Provincie geeft aan Rhenen oekaze af voor windenergie

RHENEN De provincie Utrecht doet een laatste, dwingende oproep aan de gemeenten. Uiterlijk 1 december 2022 moeten zij met voorstellen komen waarmee de klimaatdoelen van 2030 gehaald kunnen worden. Lukt dit niet, dan zal de provincie locaties voor windenergie dwingend aan gaan wijzen. Wettelijk is de provincie bevoegd om plannen vast te stellen voor windparken van meer dan 5 Megawatt (MW). Gedeputeerde Staten stellen dan ook voor aan Provinciale Staten om - indien nodig - gebruik te maken van deze wettelijke bevoegdheden.

door Sander van Opstal

Dat zou inhouden dat de provincie zelf locaties kiest en daarvoor de benodigde onderzoeken en participatietrajecten start en procedures om tot besluiten en vergunningen te komen in werking zet. De gemeente Rhenen is hier, zacht gezegd, niet blij mee. Burgemeester Hans van der Pas verwoordt zijn kritiek op diplomatieke wijze: ,,Dit is onhandig van de provincie. Over dit soort zaken hoor je overleg te voeren.” 

ONDERZOEKSGEBIEDEN De provincie heeft een lijst met 73 onderzoeksgebieden. Een van deze potentiële locaties is gelegen in Rhenen, namelijk bij de Meentsteeg. In de eerste versie van de RES (dat is de Regionale Energiestrategie waarin elke energieregio zijn eigen keuzes maakt) hebben provincie, gemeenten en waterschappen in drie RES-regio’s met elkaar afgesproken hoeveel duurzame energie ze in 2030 opwekken.

Om de deadline van 2030 te halen, moeten volgens het tijdspad van de RES de projecten vergund zijn (bouwvergunningen inclusief eventuele milieueffectrapportages - de MER) op 1 januari 2025. Om dat te halen, moeten medio 2022 de procedures gestart zijn. Nu dit voor het overgrote deel van de plannen nog niet het geval is, komt het halen van de doelen in gevaar. Zon op dak ligt goed op schema. Met name de voortgang in concretisering en keuzes in procedures voor windplannen blijven achter.

Sommige windplannen die in de RES waren opgenomen zoals door Provinciale Staten vastgesteld, zijn weggevallen en er zijn weinig tot geen andere windplannen voor in de plaats gekomen. Ook zijn er te weinig uitgewerkte reserveplannen. Een windmolen levert op jaarbasis veel meer stroom dan een zonneveld. Windenergie maakt bovendien veel efficiënter gebruik van de beschikbare netcapaciteit. Gelet op de netcongestie (dat wil zeggen dat er te weinig ruimte is op het elektriciteitsnetwerk om projecten voor duurzame energieopwekking te kunnen realiseren) die onlangs door netbeheerder TenneT is afgekondigd, is het des te belangrijker om goed gebruik te maken van het elektriciteitsnet.

JAMMER Voor een goede balans is het nodig om in 2030 provinciebreed ongeveer 60 moderne windmolens in bedrijf te hebben. De gemeente Rhenen laat in een reactie weten: ,,We vinden het jammer dat de provincie nu deze weg kiest. Het college had liever gezien dat deze oproep door middel van overleg aan de RES-tafel (waarin gemeenten en provincies over verduurzaming van de energievoorziening overleggen) zou zijn besproken. Daar hebben we tot nu toe alle plannen besproken. B&W heeft direct een avond gepland (begin september) om met de raad te bespreken hoe we hierop gaan reageren. Bestuurlijk hebben we al aangegeven dat we de gekozen werkwijze van de Provincie niet de juiste manier vinden van hoe we moeten samenwerken op dit dossier. Het nieuwe zoekgebied (bij de Meentsteeg) was voor ons vanuit de RES (wegens technische redenen) geen (potentieel) zoekgebied. We begrijpen de urgentie van het energievraagstuk, maar we willen hierin zelf aan zet blijven. Om dit samen met inwoners te kunnen doen.”

De door de provincie gekozen locatie in Rhenen-Noord is ook in beeld voor woningbouw. Hier zou, volgens de plannen van Foodvalley, een grote wijk met duizenden huizen kunnen komen. Echter, windmolens zorgen voor geluidsoverlast en moeten ruimtelijk ingepast worden. Er zullen bufferzones nodig zijn. Daarnaast is er druk om meerdere windmolens op een locatie aan te leggen. Een locatie met slechts één windmolen is weinig efficiënt. Dat is vanwege de kostbare aanleg van de infrastructuur. De bouw van een of meerdere windmolens op deze plek zal de aanwezige landbouw, de huidige bewoners en eventuele toekomstige bewoners ernstig hinderen.