De Groene Grens: ‘Een explosie van orchideeën in een uniek stukje natuur tussen Veenendaal en Ede’

VEENENDAAL Liefhebbers, natuurkenners, maar ook wandelaars is het vast al opgevallen. Tussen Veenendaal en Ede ligt een uniek en bijzonder stukje natuur: De Groene Grens. Een meer dan toepasselijke naam. Een gebied met groene potentie, singels, bosjes, struwelen en poelen. Peter Verbeek van Bureau Natuurbalans en Thomas Kroon van Stichting Mooi Binnenveld vertellen er meer over.

Eerst even terug. De ontwikkeling van dit natuurgebied is mede mogelijk gemaakt uit de opbrengst van de verkoop van 60 kavels in een ‘balkon’ in het natuurgebied. Op bijna 70 hectare komen natuur, landbouw en waterberging samen. De Groene Grens is een natuurparel op de grens tussen Veenendaal en Ede. Feitelijk is dit natuurgebied in tien jaar (door)ontwikkeld, hoewel de eerste plannen er al veel eerder lagen. In 2012/2013 was de eerste fase, in 2014/2015 volgde fase twee en recent is fase drie gerealiseerd.

ZELDZAME PLANTENSOORTEN

Wandelend over vlonderpaden kom je langs een aaneenschakeling van kleine landschapselementen. Deze zijn omsloten door hooilanden, poelen en voor Nederland zeldzame kalkrijke blauwgraslanden en akkers met inheemse akkerkruiden. Er groeien inmiddels tientallen zeldzame plantensoorten. Ook de vogelliefhebber kan hier zijn hart ophalen. En eerder bedreigde diersoorten hebben zich inmiddels in het gebied gevestigd.

BEHEER EN ONDERHOUD

Mooi natuurlijk allemaal, maar zonder goed beheer blijft De Groene Grens niet zo aantrekkelijk als nu, legt ecoloog en beheerder Thomas Kroon uit: ,,In het verleden was De Groene Grens in beheer bij Staatsbosbeheer. Sinds 2018 voeren wij als Stichting Mooi Binnenveld het beheer en onderhoud uit. Denk daarbij het maaien van hooilanden en natte schraalgraslanden, het schonen van watergangen en poelen en het inzaaien, bewerken en oogsten van bloemrijke akkers. Regelmatig onderhoud is erg belangrijk. Gelukkig zijn er ook vrijwilligers die graag een handje meehelpen.”

EXPLOSIE VAN ORCHIDEEËN

Peter Verbeek: ,,Opvallend in dit gebied is het aantal orchideeën.” Dat vertelde hij onlangs ook in een uitzending van Vroege Vogels over De Groene Grens: ,,Het is een heel bijzonder gebied, tussen Ede en Veenendaal. Het staat hier helemaal vol orchideeën, je praat dan over duizenden. Een explosie van orchideeën.” 

Zeker in de bloeiperiode zijn er vele orchideeën te zien, met prachtige kleuren, en daar genieten bezoekers van. ,,Moet je dit zien”, vertelt hij enthousiast. ,,Dit is toch gaaf? Hier groeien maar liefst negen soorten orchideeën. Van de rietorchis, de gevlekte orchis en ook van de moeraswespenorchis staan hier letterlijk duizenden exemplaren op een klein stukje. Dit is een van de rijkste gebieden voor orchideeën die ik ken. Sinds een tijdje groeien hier ook heel bijzondere soorten, zoals de welriekende nachtorchis. In totaal komen hier veertig plant- en diersoorten van de Rode Lijst voor.” 

De Rode Lijst is een overzicht van soorten die uit Nederland zijn verdwenen of dreigen te verdwijnen. Dit wordt bepaald op basis van zeldzaamheid en/of negatieve trend. De lijsten worden periodiek vastgesteld door de minister van Economische Zaken.

DENK PLANMATIG

Voordat zo’n gebied een ‘gezicht’ krijgt, moet er een plan liggen. Peter: ,,Kijk eerst goed en doe dan pas iets. Of laat juist iets. Met andere woorden, denk planmatig, werk samen. Dat is hier ook gebeurd. Bij De Groene Grens hebben we heel goed gebruik gemaakt van de kwelstromen die voornamelijk van de Veluwe komen, van de kalklagen in de bodem en van de afwisseling van zure of juist heel basische omstandigheden. En we gebruikten maaisel uit naburige blauwgraslanden. Door de zaden uit de regio, die in dat maaisel zaten, is dit nu zo’n rijk gebied geworden.”

ERVAREN EN BELEVEN

Thomas: ,,Het mooie is dat je het gebied zelf kan ervaren en beleven. Wandel er gerust doorheen, en maak daarbij natuurlijk alleen gebruik van de paden. Dan zul je zelf merken hoe uniek dit natuurgebied is. Ook landelijk valt De Groene Grens op. Groepen botanici en ecologen bezoeken het gebied regelmatig. En voor de bewoners van de nieuwe woonwijk Veenendaal-Oost is dit natuurlijk een mooi plekje.”

Stichting Mooi Binnenveld kan altijd nieuwe vrijwilligers gebruiken om deze natuurparel goed te onderhouden. Heb je groene vingers, wil je buiten bezig zijn en meehelpen? Geef je dan op via info@mooibinnenveld.nl.

Meer informatie: www.mooibinnenveld.nl, www.natuurbalans.nl en www.veenendaaloost.nl/de-wijk/de-groene-grens/

Stichting en Vereniging Mooi Binnenveld hebben als doel de ontwikkeling, het beheer en behoud van natuur in het Binnenveld. De Stichting heeft 50 hectare natuur in eigendom en beheer in de Binnenveldse Hooilanden, aangekocht via crowdfunding door leden. Daarnaast beheert Mooi Binnenveld De Groene Grens in opdracht van gemeente Veenendaal. De vereniging zorgt voor de organisatie en begeleiding van alle publieksgerichte activiteiten zoals excursies, natuurwerkdagen, open dagen, lezingen, onderwijs, website, enzovoorts.

Natuurbalans-Limes Divergens BV uit Nijmegen richt zich vooral op ecologisch onderzoek en advies in heel Nederland. Het team van 24 medewerkers beschikt over een brede kennis van flora, zoogdieren, vogels, reptielen, amfibieën, vissen en insecten. Natuurbalans heeft veel ervaring op het gebied van natuurontwikkeling, beheer, natuurbeleid en natuurwetgeving.