de heer A.J. van Minnen.

OOG VAN DE NAALD

De burgervader kruipt begin 1969 door het oog van de naald. Als hij op de A12 rijdt komt er een losgeschoten vrachtwagenwiel op de motorkap van zijn auto terecht. De motorkap klapt open waardoor Bode geen zicht meer heeft. Hij weet ongedeerd de auto aan de kant te krijgen. Bode is ook aantal keer de gastheer geweest van een lid van de Koninklijke familie. In mei 1971 komt prins Claus sportcomplex De Vallei aan de Sportlaan. In 1976 komt koningin Juliana op bezoek en in 1980 ontvangt hij koningin Beatrix.

ZIEKENHUIS

Bode was een gezellige en vriendelijke man. Jammer dat hij niet ‘van de fles’ af kan blijven zoals ze dat in Veenendaal zeggen. Dit brengt Bode een aantal keren in verlegenheid. Zo is hij op een dag bij iemand in huis gewond geraakt. Hij moet daarvoor behandeld worden in het ziekenhuis. Het college hoort al snel dat de burgemeester in het Julianaziekenhuis ligt en enkele collegeleden rijden direct naar het ziekenhuis. Ze halen de burgemeester uit het ziekenhuisbed en brengen hem naar het ziekenhuis in Apeldoorn. Met deze actie voorkomen ze dat het voorval niet breder bekend wordt. Er wordt echter van het voorval aangifte gedaan. De landelijke pers zoals de Leeuwarder Courant stort zich er op. ‘De hoofdofficier van justitie in Arnhem, mr. J. Peijnenburg, besloot in juni op grond van een uitgebreid onderzoek door de rijksrecherche de burgemeester niet te vervolgen. Het stond volgens de hoofdofficier niet vast, dat de heer Bode zich aan genoemde feiten, zoals huisvredebreuk, had schuldig gemaakt.’   

De inmiddels 55-jarige Bode gaat kort na het voorval, in verband met gezondheidsredenen, met vervroegd pensioen. Bode neemt per 1 december 1981 ontslag. Dit is hem eervol verleend. Tijdens zijn ambtstermijn is Veenendaal gegroeid van 27.409 naar 40.451 inwoners. 

Pieter Bode is op 14 april 1986 op 60-jarige leeftijd overleden en ligt, samen met zijn op 25 juni 2007 overleden echtgenote, begraven op de Munnikenhof in Veenendaal.