Tegenstellingen op bijeenkomst in De Vlam: ‘Boer moet een betere prijs krijgen’

RHENEN Er moesten stoelen worden bijgeplaatst in De Vlam want het werd vol, erg vol bij de bijeenkomst over landbouw, natuur en voedsel in De Vlam. Boeren waren goed vertegenwoordigd en deden volop mee in het debat, maar ook de milieubeweging was er. En heel veel geïnteresseerd publiek. Ook waren er twee wethouders en een groot aantal gemeenteraadsleden. Maar veel beter kan gezegd worden: er waren bijna 100 geïnteresseerde en zeer betrokken inwoners van Rhenen aanwezig op deze door GroenLinks georganiseerde thema-avond.

door Sander van Opstal

De bijeenkomst vond plaats onder een gesternte van grote verschillen, zo bleek al uit de voorinterviews met de sprekers in deze krant. Johan Vollenbroek (bekend van de organisatie Mobilisation for the Environment) begon met de problemen stevig neer te zetten: ,,De natuur in Nederland is meer dan 85 procent achteruitgegaan, met als belangrijkste oorzaak de depositie van ammoniak uit de veehouderij en van NOx uit de industrie en het verkeer“, zo sprak hij.

VEEG UIT DE PAN

Ook kregen christelijke partijen een veeg uit de pan: ,,De invulling van het rentmeesterschap door de christelijke partijen draagt bij aan het voortbestaan van de huidige problemen. De mens is te gast en niet de rentmeester van de aarde, de mens is een schepsel als alle andere, en respect voor onze medeschepselen zou onze grondhouding moeten zijn.”

Vollenbroek sprak ook over oplossingen. Hij bepleit een ,,geïntegreerde aanpak van klimaat, biodiversiteit en voedsel. De veestapel zou 80 procent gereduceerd moeten worden, Tata Steel zou dicht moeten. Mensen moeten niet meer vliegen, slechts een keer per week vlees eten en vooral: laat de fossiele energie in de grond zitten.” De aanwezigen luisterden in groeiende stilte naar zijn met veel cijfers onderbouwde betoog.

SUPERMARKTEN

Daarna sprak Frans van Laar, agrariër in het Rhenense deel van het Binnenveld en bestuurslid van de LTO voor deze regio. Ook naar hem werd zeer aandachtig geluisterd. Hij had uitvoerig commentaar op het verhaal van Vollenbroek, bijvoorbeeld omdat hij is het er niet mee eens dat de natuur in een slechte staat is.

Maar Van Laar had wel meer noten te kraken: ,,De winstmarges van de supermarkten zijn veel te hoog, er moet een betere prijs voor de boer komen. Bouwen op agrarische grond is geen goed idee: als er geëxtensiveerd moet worden zullen de boeren die gronden juist extra hard nodig hebben.”

(de tekst gaat onder de foto verder)

De zaal zat vol tijdens de bijeenkomst over stikstof. Spreker Johan Vollenbroek legde zijn stellingen omstandig uit. - Jan van den Brink

WENSENLIJST

Van Laar heeft ook een forse wensenlijst richting overheid: ,,Legaliseer de PAS-melders (PAS-melder is een bedrijf of ondernemer die onder het Programma Aanpak Stikstof kon volstaan met een melding van de berekende stikstofbelasting op kwetsbare natuur, zoals een Natura 2000-gebied, redactie), zorg voor een goed toekomstperspectief voor de boeren; kom met een goede opkoopregeling voor de stoppers, en geef een reële tijdsperiode voor de veranderingsprocessen, bijvoorbeeld twintig 20 jaar.”

Opmerkelijk was de bijdrage van Raoul Beunen, universitair hoofddocent aan de Open Universiteit, die betoogde dat de handel in stikstofrechten zijns inziens niet mogelijk is, omdat je geen recht op vervuiling kunt hebben, laat staan dat recht kunt verkopen. In het panel, na de pauze, kwamen de toch wel zeer verschillende toekomstbeelden aan de orde.

DUURZAAM

Melchert Meijer zu Schlochtern van de organisatie Heerenboeren die duurzaam geteeld voedsel nastreeft, betoogde ,,dat het op kleinere bedrijven toch mogelijk is om grote aantallen mensen te voeden, mits het aandeel dierlijke eiwitten in de voeding veel minder wordt.”

Ellen Appeldoorn van natuurwinkel De Groene Kamer in Rhenen vertelde dat er wel degelijk bereidheid is om voor lokale biologische producten een hogere prijs te betalen en dat de omschakeling naar biologische boeren veel te langzaam gaat.

VEENENDAAL

Toen kwam de hamvraag uit het publiek: ,,Zijn de agrariërs van de coöperatie Binnenveld bereid om mee te denken richting duurzaamheid?” Frans van Laar antwoordde: ,,De gebiedscoöperatie Binnenveld is zeker bereid mee te praten. De stikstofdepositie is vele malen te hoog en zakt niet snel genoeg. Maar de boeren hebben het stuurwiel niet in handen: ook vanuit het industriegebied Veenendaal en vanuit de snelwegen en bebouwing komt stikstof naar het Binnenveld. Daarom moeten we de reductie van de stikstofbelasting in samenhang aanpakken. We willen meedenken over woningbouw, duurzame energie. We denken aan de lokale verkoop van streekproducten, ook via de supermarkten.”

Het was een bijzondere avond, zoals ze maar weinig voorkomen in Rhenen, met zo verschillende groepen mensen bij elkaar. Dat was de algehele conclusie. Na het afsluiten van de avond bleef men in groepjes nog lang napraten.

Johan Vollenbroek. - Jan van den Brink