Energieopslag onderzocht, maar vraagt ruimte

VEENENDAAL Het opslaan van energie is een mogelijke oplossing om het overvolle elektriciteitsnet te ontlasten. Daarvoor zijn al technieken, maar deze zijn niet allemaal geschikt voor een enkele gemeente. Andere kunnen werken voor een kleiner gebied in een woonplaats. Veenendaal heeft resultaten uit een onderzoek om daar voor de toekomst over na te denken in een visie.

door Pieter Vane

De SGP, VVD, CDA, ProVeenendaal, SP en PvdA gaven burgemeester en wethouders in 2022 de opdracht energieopslagsystemen voor de gemeente te onderzoeken: ‘Eén van de grote knelpunten in de energietransitie is de opslag van elektrische energie. Netcongestie is een steeds groter wordend probleem en dit kan opgelost worden door energieopslag op piekmomenten.’ Met uitzondering van Lokaal Veenendaal besloot de lokale politiek in meerderheid 15.000 euro uit te trekken om in 2023 te onderzoeken welke mogelijkheden er zijn om energieopslagsystemen, zowel collectief als per individuele aansluiting, te kunnen stimuleren.

ONDERZOEK

Het college heeft laten nagaan welke methoden van energieopslag er in Veenendaal mogelijk zijn, met daarbij de impact op de leefomgeving. Hoe dit collectief te regelen is en of er mogelijkheden zijn dit te stimuleren. ‘Bijvoorbeeld in de vorm van speciale leningen, landelijke en/of Europese subsidies. Hoe hierbij de netbeheerder, de BOV en de regio Foodvalley mee kunnen denken in dit proces. Hoe de gemeente een informerende, faciliterende en coachende rol kan spelen.’ Uiteindelijk is gekozen voor het onderzoeken van opslag voor bedrijventerreinen en daarnaast de mogelijkheden voor een woonwijk.

‘Uit het onderzoek komt naar voren dat in het toekomstige energiesysteem allerlei soorten van flexibiliteit nodig zijn. Opslag is hier één van. Ook gedragsaanpassingen en contractafspraken met de netbeheerder hebben invloed op de belasting van het elektranetwerk. In technische zin zijn op korte termijn, nu tot 2027, in Veenendaal vooral warmte- en elektrische opslag kansrijk. De technieken zijn op korte termijn voorhanden, zijn potentieel ruimtelijk inpasbaar én kunnen zorgen voor een lagere netbelasting. Deze kansen zijn in het onderzoek uitgewerkt in de woonwijk Dragonder Oost en bedrijventerrein Nijverkamp.’ 

TECHNIEKEN

Verder kwam naar voren dat de collectieve opslag goedkoper is en minder materiaal nodig is, maar dit vraagt wel meer organisatie. En een nieuw elektriciteitssysteem heeft plek nodig in de openbare ruimte. De gemeente heeft ook naar nieuwe technieken gekeken, maar dan voor in de toekomst. ‘Moleculenopslag in groengas en waterstof zijn nu nog niet haalbaar of wenselijk, is in het algemeen meestal niet geschikt voor woonwijken. Veenendaal ligt bovendien niet dichtbij het geplande nationale waterstofnetwerk en lokale systemen zijn lastig door de grote omvang van de opslag.’

Subsidies en leningen om energieopslag te betalen zijn er momenteel alleen voor grote systemen, zoals voor bedrijventerreinen. En de gemeente is maar een kleine speler in het probleem. Zij ziet meer een rol voor de netbeheerder, de Bedrijvenkring Ondernemend Veenendaal (BOV) om ondernemers hierin te laten samenwerken en vanuit Regio Foodvalley dit bij het Rijk neer te leggen. Veenendaal kan voornamelijk in haar beleid zorgen dat zij rekening houdt met het vol raken van het elektriciteitsnetwerk. Zij ziet de resultaten van dit onderzoek over opslag als belangrijke bouwsteen voor een lokale energievisie die de gemeente in 2025 wil vaststellen.

STIMULEREN

Dit betreft een masterplan warmtenetten en een nieuw laadvisie. Tevens wil de gemeente de resultaten inzetten bij lopende projecten. ‘Op Nijverkamp werken we samen met een tiental ondernemers, de BOV, Stedin en de provincie Utrecht aan de ontwikkeling van een Smart Energy Hub. Op Faktorij en de Vendel doet een energiecoörperatie van bedrijven hetzelfde. Opslag kan in beide projecten mogelijk een rol spelen, de inzichten uit het onderzoek helpen om die rol te bepalen.’ Als laatste blijft Veenendaal kijken naar stimuleren van gebruik van energie buiten de piekmomenten of als duurzame opgewekte energie beschikbaar is.

,,We hebben dit onderzoek laten doen op verzoek van de raad. De uitkomsten kunnen we in ieder geval benutten in enkele lopende projecten. Daarnaast zullen we het rapport delen met onder andere bedrijven die hiermee bezig zijn. Verder zijn er een aantal zaken waar we als gemeente en in de regio naar kijken, zodat de netcongestie en flexibiliteit van het gebruik van het energienet en willen we een visie over een toekomstig energiesysteem voor Veenendaal, Daar kunnen we deze informatie allemaal bij betrekken’’, aldus wethouder Marco Verloop. De gemeente blijft tips geven over energiegebruik op de website: www.duurzaamveenendaal.nl.