Gemeente wil met ‘positieve omgeving’ gezondheid van jongeren verbeteren

VEENENDAAL Een positieve omgeving maken van Veenendaal, zodat jongeren zich gelukkig voelen en minder gaan roken of alcohol drinken. Door meerdere jaren met de IJslandse aanpak te gaan werken, wil de gemeente met ouders en andere volwassenen die met jongeren te maken hebben inzetten op het ‘Opgroeien in een Kansrijke Omgeving’. Dit moet tevens psychische klachten onder de jeugd gaan verminderen.

door Peter Kuijpers

‘De mentale gezondheid en het middelengebruik van jongeren zijn reden tot zorg, met name sinds de coronacrisis. Steeds meer jongeren hebben psychische problemen en gebruiken verdovende middelen als vapes of alcohol. Dit gebeurt ook in Veenendaal. We zien een dalende lijn in het aantal jongeren dat zich gezond en gelukkig voelt. Waarbij 24 procent van de jongeren psychische klachten ervaart, 48 procent zich zeer vaak gestrest voelt en 6 procent minimaal wekelijks vapet. Dit staat een goede gezondheid, veiligheid en optimale ontwikkeling van jongeren in de weg. Soms zelfs met gevolgen die tot ver in het volwassen leven zichtbaar zijn’, concludeert het college. 

Zij kreeg deze resultaten uit de Gezondheidsmonitor Jeugd 2023 van de GGD regio Utrecht. Als onderdeel uit het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) wil Veenendaal werken aan een gezonde generatie in 2040. En tevens aan bestaanszekerheid, zelfredzaamheid en een toekomstbestendig sociaal domein. ‘Een belangrijk onderdeel van de uitvoering is de implementatie van de aanpak Opgroeien in een Kansrijke Omgeving (OKO). Om de mentale gezondheid van jongeren te verbeteren en hun middelengebruik te verminderen, is een integrale en preventieve aanpak nodig. Het OKO biedt een lange termijn aanpak die aan deze behoefte tegemoet komt.’

SAMENWERKING 

Veenendaal wil hierbij kijken naar vier leefomgevingen die voor jongeren centraal staan: thuis, school, vriendenkring en vrije tijd. ‘Jongeren kunnen zich beter ontwikkelen wanneer zij opgroeien in een positieve, gezonde en veilige omgeving. Opgroeien in deze omgeving maakt ook de kans kleiner dat zij gaan drinken, roken of drugs gaan gebruiken. Met OKO werken we meerjarig aan een positieve omgeving voor jongeren in de leeftijd van 10 tot 18 jaar. Dit doen we samen met ouders, scholen, jongerenwerkers en experts.’ De gemeente wil in deze samenwerking met mensen die veel met jongeren omgaan de IJslandse OKO gaan inzetten in Veenendaal.

IJsland is 20 jaar geleden begonnen met de positieve omgeving voor jongeren. ‘Sindsdien is het middelengebruik onder de IJslandse jeugd sterk gedaald. Zij behoort tot de landen met de minst gebruikende jongeren in Europa. Vierendertig landen in de wereld passen de aanpak toe, zo ook Nederland. Inmiddels werken al 49 gemeenten met de OKO-aanpak. Een OKO-kernteam vanuit de gemeente, inclusief projectleider, is hier verantwoordelijk. In de opstartfase brengt zij ouders en lokale partners bij elkaar. Zodat er een community ontstaat rond de opgroeiende jongeren.’ Zij nemen over een periode van twee jaar vier aandachtspunten door.

VERANDERPUNTEN 

Allereerst is het belangrijk gegevens op te halen uit de jeugd met de Gezondheidsmonitor Jeugd van de GGD regio Utrecht. Hierna nemen zoveel mogelijk organisaties die met jongeren werken deze informatie door. Naast ouders, scholen en jongerenwerkers bijvoorbeeld ook sportverenigingen, cultuurorganisaties, geloofsgemeenschappen, vrijwilligers en ook de jongeren zelf. ‘Samen bepalen we de drie belangrijkste veranderpunten en kijken we hoe eenieder eraan kan bijdragen’, stelt de gemeente. Dan bedenken zij samen hoe ze een verandering willen uitvoeren met een passende bestaande aanpak of een nieuwe activiteit.

Veenendaal heeft in 2023 met vragenlijsten opgehaald hoe jongeren zich voelen en wat zij gebruiken. En afgelopen voorjaar hebben 40 vertegenwoordigers uit onderwijs, sport, cultuur, welzijn, horeca met ouders en jongeren in een startbijeenkomst kennis met elkaar gemaakt. De gemeente wil deze week in een bijeenkomst met deze groep die betrokken is bij jongeren tussen de 10 en 18 jaar voor de komende tijd een drietal veranderpunten voor Veenendaal gaan vaststellen. De gemeente heeft al geld gereserveerd uit het budget van het GALA om vervolgens ook de activiteiten op te zetten voor een positieve omgeving voor de jeugd om in op te groeien.