Vernieuwd bezoekerscentrum Militair Ereveld Grebbeberg geopend: ‘Plek van herinnering en herdenking’

RHENEN ,,Dit vernieuwde bezoekerscentrum verbindt heden en verleden met elkaar. De verhalen van moed en zelfopoffering uit de meidagen van 1940 verdienen het om verteld te worden. Juist nu, in deze onzekere en woelige tijd. Laten we luisteren, leren en herdenken.” Deze woorden sprak Rhenens burgemeester Géran Kaai bij de opening van de nieuwe tentoonstelling op het Militair Ereveld Grebbeberg.

door Marco Diepeveen

Samen met luitenant-generaal b.d. Mart de Kruif, voormalig commandant Landstrijdkrachten, verrichtte hij vorige week de openingshandeling. Dat gebeurde door een bloem te steken in een vlechtwerk van takken. Symbool voor het leggen van bloemen op oorlogsgraven. Passende muziek van Zazí begeleidde de ceremonie.

UPDATE EXPOSITIE HOOG NODIG

De vorige expositie in het bezoekerscentrum op het ereveld dateert van 2002 en vroeg hoognodig om een update. In de compleet nieuwe inrichting wordt het verhaal van de Slag om de Grebbeberg en de strijd elders in de meidagen van 1940 verteld. Eigentijds, begrijpelijk en visueel aantrekkelijk. Zo geeft een grote maquette een beeld van het slagveld op en om de Grebbeberg.

(de tekst gaat onder de foto verder)

Foto: Marco Diepeveen

Persoonlijke getuigenissen uit brieven, interviews en dagboekfragmenten geven het oorlogsleed een menselijk gezicht. Ook letterlijk, op de enorme fotowand die de namen toont van alle 877 slachtoffers die op de Grebbeberg rusten. Waaronder ook mannen die in de overige oorlogsjaren sneuvelden. Van vijfhonderd van hen is tevens een portretfoto te zien.

VEILIGHEID NIET VANZELFSPREKEND

Defensie en de Oorlogsgravenstichting (verantwoordelijk voor beheer en onderhoud van het ereveld) hebben de metamorfose bekostigd, waaraan ook diverse fondsen een bijdrage hebben geleverd. De realisatie kostte bijna drie jaar.

,,Deze plek is het symbool van een niet te winnen strijd in 1940”, zei Jaap Smit, president van de Oorlogsgravenstichting. ,,Ook nu leven we weer in een gevaarlijke tijd, met dreiging van binnen- en van buitenuit. Een tijd om waakzaam te zijn. Het gaat om basale veiligheid. En die is niet vanzelfsprekend.” 

(de tekst gaat onder de foto verder)

Foto: Marco Diepeveen

LUITENANT FOLMER

Wethouder Caroline Folmer memoreerde haar overgrootvader, eerste luitenant Johannes Folmer. Als commandant van een sectie zware mitrailleurs sneuvelde hij op 12 mei op de Grebbeberg. Bijna een jaar lang lag Folmer als onbekende militair begraven. ,,De Grebbeberg was de hoeksteen van de Nederlandse verdediging in 1940. Hier zouden de Duitsers worden gestopt”, vertelde De Kruif. ,,Ik denk vaak terug aan de Grebbeberg. Zeker toen ik als regionaal ISAF-commandant in Afghanistan werd geconfronteerd met offers. De Grebbeberg is een plek van denken en gedenken. Wat betekent dit voor je? Het gaat om normen en waarden. Maar die eroderen als we er niets mee doen.”

Het nieuwe bezoekerscentrum is niet alleen bedoeld voor herinnering. ,,Ook een oproep om dit oorlogsleed van toen nooit meer te laten gebeuren. Daar hebben wij zeggenschap over. Het is onze plicht die oprijst uit elk graf op de Grebbeberg. Verzaken wij, dan falen we om vrede en vrijheid door te geven aan de volgende generaties.”