Leve de republiek

VEENENDAAL Ik geef het maar direct toe. Ik ben Republikein. Geen Trump-aanhanger. Integendeel! Maar gewoon een Nederlandse burger die tegen het fenomeen van erfopvolging is. Die regeling die binnen een monarchie geldt, waarbij een zoon of dochter automatisch koning of koningin wordt als de heersend monarch overlijdt. Ofwel, gewoon omdat je achternaam ‘van Oranje’ is, je tot generaties na jou verzekerd bent van een paleis als woning, aangevuld met een vorstelijk inkomen. Het maakt niet uit of je vader bij de Hitlerjugend heeft gezeten (Claus), je grootvader bij de SS en verwikkeld is geweest in een groot steekpenningenschandaal (Bernhard), je schoonvader lid was van een militair regime, dat tienduizenden onderdanen vermoordde (Zorreguieta) of je verdere voorvaderen verantwoordelijk waren voor de dood van honderdduizenden Indiërs en rijk geworden zijn door slavenhandel en uitbuiting (Willem I en II). Nee, jouw kostje is verzekerd en je bedje gespreid. Kunnen die goedlachse Willem en schaterlachende en soepel in de heupen zijnde Maxima hier wat aan doen ? Nee niet echt. Ze zouden principieel kunnen zijn en net als de Britse Harry en Meghan formeel afstand doen van hun koninklijke titels, maar dan staat er wel weer een nieuw familielid op die de kroon opeist. Nee, als je af wilt van erfopvolging zal de volksvertegenwoordiging daar actie in moeten ondernemen. Tot die tijd vinden wij het als samenleving ‘normaal’ dat je puur door je afkomst verzekerd bent van een prinsheerlijk leven.

Je uitspreken tegen het Koninghuis is niet populair in Nederland, laat staan in Veenendaal. En ik moet ook bekennen dat ik op 27 april de vlag had uithangen en me voluit heb ondergedompeld in het feestgedruis. Maar dat zou ik ook gedaan hebben als het de dag van de republiek of onafhankelijkheidsdag was. Wél trek ik een grens bij een lintje en de aubade. Dit zijn voor mij iets te witte feestjes. Ik kan andere prioriteiten bedenken dan het door Oekraïense oorlogsvluchtelingen laten zingen van het Wilhelmus, hoe ‘schattig’ ook. Het vertrouwen in ons Koningshuis kalft af. Had acht jaar geleden nog 3 op de 4 onderdanen vertrouwen in onze koning, inmiddels is dit minder dan één op de twee Nederlanders. Het probleem lijkt zich dus vanzelf op te lossen. Een Europabreed fenomeen.  Waren er in de vorige eeuw nog 27 monarchieën in Europa, nu zijn er nog 11. Kortom, nog even geduld alstublieft.

door Jurgen Hillaert
veensteken@streekverkenner.nl