‘Oude Kerk opende een luikje in mijn ziel’

VEENENDAAL In André van der Graaf (41) heeft de Oude Kerk in Veenendaal na drie jaar weer een vaste predikant gevonden. De dominee noemt zichzelf een ‘klassiek dominee’ die hamert op de inhoud en zijn gemeente voorhoudt dat ‘God er altijd bij is’.

door Rick Praamstra

Op de Drentse heide, alleen in een tentje, zocht Van der Graaf in het voorjaar van dit jaar de rust op. Hij wilde nadenken over het beroep vanuit de Oude Kerk om daar vaste predikant te worden. De fervent wielrenner was vanuit Heerde, waar hij toen nog voorging, gefietst naar Drenthe en zou na deze solotrip definitief de keuze maken voor Veenendaal. ,,Wat de doorslag heeft gegeven is dat ik met mijn gezin en de gemeenten van Veenendaal en Heerde ook biddend die weg gegaan ben en ik de overtuiging heb gekregen dat God het was die me naar Veenendaal riep.”

Het was God die me naar Veenendaal riep

TOENADERING Zijn enthousiasme voor de Oude Kerk was aangewakkerd door eerdere ontmoetingen met het kerkbestuur. Al in de zomer van 2020 was er de eerste voorzichtige toenadering vanuit Veenendaal. De dominee, herstellende van een ernstige coronabesmetting, wilde echter al zijn energie stoppen in zijn herstel en niet nadenken over de vervolgstappen in zijn kerkelijke carrière. ,,Maar in de contacten is er ergens in mijn ziel een luikje opengegaan. Ik zei toen direct tegen mijn vrouw Maaike ‘dit zou weleens serieus kunnen worden’. Ik wist dat ik er nog niets mee ging doen, maar het gevoel voor de Oude Kerk was er al wel.”

ENERGIE De beroepingscommissie vroeg Van der Graaf of hij werk wilde maken van de zondagse eredienst en verkondiging en de liturgie vorm wilde geven. Een verzoek die hem als muziek in de oren klonk. ,,Ik krijg er energie van als ik bezig ben met de Bijbel en de zondagsdiensten. Ik ben in dat opzicht een heel klassieke dominee. In de kerk zelf heb je het grootste bereik en de grootste invloed. Dáár begint de ontmoeting met God.”

De Oude Kerk had ruim drie jaar geen vaste predikant na de crisis rond de vorige predikant. Hij werd ‘losgemaakt’, zoals dat heet in de Protestantse Kerk als een dominee weg moet. Van der Graaf merkt dat zijn gemeente nu vooral vooruit kijkt en deze periode achter zich heeft gelaten. 

Maar als een gemeente drie jaar vacant is zijn er wel allerlei stemmen die zeggen ‘we moeten die kant op of die andere kant op’. Van der Graaf is zich daar bewust van. ,,Ik denk dat ik redelijk in staat ben om tussen die verschillende stemmen een verbindende schakel te zijn door uiteindelijk mensen voor te houden waar we het eigenlijk allemaal voor doen en wie we zijn als Oude Kerk.”

Ik merk dat de gemeente ontzettend dankbaar is dat er weer een dominee is

ONTZETTEND WELKOM Inmiddels is hij ongeveer drie maanden predikant in de Oude Kerk. Het is na Waardenburg-Neerijnen, Hendrik-Ido-Ambacht en Heerde zijn vierde gemeente. Hij voelt zich thuis in de ‘witte kerk’. ,,Ik ben fantastisch opgevangen; men nam de moeite om mij een thuisgevoel te geven. Ik merk dat de gemeente ontzettend dankbaar is dat er weer een dominee is. We voelen ons ontzettend welkom en daar ben ik heel blij mee.”

Ook zijn zonen Thom (13) en Ralph (8) en dochter Noor (12) hebben hun draai gevonden in hun nieuwe woonplaats. Hij is trots op ze. ,,We zijn als ouders blij met de manier waarop ze zo actief hebben meegedaan in de verhuizing. Hoe ze hun schouders eronder hebben gezet en positief zoeken naar hun plekje in Veenendaal.” 

Zijn vrouw Maaike (41) heeft een eigen online marketingbureau en werkt vanuit huis. Als fanatiek wielrenner is Van der Graaf ook in zijn nopjes met Veenendaal. ,,Juist als fietser kun je hier je hart ophalen, heb ik gemerkt. Het kan alle kanten op: de heide, de heuvelrug, of juist een rondje polder.” 

Wat ik altijd heb gepreekt, bleek ook waar te zijn in mijn eigen leven. God laat je niet los

TWEE KEER NEE Het is die klik die hij al direct voelde bij de eerste kennismaking. Toch zei hij twee keer ‘nee’ tegen de beroepingscommissie en dat had allemaal te maken met corona. Heerde was in maart 2020 een epicentrum van de epidemie. Een koor verloor veel van zijn leden, rond de vijfentwintig gemeenteleden van Van der Graafs gemeente overleden aan covid en ook hijzelf zag de dood in de ogen. 

Van der Graaf was zich ervan bewust ‘dat het zomaar einde verhaal had kunnen zijn.’ Zelf begeleidt hij in zijn rol als dominee ook terminale gemeenteleden in hun laatste levensfase, nu ervoer hij die zelf. ,,Wat mij verwonderde is dat wat ik mensen altijd voorhield over dat God er altijd bij is, dat ik dat zelf ook sterk heb ervaren. Ik had altijd al het besef dat de tijd die je hier krijgt om te leven waardevol is. Die tijd mag je ten volle benutten om jezelf te ontplooien en te ontdekken wat er voor je is. Maar uiteindelijk vertelt de Bijbel dat we toegaan naar het koninkrijk van God dat nog vele malen beter is dan de wereld die we nu kennen. Daar rekende ik ook op; welke kant het ook zou opgaan, het gaat voor mij wel de goede kant op.”

DANKBAAR Hoe zwaar de tijd ook was; zijn ziekte maakte hem ook dankbaar. ,,Wat ik altijd heb gepreekt, bleek ook waar te zijn in mijn eigen leven. God laat je niet los; dat heeft me sterk bemoedigd en bevestigd in mijn geloof. Ik ben ook veranderd in de zin dat ik minder geduld heb met pietluttigheden. Randzaken waar hoofdzaken van worden gemaakt, kan ik niet zo goed meer waarderen. Ik heb ook meer het besef, en dat is heel bijbels, dat je opgeroepen wordt om bij de dag te leven. Gisteren ligt voor rekening van God, vandaag ontvang je het leven en word je opgeroepen te leven in het licht van de liefde van God. Morgen weet je niet wat er komt, dat zien we dan wel. Wat je ook van het leven maakt, God verdraagt jou en draagt jou.”