Henk van Voskuilen maakt Veenendaal in miniatuur

VEENENDAAL Het leven kwam tot stilstand op die woensdag de 10e juni 2020. Zijn geliefde, steun en toeverlaat Riet overleed op 71-jarige leeftijd aan een slopende ziekte. Voor de nu 77-jarige Henk van Voskuilen is het leven sindsdien niet meer hetzelfde en behoorlijk zwaar geworden.

door Martin Brink

Maar hij pakt het zo goed en zo kwaad op. Bijna vier dagdelen per week is hij te vinden in één van de werkruimtes van het Museum Veenendaal. De vrijwilligers daar hebben Henk te verstaan gegeven om vooral te blijven komen. In zijn eigen ‘werkhok’ werkt hij daarom gestaag door aan de mooiste creaties in miniatuur. Die verbeelden altijd (vaak verdwenen) huizen en straten in Veenendaal. Hij heeft er nu zoveel gemaakt dat hij eigenlijk niet meer weet wat ermee te doen.

Zo vult hij zijn dagen. Hij blijft met zijn hobby onder de mensen, krijgt veel aanspraak en het betekent voor hem een nuttig tijdverdrijf. En zijn Riet? Die kijkt mee vanaf een foto en ziet dat het goed is. Een Bijbeltekst onder haar portret benadrukt dat. 

(de tekst gaat onder de foto verder)

De binnenzijde van de oude Bethelkerk aan de Beatrixstraat is nauwkeurig uitgewerkt. - Martin Brink

Henk van Voskuilen is de stille en harde werker op de achtergrond. Hij houdt zich bezig met het kleine. De figuurzaag is nu zijn belangrijkste gereedschap. Maar er was een tijd dat er simpelweg geld moest worden verdiend. Hij werd kolenboer en trad in de voetsporen van zijn vader die aan de Prins Bernhardlaan een kolenhandel dreef, op de plek waar nu de Geldersche Waag is. Tot in de jaren zestig sjouwde hij met zware zakken waarin de verschillende maten kolen zaten. Vies werk en hard voor lijf en leden, vooral wanneer weer eens een bestelling in een flatgebouw (zonder liften!) afgeleverd moest worden. 

FIJNE TIJD Toen ook de kolenhandel geen financieel soelaas meer bood, vonden we Henk terug als vrachtwagenchauffeur bij de Veenendaalse staal- en bouwgigant Hardeman. Dat was een fijne tijd. ,,Ik ben eens twee weken met eigenaar Harry Hardeman naar Roemenië geweest om met een hulpactie vanuit de kerk goederen af te leveren. Hij was mijn bijrijder. We wisselden elkaar af.” Hij maakt er nog graag een grapje over: ,,Ik kan zeggen dat ik met Harry in één bed heb geslapen!” 

(de tekst gaat onder de foto verder)

De oude Gelderse School aan de Prins Bernhardlaan (het pand bestaat nog!) bouwde Henk ook na. Het is te zien in het museum. - Martin Brink

Henk werd afgekeurd. Het lijf wilde niet meer. Hij zocht naar een zinvolle tijdspassering. Hij is niet van de letters maar zocht iets handmatigs. Zo werd thuis het eerste object gerealiseerd: zijn oude woonhuis aan de Prins Bernhardlaan. Dat eerste bouwsel werd later vervangen door een meer verfijnd exemplaar met ook een uitbreiding naar de naastgelegen panden.

SYNAGOGE ,,Ik dacht, de Julianakerk hoort er ook bij, maar ook het pand van boer Toes en het pad ertussen en vooraan de panden met onder meer tabakswinkelier Van Barneveld.” Het steeds groter wordende geheel kreeg een mooie plek in het museum. Daar is het nu afgelost door vele andere van zijn bouwsels. In de afgelopen jaren heeft hij veel gebouwen van Veenendaal nagebouwd. Hij maakte bijvoorbeeld de Markt, de Hoogstraat, de synagoge aan het Verlaat, de oudste molen van Veenendaal, de Oude Kerk in verschillende stadia van verbouwingen en het oude station. De miniaturen die hij maakt zijn voor een groot deel opgeslagen in zijn werkruimte bij de museumkantoren op de eerste verdieping. ,,Het liefst heb ik een locatie waar ik ze permanent kan laten zien. De oude Gelderse School aan de Prins Bernhardlaan zou heel mooi zijn, maar dat zal wel nooit gebeuren.”

(de tekst gaat onder de foto verder)

Het dak eraf voor de nodige verrassingen! - Martin Brink

Een groot aantal creaties is in het museum te vinden, zoals bijvoorbeeld in de paternosterkast, een verticaal ronddraaiende etalage als het ware. En sinds enige tijd zijn er ook de maquettes van de oude Gelderse School en de voormalige HBS aan de Tuinstraat te bewonderen. ,,Maar om alles te laten zien, dat zal hier niet gaan.” 

GEKOCHT Gelukkig is een aantal aangekocht en op locatie permanent te zien. Zoals bij Van Ginkel aan de Nieuweweg-noord. Het kantoor zit in de monumentale Willibrorduskerk. Henk maakte het gebouw in miniatuur, Wim van Ginkel kocht het. Ook Johan Huibers van Huibers&Jarring Architecten vond de maquette van het oude Ritmeesterpand waar hij kantoor houdt, zo mooi uitgevoerd, dat hij ‘m heeft aangeschaft. En van een Elstenaar kreeg Henk ooit de opdracht om diens oude woonhuis na te maken.

Recente bouwwerken zijn de huisjes van de Panter aan de Kerkewijk (tegenover de Patrimoniumlaan) en de voormalige Bethelkerk (van de Gereformeerde Gemeente) aan de Beatrixstraat. Hij toont de maquettes. ,,Kijk, in de Bethel zitten tachtig raampjes. De gebogen ramen maak ik door kunststof te verwarmen zodat je het makkelijk kan buigen.” 

(de tekst gaat onder de foto verder)

In de maquette van de Brugkerk komt het oude orgel erin. - Martin Brink

GOLFKARTON Hij is nu bezig met de Brugkerk. Aan de hand van foto’s en eigen waarneming wordt het gemaakt. ,,Ik breng er wel het oude orgel in. Dat is het mooist.” Veel heeft hij zelf moeten uitvinden. Het maken van een pannendak bijvoorbeeld. ,,Je kunt papier kopen met pannenmotief. Maar dat is natuurlijk niet mooi.” Na veel geëxperimenteer gebruikt hij nu golfkarton. Oude verpakkingen zijn daarvoor uitstekend geschikt. 

WENS Henk heeft nog wel een hartenwens. Hij zou graag alles aan een breder publiek willen laten zien. Ooit vroeg hij aan de vorige stadsmanager of er leegstaande winkelpanden beschikbaar waren om een en ander te tonen. Die zou het gaan bekijken. ,,Nooit meer iets van gehoord”, reageert Henk ietwat teleurgesteld. Hij hoopt er op dat dat de huidige stadsmanager misschien wel iets voor hem kan betekenen.