Rhenens echtpaar Rob en Herma Visser vijftig jaar getrouwd: ‘Ik kijk naar de mens in de mens’

RHENEN Rob Visser was op donderdag 18 juni vijftig jaar getrouwd met Herma Locht. Ze gaven elkaar het jawoord op het gemeentehuis van Renkum in Oosterbeek. Onlangs kregen ze bezoek van burgemeester Kaai die hen namens de gemeente feliciteerde met deze mijlpaal.

door Martin Brink

De familie Visser in Rhenen is een vat vol met ervaringen. Levensverhalen waarin de begrippen als geloof, hoop en liefde nooit ver weg zijn. Rob en Herma Visser leven ernaar en staan nog altijd in dienst van de medemens, met in het achterhoofd houdende dat het geloof altijd aanwezig is. Hoewel niet in extreme mate, maar meer als verbinding tussen de verschillen in de mens. Ze praten er graag over. Zo heeft Rob zijn ambt altijd willen bekleden. Hij is zijn leven lang predikant geweest. Zelfs na zijn emeritaat betreedt hij nog wekelijks de kansel. ,,Dat is therapie voor mij”, zegt hij grappend. Hij kan het ambt niet loslaten en wil dat ook niet. Zijn meest heftige ervaring: het drama op Koninginnedag 2009 in Apeldoorn toen hij na het gebeuren de deuren van ‘zijn’ Grote Kerk aan de Loolaan voor iedereen wijd openzette en ook een kaarsje brandde voor Karst Tates, de dader van de aanslag. Dat leverde hem landelijke publiciteit op, positief en negatief, tot aan het NOS-journaal aan toe.

Maar daar was het hem uiteraard niet om te doen. Rob: ,,Karst was ook een mens. Hij was iemand die niet werd gehoord en zo tot deze verschrikkelijke daad is gekomen.” Rob voerde gesprekken met zijn ouders in Zevenaar en kwam zo achter het leven van hun zoon. Dat leven was getekend vol eenzaamheid, zonder vrienden of relaties. ,,Hij heeft, en dat is na onderzoek duidelijk geworden, de weg verkend en gekeken hoe hij moest rijden. Dat was op de route die vrij was gemaakt voor hulpdiensten. Dat hij de bus met de koninklijke familie wilde raken is wel duidelijk, maar dat er zoveel mensen op de weg stonden, dat wist hij niet. Hij had op het laatste moment kunnen keren maar dat deed hij niet.” De aanslag kostte aan acht mensen het leven, inclusief de dader. Direct na de aanslag werd de Grote Kerk voor iedereen opengesteld. Dat dominee Visser het laatste kaarsje voor hem brandde, viel niet overal goed. ,,Men dacht dat ik daarmee zijn daad goedkeurde. Dat is zeker niet het geval. Maar ik wilde hiermee zeggen dat hij ook slachtoffer is. Het gaf wel veel discussie.”

De Loolaankerk werd zo wekenlang ongewild een bedevaartcentrum. Maar boven alles is leidend: ieder mens is uniek en mag gehoord worden. Dat is het levensmotto van het echtpaar Visser. Tot slot hierover: ,,Zijn zusje schaamde zich voor de daad van haar broer. Ze durfde enkele dagen het huis niet uit. Totdat buurtbewoners haar tuin vol met bloemen zetten. Ze leefden met haar mee en wilde zo zeggen: je mag zeker gezien worden.”

NAAR DE BETUWE

Rob was op donderdag 18 juni vijftig jaar getrouwd. Met Herma Locht, beiden 74 jaar, trad hij in het huwelijk en ze gaven elkaar het jawoord op het gemeentehuis van Renkum in Oosterbeek. Ze leerden elkaar kennen in het dorp Renkum. Rob was er leervicaris (verplichte stage voor beginnende dominees) en kwam zo bij de familie Locht. Vader was ouderling in de kerk. Binnen een jaar was hij met Herma getrouwd. Zij had al de uitnodiging om te komen werken in een kibboets in Israël, maar dat plan liet ze toen toch maar varen. Op zondag 27 juni 1976, ruim een week na zijn trouwen, werd Visser bevestigd in de Betuwe. Daar zou hij twee kerken bedienen, in Enspijk en in Deil. ,,Ik was een paar jaar eerder ziekenbroeder maar in die periode werd het voor mij duidelijk dat ik predikant wilde worden en ben daarom theologie gaan studeren.” Hij startte daarmee zijn loopbaan in de gematigde protestantse kerk, met vooral het menselijke aspect altijd in zijn achterhoofd houdende. Na zeven jaar werd hij beroepen in Holten. Daarna volgde achttien jaar Apeldoorn waarbij de aanslag op de koninklijke familie een dieptepunt vormde. Maar ook de jaarlijkse Pleinmarkten van de Loolaankerk trokken belangstelling uit het hele land. ,,Toen de belasting zich daarmee bemoeide, was het snel klaar. Het bleek dat we de helft konden inleveren. Die markten leverden altijd veel geld op, de kerk profiteert daar nog steeds van.”

(de tekst gaat verder onder de foto)

De huwelijksfoto’s op vrijdag 18 juni 1976 werden gemaakt in het arboretum in Wageningen. - Familie archief

Daarna volgde acht jaren in Amsterdam. ,,Daar hadden ze gehoord dat ik missionair bezig was, de kerk een bredere betekenis wilde geven in de samenleving. Ze vroegen of ik dat ook in Amsterdam wilde opzetten.” Zo begon hij in 2010 een zogenaamd pioniersproject op IJburg, een jonge wijk in Amsterdam. Het was de eerste binnen de Protestantse Kerk. Inmiddels zijn er in het land meer voorbeelden. Hij moest de gemeente van de grond af opbouwen. Dat lukte door bijvoorbeeld zichzelf te laten zien op bewonersbijeenkomsten maar ook door simpelweg te flyeren bij de Albert Heijn. Zo ontstond de nog altijd bloeiende protestantse kerk De Binnenwaai op Amsterdam-IJburg. Het is een open plek voor alle IJburgers, gelovigen of niet-gelovigen en voor mensen uit alle windstreken en landsdelen, waar ook ter wereld. ,,Ik weet nog dat de naam in een prijsvraag is bedacht door een Turkse jongen die vertelde dat je hier altijd kan ‘binnenwaaien’. De gemeente telde zo’n 150 personen, de diensten worden doorgaans door veertig personen bezocht.”

GEEN PLEK IN AGENDA 

Burgemeester Géran Kaai kwam het echtpaar op woensdag 1 juli feliciteren. Dat was ruim na de herdenkingsdag maar dat heeft alles te maken met de goede verstandhouding die Rob met burgemeester Kaai onderhoudt. Eerder had hij geen plek in zijn agenda. Rob ontmoette hem tijdens een kennismakingsronde in Rhenen. Beiden zijn ook van de Ontmoetingskerk en het schept een band dat ze ook iets hebben met predikanten. Bovendien, en ook dat is een breed gespreksonderwerp, heeft Rob voor zijn emeritaat intensief contact gehad met burgemeesters. Dat zijn voor hem toch bestuurders die het beleid kunnen sturen. Met Eberhard van der Laan van Amsterdam en zijn ambtgenoot Fred de Graaf in Apeldoorn had hij veel contact en kon hij altijd een beroep op ze doen.

Dat gebeurde dan ook in de praktijk, bijvoorbeeld wanneer ambtenaren op hun strepen stonden, waarna de burgemeester een bemiddelende rol speelde. ,,Ik wilde in 2002 voor Marokkanen en Turken een viering houden in Apeldoorn, in verband met de herdenking 9/11 om zo ook de verschillen in de samenleving tussen protestants christelijken en moslims te verkleinen. Het probleem was de behuizing want in een kerk ging dat wat moeilijk. Ik belde burgemeester De Graaf op en zei: ik heb het stadhuis nodig. Hij ging daarin mee en regelde alles.”

Op IJburg hebben ze ook twee zogenaamde Parents Houses opgezet. Rob: ,,Dat is een verblijf voor gescheiden ouders waar ze maximaal drie jaar kunnen wonen. Het is voor mannen en vrouwen. Ook dit project is inmiddels landelijk uitgezet.” De populaire dominee was in Amsterdam overal aanwezig. ,,Ik kreeg de uitnodiging om in de boot te stappen tijdens Sail en 750 jaar Amsterdam. Maar ook op de boot van de Gay Pride.”

GEEN GROENE MAAR STRAMME VINGERS

Rob en Herma wonen sinds 2018 in Rhenen, met een mooi uitzicht op de uiterwaarden. Het huis kochten ze in 2017 maar pas op 1 januari 2018 ging Rob met pensioen, ofwel emeritaat zoals dat in protestants-kerkelijke kringen heet. Het is overigens min of meer toevallig dat ze hier neerstreken. Ze keerden hiermee ook weer terug naar hun roots. Immers: Herma werd geboren in Wageningen en leerde lopen in het arboretum (,,Daar zijn ook onze huwelijksfoto’s gemaakt”). Haar vader was belastingambtenaar en verhuisde met zijn gezin na twee jaar naar Rotterdam. Daar groeide Herma op. Daarna ging ze met haar ouders naar Arnhem. Rob Visser: ,,Na mijn emeritaat was de keuze: een huis in Amsterdam zoeken, in Noord-Holland of in Utrecht. We keken in Oosterbeek maar dat was het niet, toen in Doorn en mijn vrouw wist vervolgens in Rhenen nog iets te koop. Daar zijn we langs gegaan. Dat werd het.”

Herma: ,,Daar had ik een heel goed gevoel over. Ik wist dat er vast niet gebouwd gaat worden in de uiterwaarden en dus blijft het vrij wonen.” Rob Visser moest wel even wennen: ,,We zijn beiden stadsmensen en kregen een grote tuin. Ik zei wel meteen: die vijver houden we erin. Nou, ik heb het geweten. Het is veel onderhoud en in plaats van een paar groene vingers heb ik er eerder een stel stramme vingers aan overgehouden!”

(de tekst gaat verder onder de foto)

Herma en Rob Visser bij een gedenkplekje in de woonkamer met uitingen van verschillende geloofsrichtingen. - Martin Brink

Rhenen vinden ze prachtig en om toch iets dieper te gaan is Rob lid geworden van de vereniging Oud Rhenen. ,,Je wilt toch wat meer weten over je omgeving.” Dat ze bijvoorbeeld in een rij dijkwoningen wonen, dat wisten ze niet. ,,Dat houden we er in!”, weet de oud-predikant nu al. Zoals gezegd: ze leven enorm mee met hun medemens, niet om hen te bekeren maar vooral om elkaar te begrijpen, om van elkaar te leren en voor elkaar open te staan. Hij vindt het verschrikkelijk hoe in bepaalde groepen nu wordt gedacht over vluchtelingen met daarbij de vaak gepaard gaande protesten voor de komst van een AZC. Ook in Rhenen. ,,Er zullen best gelukzoekers tussen zitten maar het gros van de mensen is gevlucht voor oorlog en hun situatie is heel uitzichtloos. Ik vind het bitter hoe over hen gedacht wordt.” Aan de oplossing willen ze een heel klein steentje bijdragen. Rob Visser: ,,We hebben ruimte en we hebben ons aangemeld bij Take Care B&B. Via een Rhenense tussenpersoon kregen we in 2024 een vluchteling uit Jemen toegewezen. Hij kwam uit het AZC in Wageningen. Hij is een jaar bij ons gebleven.” Herma: ,,Hij kon geen Engels en ik leerde hem Nederlands. Het is geweldig hoe de buurt hier op reageerde: de man leerde fietsen, hij ging met buurtbewoners wandelen of koffie drinken.” De man woont inmiddels met zijn gezin in Nijmegen. Deze zomer wordt een nieuwe vluchteling verwelkomd. ,,Nee, ik weet niet waar die vandaan komt. We hebben echt geen voorkeuren opgegeven.”

Boos is Rob Visser op de landelijke protestantse kerk. ,,Ik weet dat het gevoelig ligt maar de kerk doet er het zwijgen toe op wat er nu in Israël gebeurt, vooral het schandelijke optreden van Netanyahu. Dan komt wereldwijd het verfoeilijke antisemitisme weer naar boven. Daarbij komt nog : Het Palestijnse volk verdient ook onze steun en aandacht.”

PASTOR HERMA

IJburg is niet helemaal uit hun leven verdwenen. Herma Visser, die ook over een predikbevoegdheid beschikt, is er nog altijd werkzaam in een opvanghuis voor verslaafden op IJburg. ,,Ik ben er pastor.” Rob: ,,Het is wel eens gebeurd dat we in de stad liepen, plots een beer van een man naar Herma komt en haar omhelst en zegt: ha, onze pastor. Dan moet je de mensen zien kijken!”

Herma: ,,Ja, dat kan mij niets schelen, ik kijk niet naar het uiterlijk maar naar het innerlijke. Ieder mens is uniek en heeft iets kostbaars. Ik kijk naar de mens in de mens, iedereen is waardevol!” Ze komt net terug uit Zwitserland. Daar is ze vier weken in een vrouwenklooster geweest. Om inspiratie op te doen en om zichzelf op te laden. Ze vindt het heerrlijk.

Het gouden huwelijksfeest werd gevierd in restaurant ‘t Veerhuis in Opheusden. Er waren ruim zeventig gasten waaronder hun drie kinderen en de twee kleinkinderen van 2 en 6 jaar.