Vragen over keuzes in gemeentelijk huishoudboekje Veenendaal

VEENENDAAL ChristenUnie, D66, SGP en CDA hadden bij de presentatie over het huishoudboekje van de gemeente verschillende vragen hoe het college haar keuzes heeft gemaakt. ProVeenendaal en VVD wilden daarnaast de overweging weten waarom burgemeester en wethouders toch willen beginnen met enkele grote projecten.

door Peter Kuijpers

Veenendaal moet in het najaar de keuze maken hoe zij de financiën voor het volgende jaar gaat regelen. Dit is een balans tussen haar inkomsten, de noodzakelijke uitgaven en wat te doen met het geld dat zij over heeft. Afgelopen voorjaar bleek echter dat er voor 2024 een 1,3 miljoen euro te weinig was om alles wat het college en ook de raad wil gaan doen te betalen. Deze zomermaanden is gekeken of er ergens te veel geld is gereserveerd of apart is gezet dat niet langer nodig is. Hier is 1,2 miljoen euro gevonden en met het uitstellen van enkele projecten heeft Veenendaal voor 2024 ongeveer een half miljoen over en in 2025 bijna 4 miljoen euro.

PLAN B

Jonathan van den Heuvel (ChristenUnie) wilde weten of bij de keuzes die gemaakt zijn alles goed was doorgenomen. En ziet dat er vanaf 2026 wel 8,5 miljoen en in 2027 en 2028 ruim 10 miljoen euro tekort is. Dennis Weijers (D66) wilde weten of Veenendaal een plan B heeft om deze tekorten weg te werken, wanneer het rijk niet met een aanvulling komt. Wethouder Marco Verloop heeft aangegeven dat alle kosten die de gemeente maakt zorgvuldig zijn nagelopen. Een uitgebreide uitleg krijgen de raadsleden in de Programmabegroting. Er is nu geen plan om met de tekorten vanaf 2026 om te gaan. Het college heeft zich gericht op een sluitende begroting voor volgend jaar.

ANGST

Dit is een vereiste om zonder inmenging van de provincie als gemeente je financiën te mogen doen. De tekorten op lange termijn tonen aan het Rijk, is tevens een aanbeveling van de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG). Dan zien ze in Den Haag wellicht ook in hoe lastig het is voor gemeenten om hun huishoudboekje op orde te krijgen. Kees Lochtenberg van Lokaal Veenendaal adviseert niet de angst te laten regeren. Hij denkt dat er wel een oplossing komt. Dick Both (SGP) blijft aangegeven dat Veenendaal uit moet gaan van wat zij nu aan geld kan verwachten. In de afgelopen jaren is hier eerder over gesproken en er is nog geen euro bij gekomen.

UITSTEL

Ook Harold Schonewille van het CDA ziet dat de raad steeds weer aan het uitstellen is. Het college blijft al jaren aangeven dat de financiën lastig zijn en de politiek kan daardoor geen besluiten nemen. Wethouder Marco Verloop geeft aan dat het college daarom kiest voor een werkwijze die een beslissing vraagt op het laatste moment. Dan kan de gemeenteraad de financiële keuze maken. Alsnog nu alle projecten op tafel leggen en kijken of Veenendaal daar het geld voor wil vrijmaken is een politieke keuze. Naast dat de gemeente al een tekort ziet vanaf 2026 zijn er wel noodzakelijke projecten om nu al over te spreken. Deze langer uitstellen is niet verstandig.

SUBSIDIE

Dit gaat om twee scholen in Dragonder en één voor speciaal onderwijs, waarvan de raadsleden wel begrijpen dat deze er snel moeten komen. Ronald van der Weerd (ProVeenendaal) en Yvonne Bottema van de VVD wilden echter weten waarom het Stadspark nu al een besluit nodig heeft. Dit hangt volgens wethouder Engbert Stroobosscher samen met subsidies van het Rijk. Veenendaal kan 1,5 miljoen euro krijgen wanneer zij zelf 3,5 miljoen bijlegt voor een nieuw Stadspark. Dit openbaar groen is tevens onderdeel van een woningbouwimpuls van 22 miljoen euro voor het Ambacht en Spoorzone. Zonder groen kan Veenendaal deze bijdrage misschien mislopen.

UITGAVEN

Wethouder Marco Verloop noemt het een balans zoeken die al een tijd moeilijk ligt. Het Rijk moest nog een beslissing maken over het helpen bij de tekorten van gemeenten en nu is voor de zomer ook nog het kabinet gevallen. Met de VNG zijn nog steeds gesprekken om de lokale overheden niet te vergeten. Daarbij is al een bijdrage van 3 miljard genoemd in het Gemeentefonds, waarbij Veenendaal zo’n 9,9 miljoen euro extra zou kunnen ontvangen. Dit kan de verwachte tekorten oplossen, maar dan nog moet de raad beslissen over belangrijke grote uitgaven. Naast de drie scholen en Stadspark onder andere nog twee scholen en het theater met een bioscoop en garage.