Natuurrubriek Slenterpaadjes over mei: ‘Wacht tot ijsheiligen weg zijn’

VEENENDAAL Mei is de bloeimaand maar ook bloemenmaand, weidemaand en eiermaand. En het aloude gezegde luidt: in mei leggen alle vogels een ei. Alleen de koekoek en de griet; leggen in de meimaand niet! De maand mei, wier naam is afgeleid van Maia, de moeder van de Romeinse god Mercurius, kent tal van gezegden. Vele kloppen nog steeds.

Zoals: ‘De mei tot juichmaand uitverkoren, heeft nog steeds rijp achter haar oren’. En een hele belangrijke voor nu: ‘Voor ijsheiligen de bloemen buiten, veelal kun je daarnaar fluiten, wacht af tot ze zijn voorbij, de bloemen zijn dan blij’. Tot de ijsheiligen behoren: Mamertus 11 mei, Pancratius 12 mei, Servatius van Maastricht op 13 mei en de laatste Bonifatius op 14 mei. Er was ook nog een vrouwelijke, Sophia van Rome, op 15 mei.

Het zijn de naamdagen van een aantal katholieke heiligen die vallen in de periode van 11 tot 15 mei. Dat zijn vaak de laatste dagen in het voorjaar dat er soms nog nachtvorst kan optreden. Dus denk aan alle bloemen die al vrolijk bij de tuincentrums de kopers verleiden. Ze zijn zo bevroren. Gelukkig waarschuwen de tuincentra daar zelf ook voor.

KOOLZAAD

Langs de wegen en sloten zien we nu veel wit en geel. Het felgele koolzaad, langs de Oostelijke rondweg is het echt helemaal geel, wordt ook voor consumptie gebruikt. Het bevat 40 procent olie die gebruikt wordt in margarine en slaolie. In de Tweede Wereldoorlog werd het ook als smeerolie gebruikt.

En een andere koolsoort, is afkomstig uit het Middellandse zeegebied en West-Europa. Het is de stamplant van onze eetbare koolsoorten. Zoals boerenkool, spruitkool, groene kool, savooiekool, spitskool, bloemkool en broccoli. Fluitenkruid de bekende witte schermbloem doet haar naam eer aan als wit kant langs de wegen. De naam zegt het al, van de stengels kun je een fluitje maken.

Het is eetbaar en je kunt het bijvoorbeeld in salades doen. Maar kijk uit: fluitenkruid heeft giftige dubbelgangers. Met name gevlekte scheerling en dollekervel, ook hondspeterselie is giftig daar zit codeïne in!

REMMERSTEIN

Op drogere gronden kom je nu kleine witte bloemen tegen, akkerhoornbloem, familie van de anjer. Overal kleine groepjes, vlak bij Remmerstein in Rhenen is er veel van te bewonderen. Daar kwam ik ook een heel klein veldje tegen met lelietjes van dalen. Dik in de knop en bloeit bijna. Ook dat plantje is giftig! Ze worden nog steeds gebruikt voor de parfumindustrie. Ik weet het, in de tuinen staan ze ook, maar zo in het wild, zo teer en prachtig! Daar volgt alles elkaar op in bloei. Rode en gele dovenetel, speenkruid en maagdenpalm met kleine blauwe bloempjes.

Een mooi klein biotoopje op zich en als je daar loopt tussen het tere frisse jonge groen en je hoort alle vogels zich uitleven met hun gezang; dat is genieten. Wat is ons kleine landje nog mooi. Kijk en geniet.

Reageren? Mail naar alyvaneijk@gmail.com