Dankzij Haijo Helder heeft Veenendaal een weinig geziene gemeentevlag

VEENENDAAL Vorige week overleed Haijo Helder, een bekende Veenendaler die niet alleen als één van de plaatselijke ‘captains of industry’ regelmatig in het nieuws was, maar ook als voorzitter, en later erelid, van voetbalvereniging DOVO. Bovendien was hij ook een verdienstelijk zanger bij het Ritmeester Veenzangers Mannenkoor. Hij overleed op 83-jarige leeftijd en was al geruime tijd ziek.

Haijo past in het rijtje van de recent overleden Veenendaalse bedrijfsgoeroes als Zwier Slik en Gerrit (Geha) van Leeuwen. Maar wat bijna niemand weet is dat Haijo samen met zijn compagnon Rademaker verantwoordelijk was voor de kleurrijke gemeentevlag, die we overigens maar zelden in de openbare ruimte tegenkomen. Hoe zit dat toch allemaal?

Wat bijna niemand weet is dat Haijo samen met zijn compagnon Rademaker verantwoordelijk was voor de kleurrijke gemeentevlag

HERATEX

Bij een bezoek aan hem en zijn vrouw Ankie enkele jaren geleden in hun riante appartement boven IJssalon Tamminga aan de Kerkewijk, deed Haijo dat nog eens fijntjes uit de spreekwoordelijke doeken. Hij en zijn compagnon hadden leidinggevende functies bij de Hollandia Tricotagefabriek aan de Kerkewijk. Kort na het faillissement van de fabriek begonnen ze op het industrieterrein van Veenendaal zelf met een textielonderneming. Dat was in november 1978. Het bedrijf maakte stoffen voor onder meer voering, sportkleding en vlaggen.

De nieuwe onderneming werd Heratex genoemd, waarbij de achternamen van de eigenaren werden gebruikt in de beginletters van de bedrijfsnaam. Heratex kon snel starten en daar waren ze het voortvarende gemeentebestuur van Veenendaal eeuwig dankbaar voor.

Helder was zo blij dat de gemeente in alles meewerkte, dat hij begin 1980 wat wilde terugdoen. Daarbij kwam de schenking van tweehonderd gemeentevlaggen ter sprake. Dat aantal heeft te maken met de Olympische Spelen voor Gehandicapten die in juni en juli dat jaar in Arnhem en Veenendaal plaatsvonden. Een mooie gemeentevlag zou een mooi visitekaartje zijn. Heratex had veel contacten met de vlaggenfabrikant in Friesland waarvoor ze het dundoek leverden.

GEEN EIGEN VLAG

Maar wat bleek: een eigen vlag had de gemeente nog niet. Ja, die ene met dat oubollige scheepje. En dus gaf het college in allerijl opdracht om een ontwerp te maken. Dat gebeurde door de Stichting Banistiek en Heraldiek die zich liet leiden door de geschiedenis van Veenendaal: turfvelden, de Grift, kleuren van de provincie en Stichts- en Gelders Veenendaal. Op 8 mei 1980 werd de vlag door de raad vastgesteld. Even later overhandigden de ondernemers een exemplaar aan burgemeester en wethouders. In de loop van de weken volgden er nog tweehonderd stuks.
Waar al die vlaggen zijn gebleven is een groot raadsel. Tot aan de verhuizing in 1992 hing er op openingstijden één aan de gevel van het museum aan de Markt. En er hangt een exemplaar in het huidige museum.

Op 8 mei 1980 werd de vlag door de raad vastgesteld

Bij bijzondere evenementen, zoals de Wielerklassieker Veenendaal-Veenendaal wordt-ie ook in top gehesen. Dat geldt ook op Koningsdag. En in een enkele particuliere tuin wappert hij ook. We zagen er één bij een villa aan de Middelbuurtseweg.

BROEKZAK VAN VOLLENHOVEN

Haijo vertelde nog meer anekdotes. De gemeente was best trots op de voortzetting van de oude textielindustrie in Veenendaal en dus kwamen in augustus 1985 prinses Margriet en haar man Pieter van Vollenhoven op werkbezoek. Ze gingen eerst naar het jonge ondernemerscentrum De Nieuwe Fabriek aan de Kerkewijk waar liefst 34 startende ondernemers een plek vonden. Het paar bezocht in de middag ook Heratex aan de Turbinestraat waar ruim zestig mensen werkten. ,,Aan het begin van het bezoek bleef de zak van zijn pantalon ergens achter haken waardoor een scheur ontstond”, vertelde Haijo.

Aan het begin van het bezoek bleef de zak van zijn pantalon ergens achter haken waardoor een scheur ontstond

,,En daarom heeft hij het hele bezoek krampachtig zijn broek vastgehouden, wetende dat fotograaf Cord Otting een uitgebreide kleurenreportage maakte en zo alles vastlegde….” Dat deed trouwens ook Emmy de Kamper-Vlastuin uit Veenendaal, toen Oranje Emmy genoemd. Bij veel bezoeken stond ze al uren bij de ingang te wachten om de koninklijke telgen op foto vast te kunnen leggen. Hier dus ook, bij het afscheid van Margriet en Pieter. Ze staat zelf op één van de foto’s van Cord Otting.