Column burgemeester Kats over de stad Veenendaal
11 september 2024 om 09:01 Opinie Columns Nieuws uit VeenendaalVEENENDAAL ‘Zeg burgemeester, is Veenendaal nu een dorp of een stad? Je zegt zelf altijd de stad Veenendaal maar ik hoor ook dat ze over het dorp Veenendaal spreken…’ Ik denk dat dit in de afgelopen vijfenhalf jaar de meest gestelde vraag aan mij is.
Voor het antwoord op deze vraag moeten we terug in de geschiedenis. Sinds de invoering van de gemeentewet in 1851 worden er in Nederland geen stadsrechten meer gegeven. Waarom niet? Vanaf dat moment was elke gemeente voor de wet gelijk. Voor 1851 gaven stadsrechten een gemeente het recht om belasting te heffen, markten te houden en eigen rechtspraak te hebben. Na 1851 dus niet meer. Eigenlijk had geen enkele gemeente dus meer de ‘rechten van een stad’.
Nog steeds wordt het moment waarop steden hun stadsrechten kregen als een soort ‘verjaardag van de stad’ gevierd. In Veenendaal kennen we zo’n moment niet omdat wij nooit stadsrechten hebben gekregen. Wij hebben andere momenten die we als ‘verjaardag van de stad’ kunnen vieren. Ik noem er een paar: het jaar 1563 toen het Veenraadschap werd opgericht. Of 30 juni 1795 toen we ons met 1947 inwoners losscheurden van Rhenen en Stichts-Veenendaal ontstond. Of 11 september 1816 toen we van de Hoge Raad van Adel het gemeentewapen ontvingen. En als laatste noem ik 1 januari 1960, toen Stichts- en Gelders-Veenendaal één gemeente vormden: Veenendaal!
Na die samenvoeging in 1960 had Veenendaal ruim 23.000 inwoners maar was het nog een dorp. Deze maand verwelkomen we de 70.000e inwoner van Veenendaal. We bieden meer dan 32.000 mensen een werkplek. Onze lokale samenleving bestaat uit meer dan 110 nationaliteiten. Meer dan 32% van de woningen in Veenendaal is een sociale huurwoning. De helft van de aankopen in ons centrum komt van mensen die niet in Veenendaal wonen. We hebben regionale voorzieningen zoals een theater en veel kerken hebben kerkgangers van buiten Veenendaal.
Volgens de letter van de wet is Veenendaal geen stad. Maar als je die redenering volgt zijn gemeenten met stadsrechten eigenlijk ook geen steden meer. Stadsrechten zijn in 1851 definitief vervallen. Dus of een gemeente tegenwoordig een stad of dorp genoemd wordt, is meer een kwestie van gevoel en smaak. Algemeen aanvaard is dat een gemeente met de kenmerken van Veenendaal als stad wordt aangeduid. We zijn de derde grootste stad van de provincie Utrecht!
Dorp of stad, je mag het beide zeggen, waar jij je goed bij voelt.
Ik noem het stad!
door Gert-Jan Kats, burgemeester Veenendaal
Meer columns op De Rijnpost.nl lezen? Je vindt ze in dit dossier.
