Fotowand bezoekerscentrum officieel geopend

RHENEN Van 174 militairen ontbreekt nog een foto In aanwezigheid van zo’n 150 belangstellenden, vooral familieleden van de slachtoffers, werd zaterdagmiddag 3 oktober de flink uitgebreide fotowand van het informatiecentrum op de Grebbeberg heropend. Dat gebeurde buiten het gebouw waar verschillende sprekers wezen op de vernieuwde fotomuur en het daardoor zichtbaar maken van alle gevallen strijders. De opening werd verricht door Eline Koopman, medewerkster van de Oorlogsgravenstichting die memoreerde aan de werkzaamheden van de Oorlogsgravenstichting in binnen- en buitenland en de wijze van totstandkoming van de namen- en fotowand. Daarna nam de burgemeester van Rhenen Géran Kaai het woord die verhaalde over het belang van het Ereveld voor Rhenen en de herinnering van de mensen die hun leven gaven tijdens de oorlogshandelingen en daar begraven liggen. Hij benadrukte dat het ‘een gezicht geven’ van hen de impact van het grote verlies op familieleden van de slachtoffers duidelijk maakt. Als laatste nam Kees van der Waal van Stichting De Greb het woord die vertelde over de werkzaamheden van de stichting in het verzamelen van gegevens om een helder beeld te krijgen van wat zich op de Grebbeberg heeft afgespeeld. Hij vroeg de aanwezigen om materiaal/foto’s aan te leveren indien die nog binnen de familie aanwezig zouden zijn om de siteinformatie te vergroten. Jan Bos werd ook nog in het zonnetje gezet met een mooie bos bloemen en een pin/speld van de Oorlogsgravenstichting.  

door Martin Brink

De wand is uitgebreid met liefst 225 foto’s van militairen die hier of elders in Nederland tijdens de mei-oorlog van 1940 stierven. Van de 877 personen die op het ereveld liggen, hebben 174 mannen nog geen portret. Aanjager van het project is oud-politieman Jan Bos (68) uit Veenendaal. Zijn zoektocht gaat door maar de klok gaat wel tikken om nog nabestaanden te vinden. Tijdens de plechtigheid waren er bloemen beschikbaar, zodat de familie een bloem bij het graf van hun familielid kon leggen. 

INTRIGEREND ONDERDEEL

In mei 2025 werd het nieuwe bezoekerscentrum op de Grebbeberg in gebruik genomen. Daarin werd een geheel nieuwe presentatie gerealiseerd, met de bedoeling om het ereveld meer inhoud en betekenis te geven. Met daarin onder meer een duidelijke uitleg over persoonlijke lotgevallen, een korte video-impressie van de oorlog van dag tot dag, het ereveld in de loop der jaren én, om de slachtoffers beter zichtbaar te maken dan alleen hun naam op een steen, een fotomuur. Voor belangstellenden blijkt dat het meest intrigerende onderdeel van het bezoekerscentrum. De vreselijke meidagen van 1940 komen op die manier wel heel dichtbij! De Oorlogsgravenstichting (OGS), beheerder van de begraafplaats, wist dat het beschikbare aantal afbeeldingen bij lange na niet compleet was. Ze deed in de loop naar de opening oproepen om ontbrekende foto’s van slachtoffers te sturen. Dat leverde enig resultaat op maar niet voldoende. Toen oorlogsgeïnteresseerde Jan Bos uit Veenendaal kort daarna het infocentrum bezocht, ontdekte hij al snel dat van velen geen afbeelding aanwezig was. Als gedreven en vooral ook ervaren speurder besloot hij in samenspraak met de OGS zoveel mogelijk ontbrekende slachtoffers op te zoeken.

Dat leverde verrassende resultaten op. Bijvoorbeeld zijn contact met mevrouw Verrijp in een verzorgingshuis in Capelle aan den IJssel. Zij is een eeuw oud, haar broer Cornelis Verrijp sneuvelde op 23-jarige leeftijd op de Grebbeberg. Zij was verrast dat er na 86 jaar nog aandacht voor hem was. Ze had zelfs nog een foto van hem. Mevrouw Verrijp kon tot haar spijt niet bij de opening aanwezig zijn.

BIJZONDERE NAAM 

Er zijn nog meer voorbeelden hoe Jan Bos nabestaanden buiten archieven, historische verenigingen en social media om, wist op te sporen. Hij vertelt: ,,Ik had bijvoorbeeld een reservekapitein Walkate. Ik wist dat hij kinderen had maar die woonden in Amsterdam en Dordrecht. Ik heb toen gekeken naar een site omdat Walkate een bijzondere naam is. In Dordrecht zat een advocatenkantoor waar een Walkate werkte. Ik stuurde haar een mail en ze bleek een kleindochter van de kapitein te zijn. Ze stuurde me direct foto’s.”

En onlangs stond hij met een paginagroot verhaal in dagblad De Telegraaf. ,,Daar reageerde al snel iemand op die nog een ontbrekende foto had. Ook reageren mensen op mijn berichten die ik op sites van Facebook heb gezet, onder andere die van Nederlands leger voor 1940.” Alle foto’s en aanvullende gegevens staan overigens ook op de site van de OGS.

Nadat deze krant in april dit jaar schreef over de intensieve speurtocht van Bos, lijkt er een hernieuwde aandacht te komen voor de slachtoffers. Een Rhenense uitgever benaderde hem en is van plan om er een boek over te maken, ook met allerlei niet algemeen bekende feiten over het Militair Ereveld. Bijvoorbeeld dat door een herbegrafenis hier niet alleen de soldaat ligt maar ook zijn ouders, broertje of zusje.