Discussie over bezuinigingen: ‘Gekeken waar we wat af konden halen en dat is nergens fijn’

VEENENDAAL De voorgestelde OZB-verhoging, de bezuiniging op de duurzaamheidsambities, het snijden in de culturele sector en de kosten van het sociaal domein. Dat waren nog maar een paar thema’s waarover de verschillende fracties zich bogen bij het bespreken van de Kadernota 2025-2028 in de commissie. De partijen verschilden van mening waarop mocht worden bezuinigd en vooral: waarop niet.

door Arjan van den Berg

Yvonne Bottema zei namens de VVD nogal geschrokken te zijn van de ‘buitenproportionele’ voorgestelde verhoging van de OZB. De partij vond een verhoging van drie keer 10 procent helemaal niet nodig en stelde voor om het te halveren naar drie keer 5 procent. Op het beheren van de openbare ruimte zou niet bezuinigd moeten worden. 

Partijgenoot Peter van Yren pleitte voor het niet schrappen van de verdubbelaar, omdat die de grootste impact had voor de binnenstad. De toeristenverhoging zou dan weer wel verhoogd mogen worden. Hij zag de investeringen in de ICT-campus te weinig terug en vond dat die ook geen stimulering van de overheid nodig had. De cultuursector was toch al niet al te ruim bemeten en daarop moest zeker niet zoveel bezuinigd worden als nu werd voorgesteld. Liever dan de parkeertarieven te verhogen en het gebied voor betaald parkeren uit te breiden, voerde de partij het betaald parkeren op zondag in.

AMBITIES

D66 was tegen het bezuinigen op peuterwerk en duurzaamheid. De provincie is van plan om een regionaal expertisecentrum op te zetten om Utrecht bij Brussel op de kaart te zetten. De partij zag graag dat Veenendaal in een vroeg stadium liet weten aan te willen sluiten. Daarnaast was het goed als er met de bouw van voor jongere geschikte woningen ook meer jongerenvoorzieningen zoals uitgaansgelegenheden zouden komen. In het kader van een regionaal Lampegiet stelde de partij voor om proactief samenwerking met buurtgemeenten te zoeken zoals bij Kwintelooijeen. 

Om de ambities op het gebied van duurzaamheid uit te kunnen voeren, mocht wat de PvdA betreft de OZB wel omhoog. Belangrijkste was dat het sociaal domein zoveel mogelijk op orde en het theater betaalbaar bleef. GroenLinks dacht na over een voorstel om de bezuiniging op de energietransitie terug te draaien. Een preventieve aanpak voor ziekteverzuim zou dan wel weer voor geld zorgen. Op voorschoolse opvang en vluchtelingenwerk wilde de partij niet bezuinigen en het theater moest ook in een of andere vorm blijven bestaan.

Er moet eerst consensus zijn of we überhaupt een theater krijgen, maar daar gaan we vanuit

VEILIGHEID

Lokaal Veenendaal vroeg om bij de markverkenning bij de aanbesteding van het theater te kijken of het misschien toch goedkoper kon. ,,Er moet eerst consensus zijn of we überhaupt een theater krijgen, maar daar gaan we vanuit”, sprak Jaap Pottjewijd hoopvol. Handhaving bleef voor de partij belangrijk en de partij wilde van de burgemeester weten welke middelen daarvoor nodig waren om dat goed te kunnen doen. Om de raad meer grip te laten krijgen op de ‘bodemloze put’ van de kosten voor jeugdzorg die al jaren oplopen, stelde de fractie een raadsenquête voor. 

De fractie wilde het makkelijker maken voor inwoners om hun woning te splitsen en het mogelijk maken dat bijpanden ook bewoond konden worden. Veiligheid in het centrum bleef ook een belangrijk punt. Naast het vaker gehekelde scootertuig maakten vetbikes het centrum ook onveilig. Fietsen in de Hoofdstraat kon nog wel, maar op de Brouwersgracht was dat te gevaarlijk. Om de kosten in de cultuursector te beheersen, werd het verkennen van de mogelijkheid voor één cultuurbedrijf voorgesteld. Een wandeling of fietstocht door de parken en de natuur in Veenendaal, opgeluisterd met teksten van het dichtersgilde, zou een goed idee zijn, net als een initiatief om kinderen die niet vanzelfsprekend naar de tandarts gaan dat wel te laten doen.

GROEN ONDERHOUD

Zorg voor elkaar, leefbaarheid, veiligheid en bestaanszekerheid. Dat waren voor de ChristenUnie belangrijke waarden, zei Sanny Brunekreeft. Ze was blij met alles wat op het gebied van het sociaal domein was bereikt. Ze benadrukte ook dat het goed was om Veenendalers te betrekken bij de toekomst. Eerst de basis op orde, dan de luxe, was de rode draad die ze oppikte. De partij schonk graag de aandacht aan het erfgoed van de Tweede Wereldoorlog in het kader van de herdenking van tachtig jaar bevrijding van Veenendaal en het toenemende antisemitisme.

Het verhogen van de OZB was pas een optie als dat hielp om dingen te verbeteren of in stand te houden. Op peuterwerk en het vluchtelingenwerk moest er niet worden gekort, noch op welzijnswerkers. Daarentegen wilde de fractie weten hoe ze in staat konden worden gesteld hun werk te doen. Bezuinigen op het onderhoud van groen tastte de leefbaarheid en het gevoel van veiligheid aan. Welke maatregelen konden er worden genomen om inwoners te stimuleren om een bijdrage te leveren?

Daar had de SGP wel een paar ideeën over. Inwoners konden worden betrokken bij het onderhoud van de openbare ruimte, maar rotondes konden bijvoorbeeld ook worden geadopteerd door bedrijven en bedrijfscoöperaties konden ook hun verantwoording nemen voor het onderhoud van het groen van hun eigen terrein. De fractie vroeg de wethouder welke budgetten er nodig waren om de groene ambities voor groenbeleid uit te kunnen voeren. Verder was de fractie verbaasd over het feit dat de bibliotheek langere openingstijden had. Overal werd de kaasschaaf overheen gehaald, dus waarom daar niet? Langer open betekende ook meer kosten.

WAARDEVOL

CDA’er Mark Ruitenbeek vroeg zich hardop af waar Veenendaal niet zonder kon. Goede scholen, toegankelijke wegen, groen, parkeervoorzieningen en ja, ook een theater, maar dan wel in een bescheiden vorm: een grote grote zaal en een grotere kleine zaal. Dat zou niet voor veertig of vijftig miljoen hoeven en het theater kon met sponsoring ook best een deel bijdragen.

Partijgenoot Alies Katerberg sprak het belang van (de waardering voor) mantelzorgers uit en vroeg daarnaast aandacht voor een vertrouwenspersoon. Raadsleden kregen steeds meer te maken met agressie, bedreigingen en intimidatie en anders dan ambtenaren konden ze niet naar de klachtenafdeling van bijvoorbeeld de ambtenarij. Een externe vertrouwenspersoon zou de beste keuze zijn, zodat bijvoorbeeld de burgemeester niet in een lastige positie kon komen. Bottema vroeg haar of het een idee was om samen te werken met verschillende gemeente en een externe raadspersoon voor de regio Food Valley te hebben, wat Katerberg een heel goed idee vond.

HULPLIJN

ProVeenendaal wilde andermaal de hondenbelasting afschaffen en stelde voor om eens in overleg met SportService te kijken welke gemeentelijke taken naar die organisatie overgeheveld konden worden. De subsidie voor de Veenendaalse hulplijn moest niet worden teruggedraaid. ,,Er gebeuren daar waardevolle dingen. Het zou zonde zijn van alle inzet en het is ook niet nodig”, vond Ronald van der Weerd.

PIJN

Kinderarmoede moest meer aandacht krijgen, terwijl de stadspromotie kon worden afgeschaft, vond de SP. In plaats van meteen met voorstellen te komen, vroeg de partij om een serie toezeggingen van de wethouder. Zo zag de fractie graag dat inwoners zonder auto bij ACV in plaats van een aanhanger ook een bakfiets konden huren. De gemeente zou zich ook aan de mailgedragslijn moeten houden en de websites moesten digitaal toegankelijker worden. Een verkenning om de wachtlijsten van zwemlessen te verkorten werd ook op prijs gesteld.

Wethouder Lochtenberg riep de raad op om nu de door het college uitgewerkte variant van het theater verworpen is nu zelf met een uitvoerbaar alternatief plan te komen. Initiatieven van inwoners en bedrijven wat groenonderhoud betreft hadden vooral maatschappelijke waarde, maar werden zeker gewaardeerd. Wethouder Stroobosscher vertelde dat er in het kader van deelmobiliteit al werd gekeken naar deelbakfietsen. 

Wethouder Verloop gaf aan dat de bezuinigingen op duurzaamheid onder andere inhielden dat er minder werd ingezet op het in beweging brengen van inwoners en de buurtuitvoeringsprogramma’s. En ja, dat ging pijn doen en zeker effect hebben. Zoals college Beek zei: ,,We hebben in de breedte gekeken waar we wat af kunnen halen en dat is nergens fijn.”