Natuurrubriek Slenterpaadjes over september: Zwavelzwam komt tevoorschijn

VEENENDAAL September, de herfstmaand bij uitstek, de haver en gerstmaand, fruitoogst en vruchtenmaand. De naam van september komt van sept hetgeen zeven betekent. In het Romeinse kalenderjaar, tot 153 voor Christus, was het de zevende maand. De oude spreekwoorden en gezegden: ,,Die zijn onkruid een jaar laat staan, kan zeven jaar uit wieden gaan”. En nog een oude: ,,Hooimaand moet gebraden, wat in september moet worden geladen”. Dus met mooi weer deze maand, worden de laatste bramen, die nu nog rood zijn, rijp. 

door Aly van Eijk

Het is stil in de bossen. Af en toe hoor je een specht tikken en de raven blijven roepen onder het vliegen door. Boomklevers zijn voorzichtig bezig om hun stem in orde te brengen. Vlaamse gaaien, die tegenwoordig zonder Vlaams door het leven gaan, maken een hoop herrie, ruziemakers! 

VUILBOOM

De bladeren zijn al aan het vallen, je kijkt alweer veel verder door het bos en met wat geluk zie je een ree - dat geluk heb ik regelmatig - drie hinden en een bokje in volle vaart omdat ze mensen hoorden. Een vos kom ik wel regelmatig tegen. Je kunt het ook zien aan de ontlasting, hun bessen en bramen dieet verraadt het. 

De bessen van de bergvlier zijn op, er is goed van gegeten, nu zijn de bessen van de vuilboom ofwel sporkehout genoemd, aan de beurt. Het is een inheemse struik. Na de bloei zijn de bessen eerst groen, dan worden ze rood, en wanneer zij rijp zijn, glanzend zwart. Voor de mens is die giftig, maar vogels smullen ervan. De rupsen van de citroenvlinder en het boomblauwtje voeden zich met het blad. De naam vuilboom komt eigenlijk van het medicinale gebruik. De schors werd vroeger gebruikt voor reiniging van de darmen, speciaal de dikke darm. Verder werd de schors gebruikt voor het verven van wol en er werd ook een middel van gemaakt om hoofdluis mee te bestrijden.

ALLES VERGAAN

De adelaarsvarens zijn een heel stuk geslonken en zijn geel en bruin aan het worden, de mossen in alle soorten die je ziet op omgevallen bomen. Je kunt het verschil goed zien met jaren geleden. Toen werd alle opgeruimd en bleef er bijna niets liggen, netjes aangeharkt zogezegd! Nu mag alles vergaan, de wereld van insecten die je eigenlijk nooit ziet in deze verborgen wereld. 

ZWAVELZWAMMEN

De spechten hebben genoeg te eten onder de basten van dode bomen. De paddenstoelen in kleuren en maten zijn er ook alweer. Op een dode boom die er al jaren ligt, komen de zwavelzwammen nu tevoorschijn. In het buitenland worden ze gegeten, maar in ons land niet. Ze zijn licht giftig. Trouwens, het is verboden om ze plukken. 

De aardappelbovisten zijn er volop; wanneer de groter zijn, gaan ze open en komt er een zwart poeder uit. Als kind vond je het spannend om er op te trappen!

Kijk en geniet.

Reageren? Mail naar alyvaneijk@gmail.com 

Meer columns op De Rijnpost.nl vind je hier.