Jongerenraad Veenendaal wil met ‘praatplaat’ verkiezingen begrijpelijker maken, gemeente kiest andere koers

VEENENDAAL De Jongerenraad Veenendaal kwam met een advies om de lokale democratie op een inclusieve manier zichtbaar, toegankelijk en herkenbaar te maken. Met een praatplaat kan de gemeente laten zien wat de lokale politiek allemaal bespreekt. Het college ziet het idee als waardevol, maar lastig in te zetten. Zij vraagt de Jongerenraad te verbinden en hun achterban, die moeite heeft informatie te vinden over de verkiezingen, te verwijzen naar Instagram en Facebook.

door Peter Kuijpers

,,In de gemeente Veenendaal worden er continu beslissingen genomen die van directe invloed zijn op het leven van Veenendalers. Hoe goed onze jeugdzorg werkt, of mensen die zorg nodig hebben die ook op tijd kunnen krijgen. Hoe veilig onze wijken zijn, hoeveel groen wij in de omgeving hebben en zo gaat het lijstje nog wel even door. Deze keuzes worden niet alleen binnen het gemeentehuis gemaakt, maar beginnen vaak al een stuk eerder. Door gesprekken met inwoners, signalen uit de wijk of in het werk van maatschappelijke organisaties. Wat men echter niet altijd beseft, is dat deze keuzes worden genomen door de gemeenteraad’’, geeft de Jongerenraad aan.

‘LOKALE DEMOCRATIE VOELT VER WEG’

Waarbij zij nog eens benadrukt dat de politiek in Den Haag niet alles beslist, maar vaak ook de eigen lokale vertegenwoordigers in het hoogste democratische orgaan van de gemeente: ,,Toch voelt die lokale democratie voor veel inwoners ver weg. De opkomst bij de gemeenteraadsverkiezingen is de afgelopen jaren gestaag gedaald. Tot 1998 lag de opkomst altijd ruim boven de 60 procent. Sindsdien is het opkomstpercentage steeds verder afgenomen, met pieken en dalen, maar zonder herstel. Uit onderzoek van het Sociaal en Cultureel Planbureau blijkt dat steeds meer inwoners aangeven dat ze geen duidelijk beeld hebben wat de gemeenteraad doet.’’

Veenendaal had bij de verkiezing in 2022 een opkomst van 56,65 procent, iets meer dan het landelijk gemiddelde van 50,99 procent. Wanneer de Veenendaler niet weet wat de raad bespreekt is er volgens de jongeren weinig urgentie om te gaan stemmen: ,,Dat vormt een groot risico. Wanneer inwoners zich niet herkennen in het lokale bestuur, daalt niet alleen de opkomst, maar ook het vertrouwen in de overheid.’’ Tevens denken de jongeren dat met een lagere opkomst  de raad niet een juiste verhouding heeft van alle mensen die in Veenendaal wonen en moet vertegenwoordigen. Als oplossing komen zij met het voorstel om een praatplaat te gaan inzetten.

PRAATPLAAT VISUEEL HULPMIDDEL

,,Een visuele communicatietool die op toegankelijke en herkenbare wijze inzichtelijk maakt wat de gemeenteraadsverkiezingen zijn. Welke thema’s spelen en waarom deelname essentieel is. Een praatplaat helpt complexe informatie te vertalen naar eenvoudige beelden en korte teksten. En is daarom geschikt voor een brede doelgroep. Hiermee wordt er ook rekening gehouden met inwoners die moeite hebben met beleidstermen of die bijvoorbeeld laaggeletterd zijn’’, stelt de Jongerenraad Veenendaal voor. Dit hulpmiddel kan bijdragen aan de inclusiviteit door de lokale democratie zichtbaar, toegankelijk en herkenbaar te maken.

‘OPKOMSTBEVORDERING BELANGRIJKST’

Zowel de griffie, die de raadsleden ondersteunt, als het Team Verkiezingen heeft een gesprek gehad met de Jongerenraad. Burgemeester en wethouders hebben nu geantwoord dat zij in het advies geen concrete onderzoeken terugvinden over knelpunten die specifiek gericht zijn op de kiezer in Veenendaal: ,,Wel is het zorgelijk dat de opkomst in het algemeen daalt, daarom is opkomstbevordering één van de belangrijkste onderdelen van de communicatieaanpak.’’ Veenendaal heeft daarom alle teksten over de verkiezingen in een duidelijke en begrijpelijke taal geschreven, zelfs in een speciale Verkiezingskrant en er is een infographic hoe het stemmen werkt.

TIKTOK EN SNAPCHAT MOGEN NIET

De gemeente mag tevens Instagram en Facebook inzetten, TikTok en Snapchat mogen van het Rijk niet. Verder ontvangen in Veenendaal 18-jarigen een kaart van de burgemeester met een oproep om te gaan stemmen, er zijn gastlessen voor basis- en middelbare scholen en het scholierendebat staat dit jaar ook in het teken van de gemeenteraadsverkiezingen. Het inzetten van een praatplaat kan een waardevol communicatiemiddel zijn, maar leidt volgens het college niet tot een oplossing van alle knelpunten. De gemeente zet liever in op verbinders, mensen uit doelgroepen die anderen informeren. Burgemeester en wethouders vragen daarom tevens de Jongerenraad als verbinder de Verkiezingsmarkt op 7 maart bij hun achterban onder de aandacht te brengen.