Natuurrubriek Slenterpaadjes over oktober: Blad tamme kastanje verlicht krampen

VEENENDAAL Oktober, de wijnmaand, zaaimand, eikelmaand, rozenkransmaand. Het gaat snel; de dagen worden korter, in deze maand korten de dagen twee uur. In de Romeinse kalender wordt oktober gewoon de achtste maand genoemd, het woord octo betekent acht. De verering van Bachus, de god van de wijnbouw staat centraal.

door Aly van Eijk

Eén van de oude gezegden luidt: ‘In augustus zure druiven; in oktober zoete wijn’. En: ‘Is oktober warm en fijn, het zal een scherpe winter zijn. Maar is hij nat en koel, ’t is van een zachte winter ’t voorgevoel’.

In de bossen is de herfst al volop aanwezig, al moet het meeste blad nog kleuren. De eikels vallen met flinke tikken op de grond, zeker als je met de auto bent; je hoopt dat er dan niet te veel deukjes in het dak ontstaan.

TAFELTJE DEKJE

De loze (lege) beukennootjes gaan altijd als eerste naar beneden, dat wordt straks weer een smulpartij voor de vinken. Dat zijn slimme trendvolgers want de kapotgereden nootjes hoeven ze zelf niet te pellen; tafeltje dekje voor ze.

Er komen aardig wat beukennoten, deze hebben volop gebloeid in het voorjaar en er is geen vorst overheen gegaan. Zo ook de tamme kastanjes, de paden lagen onder de kastanjebomen vol met de uitgebloeide slierten. 

TURKSE STAD

De Latijnse naam is Castanea. Dat klinkt al bijna als kastanje! De naam is afgeleid van de Turkse stad Kasanaia, sativa betekent gecultiveerd.

Oorspronkelijk komen ze uit het Middellandse Zeegebied, door de Romeinen in ons land ingevoerd vanwege het belang van de noten als voedsel en medicijn. Uit fossiele vondsten blijkt dat de kastanje van nature al groeide in Limburg vóór de ijstijden.

OPPEPPER

Het blad van de tamme kastanje verlicht krampen en desinfecteert. De kastanjes zelf werken als oppeppertje voor wie het koud heeft. Vroeger stonden de handelaren met gepofte kastanjes in de straten van de grote steden.

Het langwerpige getande blad kleurt in het najaar geel, tegen die tijd zijn de kastanjes rijp. Al is het een hele klus om de noten uit de scherpe stekelige bolster te halen. Heel langzaam gaan de vogels zich na de rui weer laten horen. Dat mis je dan wel het geluid.

Kijk en geniet.

w Reageren? alyvaneijk@gmail.com

Meer columns op De Rijnpost.nl vind je hier.