Raadsleden bespreken richting raadsakkoord in tweede gesprek

VEENENDAAL Onlangs mochten de raadsleden spreekwoordelijk ‘elkaars nieren’ proeven over een aantal onderwerpen voor het raadsakkoord. Afgelopen donderdag was het tijd voor het tweede gesprek. Naast de onderwerpen die al eerder ter tafel waren gekomen, mochten de raadsleden nu zeggen wat ze op hun lever hadden wat betreft bestuurlijke samenwerking en financiën.

 Door Arjan van den Berg

Alle thema’s van de vorige raadsavond hadden voldoende steun, opmerkingen en onderbouwing gekregen om overeind te blijven. Andere onderwerpen die waren genoemd, krijgen later in het traject een plek. Net als op de vorige avond was het doel om samen tot een raadsbreed gedragen akkoord te komen met richtinggevende doelstellingen. Daarna wordt een raadsprogramma opgesteld, waarin de thema’s concreet en meetbaar worden gemaakt.

Ook nu werd het gesprek op een interactieve manier ingericht, inclusief de inmiddels bekende statafels en gespreksvragen. De vorige keer waren raadsleden nog wat onwennig, zag gemeentesecretaris Sjoukje Deelstra. ,,Past deze vorm wel bij ons, gaat dit werken?” Maar nu zag ze dat de houding van de raadsleden meer ontspannen was. Ze wisten nu wat ze konden verwachten. Grotendeels, tenminste. Tijdens de vorige avond was het de bedoeling dat er steeds nieuwe gesprekspartners kwamen, zodat er aan een groeiend verhaal werd gewerkt.

TOEKOMST

Nu bleef iedereen die een thema had uitgekozen langer staan. Bij de eerste ronde waren er twee onderwerpen: bestuurlijke samenwerking en financiën, waarvoor meerdere tafels ter beschikking waren gesteld. Beiden hadden zo hun eigen vragen om raadsleden ‘te kietelen’. Op elke tafel lag een bolletje wol die als pion kon worden gebruikt. Dat was een knipoog naar de wolindustrie waarmee Veenendaal groot was geworden, maar inmiddels alweer verleden tijd is. Nu was het tijd om vooruit te kijken naar de toekomst.

Op de tafels waren meerdere teksten geformuleerd, die een andere richting opgingen. Het was niet alleen de vraag welke benadering bij financiën de raadsleden het meeste aansprak en waarom, maar ook of ze zich konden vinden in de tekst die bij de inhoudelijke thema’s stond. Zo niet, was het dan een rode vlag om het raadsakkoord niet te ondertekenen? In dat laatste geval was de opdracht om met elkaar een herformulering te zoeken. Moest een bepaald onderwerp echt in het raadsakkoord een plek krijgen en waarom? Kon iedereen zich vinden in de voorgestelde uitgangspunten van de bestuurlijke samenwerking en wat was daar nog voor nodig vanuit de raad, het college en de organisatie?

Bij ‘financiën’ was het de vraag of de gesprekspartners ambities wilden formuleren binnen bestaande kaders of eerst ambities wilden bepalen om daar vervolgens middelen bij te zoeken. En wilden ze de provinciale normen gebruiken ter signalering en monitoring of gebruiken als normatief kader voor beheersing en begrenzing?

AFSPIEGELING

Bij een van de tafels rond bestuurlijke samenwerking was Sabine Reeder van D66 te vinden. In een droomscenario vond ze naast rolvastheid en taakverdeling – raad bepaald wat, college bepaald hoe - ook dualisme belangrijk. Elke tafelgenoot kon zich uiteraard vinden in het uitgangspunt om er te zijn voor alle Veenendalers en was voor openheid en transparantie. Henk Vernout had namens de VVD wel een opmerking over de tekst dat er participatie met zoveel mogelijk Veenendalers zou worden gedaan.

Hij vond het belangrijker om zo gericht mogelijk te participeren en aanvullend aan verwachtingsmanagement te doen. Nu vonden inwoners soms dat als er niets met hun inbreng werd gedaan, er dus niet werd geparticipeerd. Jan Kruger vond dat het met zoveel mogelijk Veenendalers participeren geen doel op zich moest zijn. ,,We moeten zoveel mogelijk Veenendalers bereid vinden om mee te denken.” Reeder was het daarmee eens, maar vond het wel belangrijk dat een goede afspiegeling van de samenleving werd bereikt.

Bij bestuurlijke samenwerking leverde het uitgangspunt ‘gelijke en tijdige informatievoorziening’ gespreksstof op. ,,Iemand die 24/7 met de raad bezig is, weet meer dan iemand die er een paar uur mee bezig is”, vond VVD’er Yvonne Bottema. ,,Dat is dan nog een keuze. Het uitgangspunt en het streven is goed, maar we moeten beseffen dat het nooit zo is”, was de reactie van Tijs van der Weele van GroenLinksPvdA. De SGP voegde daaraan toe dat het nooit ten koste moest gaan van de kwaliteit van de stukken. Liever wat langer wachten dan een stuk met fouten weer terugsturen, vond ook Bottema.

RICHTING

Daarna kwamen de thema’s van de vorige raadsavond weer ter sprake. Nu was het onder meer de vraag of de voorgestelde uitgangspunten bijdroegen aan het lange termijnbeleid, of het paste bij de richting die de gemeente had ingezet en of de doelen aantoonbaar verschil maakten voor de inwoners van Veenendaal. Het voorkomen dat jongeren in de criminaliteit komen en het aanpakken van overlast en ondermijning werd gesteund bij de tafel over veiligheid.

‘We zorgen samen met het ruimtelijke en sociaal domein voor het beschermen van een veilige en leefbare gemeente’, was een van de andere punten op papier. ,,Wat zeggen we nu eigenlijk?”, vroeg Jan Kruger van ProVeenendaal zich af. Ging dit over fietspaden en auto’s, het veiligheidsgevoel, het inrichten van de openbare ruimte? ,,Als je iets neerzet dat je op tachtig manieren uit kan leggen, denk ik niet dat je de richting hebt die je wilt hebben. Het is geen rode vlag, maar wat bedoelen we hiermee?”

De gesprekspartners bij de tafel over duurzaamheid hadden wel een idee wat ze onder dat thema verstonden. Duurzaamheid had ook betrekking op de dingen die niet in geld waren uit te drukken, maar die wel van vitaal belang waren, zoals groen, vond William van der Sluijs van de SGP. ,,Als we doorgaan zoals we nu doen, redden we het gewoon niet”, zei hij, ook doelend op circulariteit. ,,Het is een basisvoorwaarde voor hoe je de nieuwe samenleving ingaat en bepalend voor de langere termijn.”

REGIE

Mobiliteit werd meteen heel concreet gemaakt door de doelstelling ‘verbeteren doorstroming’ aan te vullen met ‘op de rondwegen’. Niet geheel verrassend was er een levendig gesprek bij de tafel rond ‘opvang’. Ditmaal was Peter van Yren van de VVD een van de tafelgenoten. ,,Ik vind dat we al veel doen en onze verantwoordelijkheid nemen om aan de spreidingswet te voldoen. Wat mij betreft, lossen eerst andere gemeentes meer op, voordat we meer doen. Ik ben niet tegen opvang, maar wel te veel, te groot met het COA.”

Het voorgestelde ‘ontwikkelen van lokaal beleid’ werd wat hem betreft gecombineerd met het zoveelmogelijk grip en regie houden van de gemeente op alle ontwikkelingen en vooral ook het tempo.” Of het een rode vlag was? ,,Het ligt voor ons wel heel gevoelig.” Al eerder gaf hij aan niet veel vrijheid te ervaren om iets te vinden van de raadsvoorstellen over de opvang en het gevoel te hebben niet veel meer te kunnen doen dan tekenen bij het spreekwoordelijke kruisje.

STARTPUNT

Bij de terugkoppeling aan het einde van de avond bleek dat iedereen het er wel over eens was dat signalering het beginpunt van het gesprek in de raad was. Maar of het dan normerend voor het college moest zijn? Daarover verschilden de smaken nog. Ambities waren een goed startpunt, maar die moesten dan wel degelijk worden ingeregeld. Rond bestuurlijke samenwerking kon iedereen elkaar wel vinden. Het mocht wel wat concreter, zonder dat het een ‘moeten’ zou worden.

Over economie was iedereen erg tevreden. Op ICT mocht worden blijven ingezet, net als op de winkelstad/binnenstad. Het lokale bedrijfsleven was belangrijk. Er moesten niet nog meer bedrijventerreinen worden opgegeven voor woningen en Veenendaal moest niet alleen een woonstad worden. “Blijf faciliteren en verbinden”, was het advies.

De zoektocht naar een mooie titel voor het raadsakkoord ging ook nog even door. Raadsleden konden via hun telefoon een woord meegeven aan een virtuele wolk die op het scherm verscheen. Naast het logische ‘Veenendaal’, kwamen ‘ambitie’ ‘balans’, ‘nieuw elan’, ‘vast goed’ (met spatie) en ‘betrokkenheid’ in beeld. “Ik hoop dat het landt in een document dat samen gedragen wordt”, sloot burgemeester Kats af. ,,Dwars door alle fracties heen praten we en luisteren we naar elkaar om te zorgen voor de mooie stad Veenendaal die misschien wel nog mooier kan worden.”