Carina wilde zo compleet mogelijk beeld van vader

VEENENDAAL Je wordt ouder, je bent zelf werkzaam bij een instelling die onderzoek doet naar het verleden en leefomstandigheden van mensen om ze uiteindelijk een ‘gezicht’ te geven. Dan ga je ook nadenken over je eigen jeugd. Een jeugd zonder vader omdat hij veel te jong overleed. Wie was hij, wat heeft hij precies gedaan en hoe herinneren de mensen zich? Carina van Leeuwen ging op zoek in Veenendaal omdat vader Kees van Leeuwen daar opgroeide. Haar zoektocht bleek niet voor niets.

door Anne Slok, namens vereniging Oud Veenendaal

Je zal je vader maar verliezen als je vier jaar oud bent. Dit overkwam de nu 62-jarige Carina van Leeuwen. Ze is jaren op zoek geweest om het beeld van haar vader zo compleet mogelijk te maken. Dat is nu aardig gelukt. Haar zoektocht voerde haar een tijd geleden naar Veenendaal. Er kwam veel en verrassend materiaal naar boven. Met dank aan Anne Slok, auteur van dit verhaal en bestuurslid van Oud Veenendaal. Hij dook direct in het familiearchief en haalde verrassende foto’s naar boven. Niet verwonderlijk: zijn ouders woonden naast de familie Van Leeuwen. Ze gingen veel met elkaar om.

VEERTIG KIDS Kees is geboren op 2 november 1924 in Ede als vijfde kind van zeven: vier zussen en twee broers. Toen hij vijf was verhuisde het gezin Van Leeuwen naar de Oranjestraat 1 in Veenendaal. Vanaf zijn zesde jaar ging hij naar de Nieuwewegseschool. Een klassenfoto uit de begin jaren dertig is bewaard gebleven. Er zaten maar liefst veertig kinderen bij juffrouw Steensma in de klas. Als kind werd hij, sportief als hij toen al was, lid van Sparta. Hij is op de foto te zien met gymleraar Eef van Asselt. Op deze foto staan meer dan twintig kinderen. Negende van rechts zien we Kees.

Het was een normale jeugd waarin hij veel contacten had. Als hij vijftien jaar oud is, breekt de oorlog uit. Kees is dan leerling sigarenmaker, bij (waarschijnlijk) de Panter. In 1941 overlijdt zijn moeder en een jaar later zijn vader. Tijdens een razzia in mei 1944 werd hij, samen met Dirk-Jan van de Schuur, opgepakt en naar kamp Amersfoort overgebracht. Daar wordt hij geadministreerd als ‘Haftling’ 12692.

MOEILIJK Deze periode is moeilijk te bevatten voor dochter Carina. Wat heeft zich daar afgespeeld? Daar werd thuis niet over gesproken. De enige feiten die boven tafel zijn gekomen is dat de naam van Kees doorgestreept is op een transportlijst van 9 juni 1944 om naar Bauleitung Nordteich Kamp Norderney - Weser Ems afgevoerd te worden. Dat is niet doorgegaan omdat hij te ziek was en verpleegd werd in de ziekenboeg van Kamp Amersfoort. Waarom hij daarna is vrijgelaten weet Carina niet, maar ze is er blij om. ,,Wie weet wat er anders met hem gebeurd was?”

Ze weet uit onderzoek: ,,Vader werkte kort na de bevrijding bij de bewaking van Kamp Amersfoort, hetzelfde kamp waar hij zelf gevangen heeft gezeten. Daar was hij werkzaam bij een speciale dienst Burgerpersoneel van het Ministerie van Oorlog. Ik weet nu, door onderzoek bij het Nationaal Archief en het NIOD dat hij als rechercheur werd ingezet. Na de oorlog wilde hij meer en meldde zich in 1947 aan voor de opleiding marechaussee. Hij maakte snel promotie. In 1964 was hij Wachtmeester der 1e klasse.”

Wie weet wat er anders met hem gebeurd was?

Voor Carina is 1964 een bijzonder jaar. ,,Dat was het jaar waarin mijn vader overleed. Begin juli 1964 moest hij diverse fysieke proeven afleggen. Eén daarvan was naast verspringen en handgranaatwerpen, 100 meter man dragen. Dat is fysiek erg zwaar. Op 9 juli werden de proeven afgesloten met een speedmars van 10 km. Halverwege deze mars werd hij overmand door vermoeidheid en ging onder een boom zitten. Hij overleed enkele ogenblikken later. Hij liet een jonge vrouw van 33, mijn zusje van 8 en mij achter. Ik was toen 4.”

ONDERZOEK Saillant detail is dat er in die maand nog enkele Marechaussees na een speedmars overleden. De leiding besloot toen om een onderzoek in te stellen en tijdelijk te stoppen met deze uithoudingsproef. Dat het overlijden een gevolg was van warmtestuwing, ook wel een hitteberoerte genoemd, zal waarschijnlijk de uitkomst van dit onderzoek geweest zijn.

Bij Anne Slok is haar zoektocht succesvol geweest. Hij heeft Carina aan een tiental foto’s kunnen helpen waarop haar vader te zien is. Op de foto’s staat een jonge, energieke kerel. Je rondt er geen zoektocht mee af, maar helpt misschien om het beeld wat ze al had van haar vader, te bevestigen.