Natuurrubriek Slenterpaadjes over augustus: Grazers houden natuur in toom

VEENENDAAL De maand augustus is nat en frisjes begonnen. De naam augustus is afgeleid van de Romeinse keizer Augustus, Gaius Julius Octavius. Ons woord oogst is afgeleid van augustus. De oude weerspreuken en gezegden doen het nog steeds: ‘Begin augustus regenvlagen, regen in de laatste dagen’. En: ‘Stekende vliegen, dat kan niet liegen, zij voorspellen regen, allerwegen.’

door Aly van Eijk

De eerste trekvogels zijn al naar het zuiden vertrokken. De koekoek en al wat gierzwaluwen zijn al weg. De jonge koekoeken vertrekken deze maand op eigen kracht. En dat allemaal zonder GPS! In het bos begint het al wat rumoeriger te worden: boomklevers roeren zich en de zwarte specht laat zich steeds meer horen. In mijn vogeltuin aan het Verlaat in Veenendaal zitten tientallen mussen. Ik zie nog steeds veel jonge mussen die nog door hun ouders gevoerd worden. In een verloren hoekje is vogelzaad opgekomen. Het lijkt wat op gerst met halmen. En de mussen peuteren alles eruit. Voedsel genoeg voor iedereen dus. Af en toe zie je een heel klein veldmuisjes dat behendig omhoog klimt om ook zijn portie te halen.

BRAMEN

En dan mijn bramen. Die zijn rijp en ook dat is vogelvoer geworden. Van de half rood/blauwe braam, wordt alleen het rijpe gedeelte eruit gepikt. Geen voedselverspilling. Het wordt ook een goed druivenjaar. Er hangen veel groene trossen die nog wachten tot ze blauw en zoet zijn. De spreeuwen hebben ze volgens mij al gereserveerd. 

Langs de wegen bloeien tegenwoordig gelukkig veel soorten bloemen die elkaar opvolgen. Er wordt minder gemaaid. Je ziet veel kleine gele leeuwenbekjes die ieder jaar zicht uitzaaien. Af en toe zien we nog wat klaprozen, de gele stalkaarsen en teunisbloemen. Die bloeien ’s nachts voor de nachtbrakers onder de nachtvlinders. Het leverkruid of koninginnekruid is volop alle mogelijke insecten aan het verzamelen. Het is een leverkleurige hoge plant die je overal tegen kan komen. De naam koninginnekruid komt van een koning uit de oudheid, een groot kruidkundige die het leverkruid als medicijn gebruikte. Onder meer tegen leverkwalen; maar ook voor verkoudheid. 

GROTE GRAZERS

In natuurgebieden zoals Plantage Willem III in Elst en in de Blauwe Kamer op de grens van Rhenen en Wageningen lopen grote grazers die de natuur in toom houden zonder dat het meteen dichtgroeit. Zo zijn daar de Galloways, damherten en de Konikpaarden. Het is altijd weer een prachtige ontmoeting. Op gepaste afstand uiteraard. In de Blauwe Kamer zijn flinke stukken waar je als bezoeker niet mag komen. Dat zijn de zogenaamde rustgebieden. Maar er is altijd genoeg te zien, zeker vanuit de vogeluitkijkpost. De Konikpaarden zijn sinds 1982 in ons land. Ze komen uit Polen en heten daar Kon Polski, ofwel Pools paard.

In 1780 werden ze in daar gevangen en in wildparken geplaatst. Begin negentiende eeuw werden ze verspreid onder boeren en gekruist met hun eigen paarden. Ze zijn gekozen omdat ze het gras een stuk korter dan andere grazers.

Kijk en geniet.

Reageren? Mail naar alyvaneijk@gmail.com