Burgemeester Kats over het belang van verkiezingen: ‘Kom uit je stoel en ga stemmen’

VEENENDAAL De laatste weken plaatst deze krant regelmatig verhalen over de komende gang naar de stembus in maart. Alwéér een artikel over de komende verkiezingen, zal deze tijd wellicht een persoonlijke verzuchting van menig lezer zijn: is stemmen dan zo belangrijk? Jazeker, legt burgemeester Kats uit. ,,In Den Haag wordt veel besloten, waarvan je niet direct het effect merkt. Maar wat in de gemeenteraad gebeurt, heeft direct gevolgen voor de omgeving waarin je leeft.”

door Arjan van den Berg

Stel dat je straat opnieuw wordt ingericht. Waar komt dan het groen? Hoeveel ruimte reserveer je voor parkeerplaatsen? Hoeveel geld mag het kosten? Maar de raad gaat ook over woningbouw, het helpen van ondernemers, de bibliotheek, de WMO en jeugdzorg en veel meer, kortom: alles wat er in de gemeente gebeurt.

Wat in de gemeenteraad gebeurt, heeft direct gevolgen voor de omgeving waarin je leeft

,,Er valt ook echt iets te kiezen. Je stemt op een kandidaat van een partij. Op basis van het aantal stemmen worden zetels verdeeld. Met een voorkeurstem kun je er bovendien voor zorgen dat misschien juist die ene kandidaat in de raad komt. Ik ben ontzettend trots dat we vier vrouwelijke lijsttrekkers hebben. De diversiteit op de lijsten is mooi en belangrijk, in Veenendaal is ruimte voor iedereen!”

PERSOONLIJK

,,Het is prachtig om te zien dat de politieke partijen veel jonge mensen hebben geïnteresseerd om zich kandidaat te stellen. Ik was zelf ook 27 toen ik voor het eerst raadslid werd. In Veenendaal is de politiek echt leuk, dat komt mede omdat we hier normale persoonlijke verhoudingen hebben. In debatten kan het soms best stevig op de inhoud gaan, maar persoonlijk kunnen de raadsleden het goed met elkaar vinden. Jongeren in Veenendaal die belangstelling hebben in de politiek krijgen de ruimte om iets met die interesse te doen. We hebben een kinderburgemeester, een jongerenraad, ik geef gastlessen over democratie en we hebben schaduwraadsleden.”

Jongeren die belangstelling hebben in politiek krijgen de ruimte om daar iets mee te doen

KADERS

De raad stelt kaders op die bepalen wat er in de gemeente gaat gebeuren en hoeveel het mag kosten. Het college gaat over het hoe. Daarnaast heeft de raad een controlerende taak om te zien of de plannen worden uitgevoerd zoals gepland. ,,De raad vertegenwoordigt de samenleving. Het mooie van onze democratie is dat er nooit één partij de baas is. Partijen moeten met elkaar een compromis sluiten om het goede voor de stad te zoeken. Dat lukt niet altijd met een unaniem besluit, maar wel altijd in goede harmonie. Uiteindelijk is in de democratie ‘de helft + 1’ de meerderheid, maar het mooie is dat er altijd met minderheden rekening wordt gehouden.”

De burgemeester is naast voorzitter van het college ook voorzitter van de raad, maar hij kan niet zelf stemmen. In vergaderingen is het zijn taak om de besluitvorming in goede banen te leiden, ervoor te zorgen dat er besluiten worden genomen en dat dit ook grondwettelijk gebeurt. In de raad worden raadsvoorstellen behandeld. Een mooi voorbeeld van hoe het proces verloopt, is dat van het beleid voor dierenwelzijn dat onlangs door de raad is aangenomen. 

,,Het begint met een startnotitie. Het college bereidt beleid voor. Inwoners en specialisten worden gesproken en daarna wordt de informatie opgehaald. Het college biedt daarna de raad het eerste concept ter consultatie aan met de vraag: was dit de bedoeling toen de raad de opdracht gaf? Daarna gaat het naar de raad om te bespreken. Dus eerst beeldvorming, dan oordeelsvorming en uiteindelijk besluitvorming. Dan kan de raad nog moties en amendementen indienen voordat er een besluit wordt genomen.”

SCHADUW

Bij die oordeelsvorming zijn de raadscommissies aan zet. Daarin zitten zowel raadsleden als de eerdergenoemde schaduwraadsleden. Elke partij in de raad heeft maximaal drie schaduwraadsleden die niet gekozen zijn, maar wel op de kieslijst stonden. Ze mogen niet stemmen, maar wel meedenken en meepraten. Omdat ze toegang hebben tot veel - vertrouwelijke - informatie, moeten ze net als gewone raadsleden de eed of belofte afleggen. Kortom: (schaduw)raadslid is een verantwoordelijke taak.

SAMENLEVING

,,Democratie is meer dan stemmen, het is ook dat je jezelf inzet voor de samenleving en dat je meedoet. Samen maken we de samenleving. Alle raadsleden zoeken met beste eer en geweten naar het goede voor de stad. Als inwoner heb je daar invloed op door te bepalen welke partij er in de raad komt.”

Afsluitend: ,,Met je stem bepaal je dus welke richting Veenendaal de komende vier jaar opgaat. Dus kom uit je stoel en ga stemmen!”

Lees meer over de gemeenteraadsverkiezingen in ons dossier.