Streep door bouwplannen op processieveld: ‘Ongewenste bouw in omgeving Gedachteniskerk Rhenen’

RHENEN De gemeente Rhenen wil niet meewerken aan de plannen van projectontwikkelaar Ingenious Vastgoed die samen met Huibers Van Weelden Architecten, beide te Veenendaal, plannen maakten voor de toekomst van de Gedachteniskerk aan de Herenstraat 82 in Rhenen en voor bouw van appartementen, sociale huurwoningen én een hotel op het naastgelegen processieveld. Het principeverzoek vindt men té massaal en niet passend op deze plek.

door Martin Brink

De begin februari ingediende plannen bestempelt de gemeente als ‘stedenbouwkundig onwenselijk met negatieve gevolgen op de ter plaatse aanwezig cultuurhistorische waarden’. Bovendien zijn er zorgen over de gevolgen voor de naastgelegen Cuneraschool die voor de bereikbaarheid en parkeren sterk afhankelijk is van de gronden rond de kerk. Het principeverzoek werd voorgelegd aan de Commissie Ruimtelijke Kwaliteit van de gemeente Rhenen voor advies op het aspect ‘monumenten’.

Deze commissie oordeelde dat er sprake is van een ‘overladen bouwprogramma dat op geen enkele wijze aansluit op de kenmerkende waarden van de locatie’. Deze waarden zijn de ligging op de steilrand, het processieveld (waar nu speeltoestellen staan) en de Gedachteniskerk zelf.

REDDER

Voorjaar 2023 werd het gebouw aangekocht door Ingenious Vastgoed die met haar bedrijf Tomorrow zich op deze manier presenteerde als redder van de de voormalige Gedachteniskerk, het godshuis dat drie jaar daarvoor werd geprofaneerd.Tomorrow had al eerder historische gebouwen in deze omgeving aangekocht en hersteld of herontwikkeld. Onder meer molen De Vriendschap aan de Nieuweweg en het voormalige kerkje aan de Zandstraat, beide in Veenendaal. Bij dit laatste ontwikkelde Tomorrow de omgeving met woningen van zorgorganisatie Reinaerde waarbij het oude en herstelde kerkgebouw als ontmoetingscentrum geldt. Over beide monumenten verschijnt binnen afzienbare tijd een boek dat deels wordt gefinancierd door Tomorrow.

TE DUUR

De Gedachteniskerk in Rhenen werd door de Heilige Titus Brandsma parochie te Wageningen (waaronder plaatsen tussen Veenendaal en Oosterbeek vallen) al lange tijd geleden afgestoten. Omdat het beheer van verschillende gebouwen te duur was geworden, werd kritisch gekeken naar het gebruik. Die in Rhenen bleek te duur in vergelijking met het gebruik en werd dus aan de eredienst onttrokken. Datzelfde gaat over niet al te lange tijd gebeuren met de Sint Bernulphuskerk in Oosterbeek, behorende tot dezelfde parochie.

Sinds drie jaar stond de Rhenense kerk, een gemeentelijk monument evenals het omliggende terrein, leeg. Er vormde zich in die tijd een groep Vrienden van de Gedachteniskerk die plannen ontwikkelde voor een klein museum over de gevechten rond de Grebbeberg (waaruit de kerk in 1959 in feite uit is ontstaan) en het organiseren van kleinschalige culturele uitingen en evenementen. Precieze afspraken daaromtrent moeten nog gemaakt worden.

HOTEL

In het ingediende principeverzoek zit het gebruik van de kerk als kantoor, horeca, bijeenkomsten en events. Maar de crux zit ‘m vooral in de ontwikkelingen van het naastgelegen, nu open, terrein waarbij ook bomen en een speeltuin zullen sneuvelen en een voetpad wordt geblokkeerd. Daar komen volgens de ingediende plannen acht tot tien appartementen, vijf sociale huurwoningen en een hotel. Het heeft nu nog de bestemming ‘groen’ waarbij geen gebouwen mogen worden neergezet. Een bouwvlak ontbreekt in het plan maar de gemeente vindt dat hoogbouw en een hoge bebouwingsgraad op deze zichtlocatie niet wenselijk worden geacht.

Verder is onduidelijk waar de parkeerplaatsen moeten komen. Ook wordt gevreesd voor de goede bereikbaarheid en parkeren van de gebruikers van de Cuneraschool. Met deze plannen zou Tomorrow de kerk kunnen behouden en alles financieel haalbaar maken. Daar is de gemeente het niet mee eens. Ze vindt het te hoog en te massaal.

KLEINER BOUWPLAN

De gemeente denkt dat behoud van de kerk met een kleiner bouwplan ook te realiseren is. De eigenaar bestudeert nu wat wellicht wél mogelijk is om eventueel een nieuw plan in te dienen. Ze wordt hiervoor nadrukkelijk door de gemeente uitgenodigd. In ieder geval vindt het college dat, zoals wordt gesteld in het bestuurlijk voorstel, het beoogd effect moet zijn om ‘te komen tot een ontwikkeling die het gemeentelijk monument De Gedachteniskerk behoudt en openstelt, met respect voor de waarden van deze locatie en rekening houdend met de belangen van omliggende percelen’.