Dilemma’s en blokkades voor woningbouw in Rhenen

RHENEN Ook Rhenen heeft, net als veel andere plaatsen in Nederland, last van de wooncrisis. Veel Rhenenaren kunnen niet aan een betaalbare woning komen. Daarbij gaat het met name om starters en mensen die kleiner willen gaan wonen. Buurgemeenten Veenendaal, Neder-Betuwe en Ede bouwen daarentegen grote aantallen woningen. 

door Sander van Opstal

Politieke partijen in Rhenen hebben grootschalige woningbouw als prioriteit in hun verkiezingsprogramma staan. Een concrete mogelijkheid om enkele duizenden woningen te gaan bouwen is in het gebied Nijverkamp/Meentsteeg, wat grenst met het zuidelijke industriegebied van Veenendaal. In de Ontwerpnota Ruimte is deze bouwlocatie ook als grote prioriteit genoemd. De gemeente heeft dit ter hand genomen en heeft onderzoek laten doen naar de situatie van het gebied. 

REGIODEAL

Deze Ontwerpnota Ruimte uit 2025 met daarin 130 nieuwe grootschalige woningbouwlocaties, verspreid over heel Nederland werd vastgesteld door demissionair minister Mona Keijzer. In deze Ontwerpnota Ruimte wordt de grootschalige woningbouw van meerdere duizenden woningen bij Rhenen aan de Nijverkamp/Meentsteeg als Rijksprioriteit genoemd. Dat is belangrijk omdat bij grootschalige woningbouw tal van grote problemen als ontsluiting en netwerkcongestie aangepakt moeten worden. Daarvoor is Rijkssteun van groot belang. Datzelfde geldt ook voor onder anderen de aanpak van de stikstofproblematiek.

ONDERZOEK

De bodem, het water en de natuur heeft de gemeente laten onderzoeken. De situatie van de landbouw is in beeld gebracht en er is een stedenbouwkundig bureau aan het werk gezet. Deze heeft meerdere opties voor woningbouwlocaties in beeld heeft gebracht. Daarnaast is er overleg en participatie geweest. Nu zijn volgens het college van burgemeester en wethouders inventarisaties en voorbereidende plannen zover gevorderd dat de bespreking en besluitvorming in de gemeenteraad kan gaan plaatsvinden. De eerste bespreking komt in de commissievergadering Ruimte en Economie op woensdag 10 december aan bod. De besluitvormende bespreking wordt voorzien in de daaropvolgende gemeenteraadsvergadering van dinsdag 16 december. Deze bespreking in de commissievergadering biedt inwoners van Rhenen en belangenbehartigers de mogelijkheid tot inspraak. 

HECTARES        

Eén van de eerste punten die besproken zal worden in de Gemeenteraad is de vraag of de hectares voor grootschalige woningbouw beschikbaar komen. De Land- en Tuinbouworganisatie heeft al meerdere malen laten weten dat de landbouw in het Binnenveld geen hectares kan missen. ,,Daarnaast wordt er meer van de landbouw geëist, waardoor iedere hectare nodig is.’’ Het stedenbouwkundig bureau verwacht dat er 100-250 hectare voor woningbouw nodig is. De locaties die onderwerp van studie zijn betreffen gronden die nu in agrarisch gebruik zijn. Op dit moment is er in het Rhenense Binnenveld zo’n 1300 hectare in agrarisch gebruik.

ONDERZOEKEN

,,Agrariërs zorgen niet alleen voor ons voedsel, maar ook voor de natuur, voor werkgelegenheid en voor de levendigheid van de kernen. De bijdrage van de sector landbouw aan de werkgelegenheid in Rhenen is ongeveer vijf procent. Dit is inclusief de werkgelegenheid bij toeleveranciers en onderzoek. De landbouw in Rhenen ontwikkelt zich in de richting van intensieve veeteelt. Zo is de populatie vleesvarkens in acht jaar tijd van 4.800 naar 11.700 varkens gestegen. De verwachting is dat het aantal banen in de landbouw niet zal toenemen’’, zo blijkt uit onderzoeken die de gemeente heeft laten uitvoeren.

AFWEGING

Een ander punt is de vraag welke locaties voor de woningbouw optimaal aan de leefbaarheid en economie van Rhenen en Achterberg bijdragen. De locatie voor woningbouw is hierin van groot belang. Woningbouw aan de Nijverkamp/Meentsteeg, wat direct aansluit op Veenendaal, zal naar verwachting weinig bijdragen aan de scholen in Rhenen, of aan de Rhenense verenigingen. Ook de winkels in Rhenen zullen waarschijnlijk weinig extra klanten krijgen in deze situatie. Het stedenbouwkundig bureau zet daarom breed in en onderzoekt ook locaties dicht bij Veenendaal en locaties in de omgeving van Achterberg. 

KEUZES

Voor de gemeenteraad zijn dit geen eenvoudige vragen omdat ze in de keuzes blokkades en dilemma’s moeten overbruggen. Maar de randvoorwaarde om de toekomstige leefbaarheid van de kernen in stand te houden blijft staan. De sociale samenhang met daarin voorzieningen als winkels, verenigingen, scholen en buurthuizen in stand houden is daarin belangrijk. Ook ondernemers die voor werkgelegenheid zorgen in Rhenen hier tevreden laten ondernemen is belangrijk. Verder is ook het onderhouden van een duurzaam ondernemend agrarisch buitengebied essentieel voor de gemeente.

DILEMMA’S

Als de Raad besluit om deze bouwplannen door te laten gaan en er geschikte locaties gevonden worden, dan gaat het over bouwen in de toekomst. Volgens wethouder Van Laar kan ervan worden uitgegaan dat er in 2035 of later kan worden gebouwd. In die tussenperiode zal de gemeenteraad aandacht moeten besteden aan verschillende aspecten als starters en woningzoekenden die weg dreigen te trekken naar gemeenten waar hun woonwensen wel gerealiseerd kunnen worden. Ook lijkt Rhenen een forensengemeente te worden met veel ouderen. Verder zullen de MKB-bedrijven, scholen en winkels werknemers moeten vinden terwijl er te weinig huizen zijn voor hun nieuwe werknemers in de gemeente.