Column Jurgen Hillaert: De kunst van de gewenste uitkomst

VEENENDAAL Er gaat geen week voorbij of ik vul wel een enquête in. Het EenVandaag-opiniepanel, het RTL Nieuws-panel of de peilingen van Maurice de Hond en Ipsos. Ik doe aan veel van hun peilingen mee. Iets met graag je mening over iets willen geven, denk ik. Ik sta samen met honderdduizend andere Nederlanders ook ingeschreven bij het INVIOR Tip-Burgerpanel, waarvan TipVeenendaal de lokale variant is. Zij bevroegen een tijdje terug de panelleden op het thema ‘duurzaamheid’. En zoals het een goed onderzoeksbureau betaamt, kregen de deelnemers achteraf de onderzoeksuitslagen toegestuurd.

Eén uitkomst riep vragen bij mij op. De conclusie van het onderzoek was: ‘In de regio Utrecht hebben inwoners géén hulpmiddelen om duurzamer te leven (25%) nodig’. Die wat vreemde formulering triggerde mij. Een mailtje naar het onderzoeksbureau was gauw verstuurd. Wat bleek, driekwart van de ondervraagden had wél behoefte aan ondersteuning, maar omdat de gevraagde hulp verspreid was over verschillende antwoordcategorieën scoorde de groep ‘géén behoefte aan hulpmiddelen’ het hoogst. En daarmee belandde de conclusie ‘In de regio Utrecht hebben inwoners géén hulpmiddelen om duurzamer te leven nodig’ in de eindrapportage. Én in de kop van het persbericht. Je zult maar raadslid zijn en dit soort rapporten moeten doorworstelen en de juiste conclusies trekken. Alleen met doorvragen en daarmee feiten in plaats van meningen boven tafel krijgen, kom je er.

Het deed mij denken aan een onderzoek dat ik in mijn studententijd in de Rotterdamse Kuip heb uitgevoerd. Iedereen begaat jeugdzondes en bij mij was dat het bezoeken van het Feyenoord-stadion. Hierbij achteraf nog mijn excuses daarvoor. Wij moesten hier onderzoeken hoe voetbalsupporters/hooligans de introductie van het alcoholarme Clausthaler-bier waardeerden. Als je hen vertelde dat ze alcoholarm bier dronken, beoordeelde een grote meerderheid het als waardeloos. Maar als je hen in de waan liet dat ze een gewoon pilsje hadden besteld, was de waardering een stuk hoger. Het is maar hoe je de vraag stelt.

Of het nu om duurzaamheid gaat of een biertje in De Kuip: met de juiste vraag smaakt elk antwoord precies zoals je ’m hebben wilt.

door Jurgen Hillaert
veensteken@streekverkenner.nl

Meer columns op De Rijnpost.nl lezen? Je vindt ze in dit dossier.