Natuurrubriek Slenterpaadjes over mei: Door koel weer bloeit alles langer

VEENENDAAL Het is nu een groene maand mei. Vergeleken bij twintig jaar geleden is alles vroeger en bloeit er veel en is al uitgebloeid. De maandnamen voor mei zijn bloemenmaand, mariamaand, weidemaand, eiermaand, bidmaand (voor het gewas) en wonnemaand. Dat laatste betekent blijheid en vreugde.

door Aly van Eijk

Mariamaand is in de katholieke kerk door de Romeinen genoemd naar de moedergodin Maia. In de middeleeuwen ontstond in Italië het gebruik om mei toe te wijden aan Maria, oktober wordt als tweede Mariamaand beschouwd. De spreekwoorden over het weer kloppen nog steeds. Overal zie je perkgoed voor in de bakken en tuinen. Vroeger was het zo dat pas na de ijsheiligen alles de grond in kon. Dan was er bijna geen kans meer op nachtvorst. Dus het poten nog eventjes uitstellen. De vier ijsheiligen gelden voor 11, 12, 13 en 14 mei. Een oud spreekwoord zegt: ‘Servatius, Pancras, Servaas en Bonifaas, ze geven vorst en ijs helaas!’ En nog een oude: ‘Roept de houtduif keer op keer, dan voorspelt dat heerlijk weer!’
Met dat laatste ben ik het niet mee eens. Ze roepen hier veel; alleen dat heerlijke weer blijft achterwege.

LANGER IN BLOEI

Overal langs de wegen is het geel van het bloeiende koolzaad en wit van het fluitenkruid. Door het koele weer van de laatste weken bloeit alles veel langer. De meidoorn bloeit nog steeds, samen met de vlierstruiken. Maar ook de Gelderse roos, een randbloeier en de lijsterbes. Je ruikt alles al op afstand. Bijen en zweefvliegen doen hun best om de nectar te vergaren, dikke hommels signaleer je meteen al door hun zware gebrom. Je ziet ze nu vaak op de bloeiende bosbessen. De lijsterbes, familie van de roos, een boom die tot zo’n negen meter hoog kan worden, heeft grote bloemschermen. Eind augustus komen de oranje/rode bessen er aan. Men zegt altijd bessen maar het zijn steenvruchten zoals pruimen en kersen.

LIJSTERBES

Na de laatste ijstijd, bijna twaalfduizend jaar geleden, was de lijsterbes één van de eerste bomen. In de oudheid bood de lijsterbes bescherming tegen betoveringen en gevaren. Om het vee te beschermen moesten ze wanneer ze naar buiten gingen onder een boog van gebogen lijsterbestakken door. Er werden ook wichelroedes van gemaakt, bijvoorbeeld om een verborgen waterbron te zoeken. De lijster en ook veel andere vogels zijn dol op de bessen. Vroeger lokte men de lijsters ermee om ze daarna te vangen. Wij kunnen ze niet rauw eten want er zitten looistoffen en wat blauwzuur in. Gekookt verdwijnt het blauwzuur en kunnen er bijvoorbeeld jams van gemaakt worden, goed voor de spijsvertering. En het bevat veel vitamine C!

De vogels in mijn tuin hebben nog steeds honger, ook komen er steeds meer kauwtjes en een hoopvolle ekster kijken of de voedertafel al bijgevuld is. Ik heb gedroogde meelwormen in houders gedaan. Zo hebben ze nog wat om te eten om daarna snel af te bouwen...

Kijk en geniet.

Reageren? Mail naar alyvaneijk@gmail.com