Lokale politiek buigt zich over heroverwegingen uitgaven om ‘Veenendaal financieel op de rit houden’

VEENENDAAL De gemeente moet in een brede heroverweging gaan kijken naar haar uitgaven, nu zij van het Rijk minder inkomsten verwacht. De tekorten lopen echter sterk op. Deze waren eerder berekend rond de 12 miljoen euro en komen inmiddels uit rond de 17 miljoen. Burgemeester en wethouders willen echter niet te veel ingrijpende maatregelen en hebben de lokale politiek aangegeven een begroting maken met een tekort tot 10 miljoen euro.

door Peter Kuijpers

‘Bij de behandeling van de Programmabegroting 2024-2027 hebben wij u aangegeven dat het geschetste financieel meerjarenbeeld noodzaakt om te komen tot bijsturing. Een heroverweging van taken die in het voorjaar van 2024 is uitgevoerd en een plek krijgt in de Kadernota 2025-2028.’

Op het gemeentehuis is gekeken naar maatregelen die jaarlijks 12 miljoen euro opleveren. ‘Deze inventarisatie wordt breed ingezet, waarbij er geen bestuurlijke en ambtelijke taboes zijn’, was de opdracht van burgemeester en wethouders. De samenleving is gevraagd wat zij belangrijk vinden en nu kan de politiek keuzes en prioriteiten geven in waar zij wel, minder en geen geld wil uitgeven.

FORSE BIJSTELLING

Daarnaast is gekeken naar de laatste ontwikkelingen en die tonen dat Veenendaal dit jaar voldoende geld krijgt om haar rekeningen te betalen. Maar vanaf volgend jaar verwacht zij al te weinig inkomsten tegen de oplopende kosten. ‘Met name de kostenontwikkeling rondom Jeugd en Wmo leidt tot een forse noodzakelijke bijstelling.’ Voor 2025 is al een tekort van 2 miljoen euro berekend dat oploopt tot 15 miljoen in 2026. De jaren hierna lijkt het tekort op zelfs rond de 17 miljoen euro uit te komen. Dit is inclusief grote projecten die de gemeente nog wil starten, maar deze kosten zijn over de komende jaren maar rond de 1 miljoen euro.

TEKORT

Veenendaal is daarnaast nog in afwachting van de uitkomsten van de Voorjaarsnota. ‘In de nota zijn diverse voorgenomen maatregelen opgenomen die ons raken als gemeente. De effecten kunnen significant zijn. Een belangrijke aanleiding voor de heroverweging is de tekortschietende financiering vanuit het Rijk. Wij vinden het, zeker op dit moment, veel te ver gaan om ingrijpende maatregelen door te voeren, waardoor het Rijk voorbijgaat aan zijn verantwoordelijkheid. Om die reden zijn wij voornemens in de kadernota een meerjarenperspectief te presenteren met een tekort van 10 miljoen euro’, geeft het college aan.

KEUZE

Burgemeester en wethouders willen daarnaast wel een overzicht van maatregelen die het mogelijk maken om dit tekort op te vangen, mocht het Rijk de gemeente niet of slechts gedeeltelijk alsnog extra geld geven. ,,We werken met een uitgebreid participatietraject, waarbij het college nu de lokale politiek vraagt welke maatregelen zij zou willen nemen. Deze hebben we allemaal op een rijtje gezet en afhankelijk van de politieke keuze komt daar een resultaat uit. Deze zal het college dan meenemen en een advies geven hoe de Kadernota in te vullen waarmee we Veenendaal financieel op de rit houden’, verduidelijkt wethouder Marco Verloop. 

OVERZICHT

De lokale politieke partijen hebben alle heroverwegingsvoorstellen gekregen zonder enige beperking. ,,Zij kunnen naast het overzicht dat vanuit het gemeentehuis is opgesteld deze ook nog aanvullen. Of de bijdragen die ambtenaren hebben voorgedragen aanpassen’’, vult wethouder Martijn Beek aan. Zo kunnen zij volgens hem adviseren deze bijdragen op nul te zetten of juist te verdrievoudigen. ‘Het intensieve inventarisatieproces van heroverweging heeft geleid tot een bedrag van 18 miljoen euro aan voorstellen. Die variëren van faseringsmaatregelen, financieel-technische aanpassingen, programmatische keuzes en voorstellen tot lastenverhoging.’

MAATREGELEN

Enkele overwegingen zijn het inzetten van het spaarpotje van de gemeente, te kiezen voor een minder schone openbare ruimte, verschillende subsidies afbouwen of stoppen. Maar ook heffingen en belastingen verhogen. ,,Het is een opsomming van maatregelen waarvan het college nu ook nog geen keuze heeft gemaakt. Dit komt later en daarna zal het debat volgen om tot een sluitende begroting en meerjarenbegroting te komen’’, besluit Verloop. De lokale politiek kan haar voorkeuren voor maatregelen, de bedragen om aan te passen en wat er eerst kan afvallen doorgeven. Hierna maakt het college een Kadernota met maatregelen om over te discussiëren.