Veenendaal heeft duurzame nieuwe scholen nodig, maar wie gaat dat betalen?

VEENENDAAL Een groot deel van de scholen in Veenendaal is oud en de gemeente laat mogelijkheden onderzoeken om hier duurzame nieuwe gebouwen voor neer te kunnen zetten. Zij krijgt echter niet een vastgesteld bedrag van het Rijk voor deze zorgplicht voor onderwijshuisvesting, maar moet zelf een hoeveelheid geld uit de uitkering van het gemeentefonds hiervoor gebruiken. Veenendaal heeft ook geen spaarpot voor nieuwe schoolgebouwen. De lokale politiek heeft al wat eerste reacties gegeven op het voornemen voor het nieuw te schrijven huisvestingsplan.

door Peter Kuijpers

Wethouder Dylan Lochtenberg ziet de scholen als een belangrijk onderwerp om de komende tijd over te praten. Veenendaal kent verschillende grote vraagstukken, waaronder een nieuw Integraal Huisvestingsplan (IHP) Onderwijs maken voor 2025 tot en met 2028. Daarin wil zij de wensen van de schoolbesturen meenemen, maar de gemeente moet ook kijken wat nu mogelijk is. Een overzicht van de verantwoordelijkheden, toen het Rijk in 1997 deze bij de gemeenten en scholen neer heeft gelegd, toont dat dit niet makkelijk is. 

De gemeente heeft de zorgplicht voor nieuwbouw, maar zou ook een goedkoop pand neer kunnen zetten. Dan stijgen de onderhoudskosten, waarvoor de schoolbesturen op hun beurt verantwoordelijk voor zijn. Geven zij hier weinig tot niets aan uit, dan moet de gemeente eerder een nieuwe school bouwen.

DIALOOG

Momenteel is in Nederland 60 procent van de schoolgebouwen ouder dan 40 jaar, in Veenendaal is dit met 65 procent iets hoger. Waarvan 29 procent ouder dan 50 jaar en nog eens 10 procent is zelfs ouder dan 60 jaar. De gemeente wil in het nieuwe IHP wel kijken naar Integrale Kindcentra (IKC), zodat er plek is voor kinderopvang, en kiest ervoor om in dialoog samen alle wensen te bespreken, waarbij iedere school wel opkomt voor het belang van haar leerlingen. 

Het Rijk geeft echter geen geld voor duurzame renovatie en verduurzaming, wat momenteel veel speelt om het energieverbruik laag te houden. Of ruimte voor passend onderwijs, terwijl de bouwkosten enorm zijn gestegen. De wethouder gaf eerder aan dat het een puzzel is om te leggen, maar wil het beste realiseren voor alle kinderen in Veenendaal.

BEGELEIDEN

Voor de komende periode wil de gemeente een extern bureau haar en de schoolbesturen laten begeleiden naar een nieuw huisvestingsplan onderwijs. Allereerst om inzicht te krijgen in de staat van de huidige gebouwen en om samen tot doelen te komen met de laatste ontwikkelingen in onderwijs in het achterhoofd. En de groei van 4 procent in de leerlingenaantallen over de komende 15 jaar. Het onderzoek moet ook aangeven in welke jaren deze groei ongeveer zal zijn. 

Verder moeten scholen een gezond onderwijsklimaat hebben en voldoen aan het Klimaatakkoord. Daarom is in Veenendaal nog wel het streven om energieneutrale gebouwen neer te zetten. Dit betekent mogelijk minder onderhoudskosten en een nieuwe wet biedt ruimte dat een school een bijdrage, uit de onderhoudskosten, kan inleggen bij de bouw voor huisvesting.

VISIE

Ook dit is één van de punten die de gemeente met schoolbesturen moet doorspreken en de raad moet besluiten wat zij wil investeren in de schoolgebouwen. De lokale politiek is daarom bijgepraat over de komende periode, waar na het onderzoek er een visie moet komen voor de toekomst en de raad geld voor nieuwbouw beschikbaar zal moeten gaan stellen. Verschillende partijen gaven aan bij de visie voor het nieuwe IHP al een reactie te willen geven en niet te willen wachten tot er al scenario’s zijn waar geld voor moet komen. Dan kan de raad nog prioriteiten aangeven. 

Voor Mark Ruitenbeek (CDA) het verschil van luchtkastelen verzinnen en dan geld zoeken. Sharon van Manen (ProVeenendaal) vindt dit ook belangrijk en Dick Both (SGP) hoort graag nog wanneer plannen voor een school onder de oude IHP of de nieuwe regels gaan vallen.