Nog anderhalf jaar geld voor Startersleningen

VEENENDAAL De bodem van de pot voor Startersleningen in Veenendaal komt in zicht. De gemeente ziet dat er de afgelopen periode meer leningen zijn verstrekt. Boven het maximum per jaar, waardoor straks geen geld over is voor het verstrekken van nieuwe. De lokale politiek staat voor de keuze extra geld beschikbaar te stellen of de regels aan te passen.     

door Peter Kuijpers

‘Sinds 2008 worden door de gemeente Veenendaal Startersleningen verstrekt. In deze ruim 16 jaar zijn er al meer dan 1200 leningen verstrekt. In goede tijden op de woningmarkt helpen ze vooral om een eerste koopwoning bereikbaar te maken. In slechte tijden op de woningmarkt zorgen ze daarnaast ook voor de benodigde doorstroming. Daarbij kan er wellicht sprake zijn van een prijsopdrijvend effect, maar dit is moeilijk aan te tonen. De starterslening overbrugt het verschil tussen de leencapaciteit van een koper en de koopsom van de woning. De maximale hoogte van een starterslening bedraagt 35.000 euro’, beschrijft de gemeente.

33.000 EURO

Starters kunnen tevens een veel lager bedrag lenen, maar dat is in Veenendaal weinig voorgekomen. ‘Het komt zelden voor dat de lening een relatief laag bedrag van onder de 20.000 euro is. Het gemiddelde bedrag van de starterslening ligt dan ook op bijna 33.000 euro. De regeling is altijd bedoeld geweest voor kopers die een woning net niet kunnen betalen.’ Daarom heeft Veenendaal een maximum bedrag ingesteld, waarbij de gemeente geen signalen heeft ontvangen dat dit te laag of zelfs te hoog zou zijn. Tevens is een maximum leeftijd voor het krijgen van de starterslening van 40 jaar, waarover ook geen signalen zijn dat dit te hoog of te laag is.

STIJGING

Veenendaal richt zich met de Starterslening voornamelijk op jongeren die hun eerste baan hebben en aan het begin van hun wooncarrière staan. ‘Dit kan zijn vanuit een huurwoning of nog thuiswonend. Rekening houdend met een periode van eerst een paar jaar werken en sparen en/of eerst een paar jaar huren, voordat de eerste koopwoning in beeld komt.’ De gemeente verstrekt maximaal 25 leningen per kwartaal, maar gaat hier flexibel mee om wanneer nieuwbouwprojecten in de verkoop komen. In 2018 en 2021 waren er 57 leningen, terwijl dit er in 2019 en 2022 meer dan 80 waren. Pieken waren er in 2020 (95), in 2023 (110) en vorig jaar 125.

BETAALBAARHEIDSGRENS

 ’Gemiddeld gezien komen we jaarlijks rond de 100 leningen uit’, concludeert de gemeente. De piek vorig jaar kwam mede door het nieuwbouwplan Urban Living aan het Boompjesgoed. Daarvoor waren 40 leningen aangevraagd. Veenendaal heeft het eerste kwartaal van dit jaar reeds 30 leningen verstrekt. ‘Daarmee kan geconcludeerd worden dat we met de betaalbaarheidsgrens uit lijken te komen op circa 120 tot 145 leningen per jaar.’ Deze toename komt waarschijnlijk omdat de raad heeft besloten niet lang de de landelijke NHG-grens als maximale koopsom voor de lening aan te houden, maar de landelijke betaalbaarheidsgrens.

MAXIMUM

Door dit nieuwe maximum aan te houden ziet Veenendaal een stijging in het aantal startersleningen. ‘Deze grens bedraagt momenteel 405.000 euro in 2025 en wordt jaarlijks vastgesteld. Als het aantal leningen terug moet naar 100 per jaar dient de maximum koopsom naar beneden te worden bijgesteld. Het maximeren van het aantal leningen met 25 per kwartaal is namelijk zeer onpraktisch in de uitvoering en onwerkbaar voor kopers en hun tussenpersonen’, merkt de gemeente. Zij heeft uitgerekend dat er nu nog circa 207 leningen te verstrekken zijn, wat betekent dat de pot met geld over anderhalf jaar leeg zal zijn.

NIEUWE REGELS

 De lokale politiek zal eind dit jaar moeten beslissen of zij het budget voor deze leningen aan wil vullen, zodat Veenendaal kan blijven bijdragen aan het kunnen kopen van een eerste huis. Of wellicht een aanpassing te maken voor welke woningen zij de lening aanbiedt. Dit is nu nog voor alle woningen, maar het Rijk denkt aan een subsidie voor nieuwbouwwoningen. De gemeente wil echter geen regelingen combineren. ‘We willen namelijk huishoudens helpen die het net niet zelf kunnen betalen.’ Door allerlei fondsen aan te spreken zouden mensen daarnaast huizen kunnen lopen, waarvoor ze anders eigenlijk nooit in aanmerking zouden komen.