Natuurrubriek Slenterpaadjes over januari: Het voorjaar schiet al op!

VEENENDAAL Januari is de ijsmaand, wolfsmaand, looimaand en wintermaand. De naam januari komt van de Romeinse god van poorten en deuren: Janus. Looimand is te herleiden van het woord leerlooien. In januari werden de huiden van de geslachte dieren gelooid. Een weerspreuk uit vroeger tijden: ‘Als ’t Drie Koningen is in het land, stapt de vorst in het Vaderland.’ En: ‘Op een milde januari, volgt vaak een gure lente en een warme zomer.’

door Aly van Eijk

Tot nu toe is er nog geen echte winter geweest. Wat vorst zonder betekenis en sneeuw, die na een paar dagen weer vertrokken was. In mijn tuin bloeien er nog leeuwenbekken en pelargoniums, (geraniums). Spaanse margrieten zitten in knop een er zijn nog roosjes te bewonderen. Een beetje verregend, maar toch! Mijn regenmeter maak ik maar iedere dag leeg, om een beetje bij te houden hoeveel er is gevallen. En geloof me dat is erg veel.

KLAP

Ik heb gekozen voor een oude foto uit 2007. Toen stond er ook veel water overal. Met sloten die bijna overliepen.Toch, voor veel gedeelten in ons land is het goed voor de natuur.
Zeker voor de grote loofbomen en dennen en sparren. Na een paar jaar achtereen van erg droge zomers, hebben er vele een flinke klap gekregen. Ook is veel natuur verloren gegaan door de droogte. Onder andere de lariksen. Hele percelen hebben het loodje gelegd. Toch, als je door het bos loopt, zie je iedere dag aan de knoppen aan de takken dat het voorjaar al opschiet! De zwarte els bloeit nu al, de lange slierten van de bloeiwijze zijn al te zien. Dat is wel weer minder leuk voor hooikoortspatiënten. Het seizoen begint dus al vroeg.

De pollenkorrels van de zwarte els worden uitsluitend door de wind verspreid. De zwarte els is familie van de berk, die ook allergieën geeft. Het is een ‘naaktbloeier’: eerst de bloemen en dan het blad. De zwarte els verkiest graag nattere plekken, hoewel ze op alle gronden groeien. Langs de waterkanten trekken ze veel water uit de grond wat ook weer verdampt. Ze hebben een diep en uitgebreid wortelstelsel met wortelknollen. Hierin leeft een bacterie die stikstof uit de atmosfeer kan binden. Dat is goed voor het klimaat! Ze is goed bestand tegen water. Deze boom werd dan ook vaak als heipaal gebruikt.

GEEN VERROTTING

Ze kunnen 120 jaar oud worden en een hoogte van 24 meter bereiken. De boom is voor veel diersoorten wel giftig. Het hout is verder bestand tegen verrotting. Ook worden elzen vaak geknot. In het Binnenveld wordt dat ook al jaren toegepast. Een oud spreekwoord geeft de taaiheid van de boomsoort al aan: ‘Rood haar en elzenhout, zijn op geen goede grond gebouwd’. De vogels zoals vinken, sijsjes en bijvoorbeeld de staartmezen, vinden hun voedsel in de elzenproppen. Dat zijn de vrouwelijke verhoute katjes, de mannelijke hebben de slierten.
Kijk en geniet.

Reageren? Mail naar alyvaneijk@gmail.com.