Vergeten straat Klein Schutje in Veenendaal staat centraal in gedegen boek

VEENENDAAL ,,Ik heb wel eens gedacht: waar ben ik aan begonnen?” Jan Bos relativeert drie jaren onderzoek naar de Veenendaalse straat Klein Schutje, in 1950 opgegaan in de Valleistraat. Het was een monsterklus die uiteindelijk heeft geresulteerd in een kloek boek dat de periode tussen 1939 en 1950 uitvoerig beschrijft. Op 21 december werd het eerste exemplaar uitgereikt aan zijn 87-jarige nicht Corry van Manen-Bos voor de woning waar ze is opgegroeid.

door Martin Brink

Het boek ‘Klein Schutje. Een vergeten straat in Stichts Veenendaal’ is een uitgave van ruim vijfhonderd bladzijden waarin 83 gezinnen centraal staan die in die periode in de 75 huizen hebben gewoond. Er is een algemene beschrijving waar de naam vandaan komt, hoe de straat op de grens van de provincies Utrecht en Gelderland is ontstaan en op welke fabrieken de meeste mannelijke gezinsleden werkten. 

(de tekst gaat onder de foto verder)

Een gezin in zondagse kleding poserend voor hun woning aan het Klein Schutje. - Coll. Geertrui Ertman-van de Scheur

Omdat Jan Bos uiterst minutieus wilde werken waarbij alles zoveel mogelijk kloppend moest zijn, kostte het nogal wat tijd. Ook in de vormgeving zat meer werk dan was voorzien zodat het boek een maand later dan gepland kon verschijnen.

Hij begon niet zomaar aan deze titanenklus. Zijn vader Cees en grootouders Kees en Hendrika Bos woonden aan het Klein Schutje, sinds 1950 opgegaan in wat vanaf dat jaar de Valleistraat heet.

LEVENSVERHAAL VADER

De straat behoort tot één van de oudste wegen van Veenendaal. In deze omgeving woonden in de onderzoeksperiode vooral kleine middenstanders, een enkele boer en verder vooral mensen die op één van de vele fabrieken in Veenendaal werkten. De gezinnen waren ook vaak groot. Jan Bos is altijd geïnteresseerd geweest in de plaatselijke geschiedenis en tekende het levensverhaal van zijn vader op. Daar begon in feite alles mee. ,,Ik ben met hem de hele straat doorgelopen. Hij vertelde wie waar woonde en allerlei bijzonderheden daarbij”, zegt Jan. Senior overleed in 2014. ,,Toen dacht ik: misschien kan ik wat met de aantekeningen doen.” 

(de tekst gaat onder de foto verder)

Achter Klein Schutje 15. - Coll. Hennie van Zanten

Hij zette een oproep op Facebook voor meer gegevens. Toen pas ging het echt los! Het werd een zoektocht met een sneeuwbaleffect. De een wist nog wel ‘iemand’ die meer zou kunnen weten. Zo kwam een publicatie steeds meer in beeld. De (oud)bewoners die geïnterviewd waren wilden graag een boek bestellen. Ook het grote artikel in augustus in deze krant zorgde voor de nodige aanmeldingen. Uit het hele land zelfs. Jan kreeg bestellingen van vijf, tien en zelfs vijftien exemplaren tegelijk! Omdat hij alles in eigen beheer wilde houden bepaalde hij de oplage op 350 stuks. 

Nicht Corry van Manen-Bos kreeg het eerste boek overhandigd. Dat gebeurde voor het huis waar ze opgroeide, nu de Valleistraat 98. Ze was de tweede van het gezin van de petroleumhandelaar Johannes Bos en Cornelia Anbeek dat uit zes kinderen bestond. Ze is geboren op het Pekkenblok (een gesloopt blok overdwars staande woningen aan de huidige Valleistraat) maar verhuisde op tweejarige leeftijd (eind 1938) naar de op een oude fundering nieuwgebouwde woning aan het Klein Schutje 77 dat vanaf 1939 Klein Schutje 45 zou worden (later dus de Valleistraat 98).

JEUGDTIJD

Ze ging tot haar dertiende naar de Boerselandseschool en daarna tot haar zestiende naar de Huishoudschool. Haar jeugd aan het Klein Schutje kenmerkte zich door spelen met de naastwonende vriendinnetjes. Helaas kreeg ze ontstekingen aan een been waardoor ze slecht kon lopen.

(de tekst gaat onder de foto verder)

De bruidegom belt aan bij Klein Schutje 26, een onbewoonbaar verklaarde woning... - Coll. Van de Bovenkamp

Ze werd door haar oudere broer Kees van en naar school gebracht waar ze hinkelend haar tijd doorbracht vanwege het zere been. Wat haar is bijgebleven is dat aan het einde van de oorlog er een granaat nabij was ingeslagen en ze vervolgens bij de buren Drost gingen slapen.

Ze trouwde op haar negentiende en verhuisde naar de Emmalaan, naar het huis van haar schoonouders waar ze naast haar man ook de zorg had over drie broers van haar man. Ze woont nog steeds in hetzelfde huis op de Emmalaan.

NIET IN DE HANDEL

Het boek is niet in de handel verkrijgbaar en de eerste oplaag is bij intekening nagenoeg verkocht. Maar wie toch een exemplaar wil aanschaffen (25 euro) kan een mail sturen naar Jan Bos. Dan komt er een aantekening op de lijst voor de tweede druk.

Reacties naar eenvoudlaan@msn.com 

Aan het Klein Schutje 41 werd nog geboerd. - Coll. K. van Geerenstein

Bijschrift - 

Coll. Jannie van Kruistum