Column Jurgen Hillaert: Wakker van de Heer

VEENENDAAL Tijdens de vakantie valt het extra op. Uitslapen is een betrekkelijk begrip, zodra er een kerktoren in de buurt staat. Klokslag zeven uur. Bong. Bong. Bong. Na de eerste paar slagen weet je ‘t wel. Er is nog steeds een kerk. En hij staat er morgen ook nog. Opmerkelijk eigenlijk. We leven in een tijd waar ieder decibeltje zorgvuldig wordt gewogen. Organisatoren van evenementen moeten geluidsrapporten overleggen waar een gemiddelde natuurkundige zijn vingers bij aflikt. Er worden discussies gevoerd over een paar uur livemuziek op zaterdagavond. Omwonenden vrezen geluidsoverlast, slaapgebrek en een blijvende afkeer van Housuh in de Pauzuh. Maar dezelfde mensen worden elke ochtend gewekt door een klok die al generaties lang ongevraagd dienstdoet als analoge wekker. 

Nu hoor ik u denken: dat is traditie. Dat klopt. Maar er zijn meer gewoontes die we inmiddels weren, omdat de samenleving verandert. Neem de oproep van de muezzin. Zodra ergens wordt voorgesteld om vanaf een minaret een islamitische gebedsoproep te laten klinken, breekt er vrijwel direct een nationaal debat uit. Dan gaat ‘t over geluidsoverlast, neutraliteit van de openbare ruimte en de vraag of religie zich niet wat bescheidener mag manifesteren. Terecht. Alleen is ‘t wel opmerkelijk dat diezelfde vragen zelden worden gesteld over kerkklokken. Alsof een bronzen klepel vanzelf minder decibel produceert dan een luidspreker. Steeds meer gemeenten hebben de nachtelijke of vroege kerkklokken uitgezet. Niet omdat ze anti-kerk zijn, maar omdat ze beseffen dat de meeste inwoners tegenwoordig een horloge, kloradio of smartwatch bezitten waarop de tijd nauwkeuriger staat aangegeven dan op het torenuurwerk van onze oude St. Salvatorkerk.

En laten we eerlijk zijn, de mensen die op zondagochtend naar de kerk gaan, weten heus wel hoe laat die begint. Daar hebben ze geen luide herinnering voor nodig die de rest van de buurt gratis meeluistert.

Dat neemt niet weg dat kerkklokken ook iets moois hebben. Ze horen bij het silhouet van ons dorp. Bij onze historie. Net zoals een draaiorgel of een stoomfluit nostalgische gevoelens kunnen oproepen. Alleen hoeft nostalgie niet per se om kwart over acht zondagochtend mijn slaapkamer binnen te wandelen. Laat staan om zeven uur. Misschien is dat wel de mooiste vorm van naastenliefde: je buurman tijdens de vakantie ook een beetje laten uitslapen.

door Jurgen Hillaert
veensteken@streekverkenner.nl