Veenendaal geeft stand van zaken over opvang asielzoekers en Oekraïners

VEENENDAAL Het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA) komt naar verwachting na de zomer met een aanvraag voor de langjarige opvang aan de Wageningselaan in Veenendaal. De raadsleden kregen afgelopen week een stand van zaken over hoe Veenendaal de opvang regelt: asielzoekers bij elkaar op één plek aan de rand van de gemeente en Oekraïense ontheemden in kleinschalige wooneenheden, verdeeld over diverse wijken.

door Peter Kuijpers

De politiek kreeg onder andere te zien wie waarvoor verantwoordelijk is en hoe de betalingen zijn geregeld. De SP gaf daarbij aan regelmatig te lezen dat mensen denken dat de gemeente geld verdient aan de opvang. Burgemeester Gert-Jan Kats liet weten dat dit niet het geval is; ,,Veenendaal doet wat haar gevraagd is in het opvangen van de aantallen mensen die een verblijfsplek nodig hebben.” Zowel bij de Crisisnoodopvang (CNO), als straks de langjarige opvang van asielzoekers, betaalt het COA enkel de kosten die de gemeente en de Veiligheidsregio hiervoor maken.

VERGOEDING

Bij de opvang van ruim driehonderd Oekraïense ontheemden krijgt Veenendaal een vaste vergoeding per persoon van het Rijk, wat de laatste jaren steeds minder is. Sommige gemeenten komen daardoor niet meer uit met de kosten. Daarom is ook besloten deze groep een eigen bijdrage te vragen, onder andere voor de kosten van gas, water en licht. Veenendaal heeft de kleinschalige opvang slim geregeld, waardoor er geld overblijft. Dit heeft de gemeente in een spaarpot gezet, mocht zij dit later nodig hebben als de vergoeding van het Rijk verder terugloopt en de Oekraïners toch nog hulp nodig hebben. Daarnaast kan de gemeente hiermee de opvangplekken duurzamer inrichten.

MINI-SAMENLEVING

De oorlog duurt inmiddels vier jaar. Sommige kinderen die toen meekwamen zijn nu tieners. Daarom kijkt de gemeente af en toe naar het aankopen van panden, zodat Veenendaal een passende huisvesting kan bieden. De VVD wilde weten of alles echt zo goed gaat in Veenendaal en of dit objectief is bekeken. Zij kreeg geen antwoord of dit door anderen dan de gemeente is beoordeeld. Een coördinator van de opvang voor Oekraïners vertelde dat ook in die ‘mini-samenleving’ van alles gebeurt. Kinderen die niet thuiskomen, mensen die overlijden tot enkele jongens die overlast geven. Wat volgens Kats niet anders is dan het reguliere uitgaansleven.

DAGBESTEDING

Zo is er af en toe ook wel eens een incident bij de CNO. Dat is niet ongebruikelijk wanneer 236 mensen met verschillende culturele achtergronden samen moeten wonen. De gemeente is vooral trots op de medewerkers en ruim vijftig vrijwilligers die daar zorgen voor een zinvolle dagbesteding. Waar twintig tot dertig procent van de mensen in andere opvangcentra betaald werk hebben, is dit in Veenendaal ruim vijftig procent. Lokaal Veenendaal wilde weten wat de rest dan doet. Deze mensen zijn soms nieuw en moeten zes maanden wachten voor ze mogen werken, of doen vrijwilligerswerk. 

VISA VEENENDAAL

Veenendaal heeft vooral veel ervaring opgedaan hoe met de groep asielzoekers om te gaan, omdat zij verantwoordelijk is voor de crisisnoodopvang. Door het programma Volwaardig, Inburgering/Integratie, Samen en Ambacht (VISA) Veenendaal zijn veel bewoners in de CNO al begonnen met integreren en leren Nederlands door in de samenleving aan het werk te zijn. De gemeente probeert bewoners die in Nederland mogen blijven als statushouder ook in Veenendaal of directe omgeving te houden. Zodat zij verder kunnen werken aan hun nieuwe leven in Nederland in een gebied waar ze al contacten hebben opgebouwd.

SPREIDINGSWET

 De gemeente is verplicht vanuit de Spreidingswet om 370 asielzoekers op te vangen en het COA zal na de zomer een aanvraag doen de huidige CNO te verbouwen tot een opvanglocatie voor twintig jaar. Deze biedt dan ruimte aan 250 mensen. De burgemeester liet de politiek weten dat hij geen druk voor meer plekken vanuit het Rijk verwacht. Veenendaal is bezig is met deze opvanglocatie en er zijn gemeenten die nog niets hebben geregeld. Hij is niet actief op zoek naar een plek voor de overige 120 asielzoekers die Veenendaal moet opvangen, maar bij een aanbod van een pand in de buurt van de hoofdlocatie aan de Wageningselaan wil de gemeente dit bekijken.

SAMENWONEN

Als laatste moet Veenendaal ook ieder half jaar zo’n vijftig statushouders, vluchtelingen die in Nederland mogen blijven, een woning bieden. Dit is vorig jaar gelukt en het lijkt erop dat ook dit half jaar deze groep een plek aangeboden zal krijgen. Om niet teveel woningen daarvoor in te hoeven zetten, is de gemeente met Veenvesters gestart met een proef in drie appartementen. Daar zijn drie alleenstaanden per appartement gehuisvest. Het geld dat Veenendaal voor deze pilot krijgt, is gebruikt voor het inhuren van begeleiding om de statushouders met name leren hoe het is om in Nederland te wonen.