Open Monumentendag in Veenendaal: Veerkrachtig erfgoed centraal

VEENENDAAL Elk jaar, in het tweede weekend van september, zijn duizenden prachtige monumenten in heel Nederland gratis toegankelijk voor iedereen. Dit jaar is het landelijke thema van Open Monumentendag ‘Veerkrachtig Erfgoed, in tijden van onzekerheid.’ Ook in Veenendaal openen zaterdag 12 september verschillende monumenten hun deuren en staat de veerkracht van het lokale erfgoed centraal. Ontdek al wandelend of fietsend bijzondere gebouwen die ieder op hun eigen manier symbool staan voor herstel, vernieuwing en het vermogen om mee te bewegen in veranderende tijden. 

Open Monumentendag wordt in Veenendaal om 10.00 uur feestelijk geopend in de Ritmeesterhallen (Vijftien Morgen 4). Het indrukwekkende fabriekscomplex laat als geen ander zien hoe erfgoed zich kan aanpassen aan een veranderende samenleving. Met een nieuwe bestemming en veel interessante functies, maar met behoud van zijn rijke geschiedenis, vormt het - deels monumentale - complex een passend decor voor de start van Open Monumentendag 2026.

Vanaf 09.45 uur zijn bezoekers van harte welkom om binnen te lopen. Voor deze bijzondere opening werkt MAAK. Veenendaal samen met Muziektheater Veenendaal. Speciaal voor deze gelegenheid brengt het gezelschap de geschiedenis van de Ritmeesterfabriek tot leven in een korte theatrale voorstelling. Bezoekers worden meegenomen naar de tijd waarin de arbeiders hier dagelijks aan het werk waren. Met muziek, spel en historische beelden brengen zij verleden en heden op een bijzondere manier samen.

OPENINGSWOORD

Na het optreden verwelkomt Johan Huibers, eigenaar van drie aangewezen Monumenten van de Ritmeesterfabriek, de bezoekers en verzorgt wethouder Jonathan van den Heuvel het officiële openingswoord. Hierin staat hij stil bij het belang van erfgoed voor Veenendaal en de waarde van de samenwerking tussen de vele monumenten, vrijwilligers en organisaties die zich ieder jaar inzetten om deze dag mogelijk te maken. ,,Als enig overblijvend industrieel monument in de gemeente Veenendaal omvat deze locatie een uniek onderdeel van de Nederlandse tabak en sigaren geschiedenis”, vertelt Johan Huibers, ,,In de bloeiperiode van de fabriek vonden maar liefst 1600 werknemers daar hun dagelijks werk. Tegelijkertijd ontwikkelden deze arbeiders nieuwe culturele initiatieven, zoals het Ritmeesterkoor, de toneelvereniging, het schaaktoernooi, de tafeltennis en wandelvereniging, de biljartvereniging en een eigen voetbalploeg.” 

Huibers vervolgt: ,,Vandaag de dag vullen deze gebouwen zich met nieuwe eigentijdse functies. Eind 2029 laat het ‘Ritmeesterkwartier’ dan ook een nieuw eigen gezicht zien als de invulling gereed is en zijn nieuwe plan prijsgeeft aan de inwoners van Veenendaal.” Aansluitend wordt het startsein gegeven voor een dag vol ontdekkingen en ontmoetingen. Verspreid door Veenendaal openen alle deelnemende monumenten hun deuren en ontvangen zij vol enthousiasme bezoekers voor rondleidingen, verhalen en activiteiten.

EXPEDITIE ERFGOED

Nieuw dit jaar is Expeditie Erfgoed, een gezamenlijke ontdekkingsroute langs de deelnemende monumenten. Bezoekers beantwoorden onderweg vragen, verzamelen letters en ontrafelen daarmee de Erfgoedcode. Zo worden zij uitgedaagd om niet alleen de monumenten te bezoeken, maar ook aandachtig om zich heen te kijken én de verhalen achter het erfgoed te ontdekken. De ‘Expeditie Erfgoed’-route is gratis op te halen bij een van de deelnemende monumenten en te downloaden op www.lampegietersdagen.nl. Hier is ook het volledige programma terug te vinden van Open Monumentendag Veenendaal.

Open Monumentendag laat zien dat erfgoed veel meer is dan historische gebouwen alleen. Dankzij de samenwerking tussen monumenten, vrijwilligers, verenigingen en koren komt het verleden tot leven en verbindt erfgoed mensen met elkaar.