Natuurrubriek Slenterpaadjes over november: ‘Het bos gaat nu pas echt kleuren’

VEENENDAAL November is de windmaand, wintermaand, nevelmaand, zieltjesmaand, loefmaand en jachtmaand. Zieltjesmaand komt van Allerheiligen, 1 november. De oude spreuken die bij deze maand horen zijn: ‘Geeft Allerheiligen zonneschijn, dan zal het spoedig winter zijn’. En: ‘Brengt ons de late herfst neveldagen, dan zal sneeuw ons ’s winters plagen’.

door Aly van Eijk

In het bos gaat het nu pas echt kleuren, gouden beuken en berken; de adelaarsvarens roestbruin en geel. De paden liggen al vol met de afgevallen bladeren en met een flink nachtvorstje is het meestal snel gebeurd met het blad wat er nog aan zit. Dan zie je de silhouetten van al de bomen weer, de vele nesten worden zichtbaar en zeker mocht er sneeuw vallen, is het een prachtig gezicht. Al mopperen veel mensen meteen van ‘al die troep, mag nu wel weer weg!’ De seizoenen in ons land zijn iedere keer opnieuw verrassend.  Afwachten dus.

NET VLINDERS

De vogels in het bos zijn weer begonnen met zingen, de boomklevers laten zich weer horen; de kleine goudhaantjes in de lariksen. Het is het kleinste vogeltje, samen met het vuurgoudhaantje onder de zangers. Ze zitten het liefste in bossen met veel naaldbomen, onder andere zie je ze vaak bij de lariksen. Zijn naam dankt hij aan een zwart omzoomd geel kruintje. Zijn nest bestaat uit mos, korstmos en spinrag; het is bolvormig. Ze zijn zo klein, dat wanneer je ze in het vizier probeert te krijgen hoog in de bomen; dat het net vlinders lijken. In de winter komen er veel hier uit Scandinavië. Het zijn insecteneters, met veel vorst, ijzel en sneeuw hebben ze het moeilijk om te overleven. De goudhaantjes die in ons land voorkomen zijn geen trekkers. Het zijn standvogels die het hele jaar hier blijven.

ZWAVELKOP

Paddenstoelen zijn er veel dit jaar. Warme grond en veel regen en dan zoals het bekende spreekwoord zegt: ‘Ze komen als paddenstoelen de grond uit!’ Er zijn veel aardappelbovisten, dat zijn de paddenstoelen wanneer je er op trapt er een zwart poeder uit komt. Dat zijn de sporen die zich verspreiden voor de volgende generatie. De bekende vliegenzwammen (rood met witte stippen) beginnen nu ook tevoorschijn te komen. Stinkzwammen ruik je al uit de verte met hun aasgeur. Daar komen de vliegen weer op af om de sporen zo te verspreiden. Ik kwam al vroeg eekhoorntjesbrood tegen. Ook de kastanjeboleten zijn er te kust en te keur. Maar waar er dit jaar ontzettend veel van zijn: de zwavelkoppen. De gewone zwavelkop is giftig, veroorzaakt maag- en darmklachten met diarree en braken.

Er is ook de dennenzwavelkop, de rode zwavelkop, moeras en zilversteelzwavelkop en de modder- en de stinkzwavelkop. Die zijn ook niet te eten. Kijk en geniet.

Reageren kan naar alyvaneijk@gmail.com