Natuurrubriek Slenterpaadjes over juli: Veel verhalen over de koekoek

VEENENDAAL De maand juli, vernoemd naar de Romeinse keizer Julius Caesar. Juli, de hooimaand, oogstmaand en dondermaand, omdat er in die maand vrij veel onweer voor kan komen. 

door Aly van Eijk

De oude spreekwoorden en gezegden blijven nog steeds gangbaar en horen bij onze cultuur. Vroeger werden ze doorgegeven van ouder op ouder, vaak konden mensen in vroeger eeuwen niet schrijven en werd het mondeling doorverteld. ‘In juli moet de hitte braden, wat in de herfst wordt opgeladen. Brengt juli hete gloed, gedijt september goed’. Op 20 juli, Sint Margriet: ‘Regent het op Sinte Margriet, dan is er zes weken regenverdriet. Regent het niet, dan regent het dertig dagen niet’.

KOEKOEK

Deze maand gaan de eerste trekvogels alweer verhuizen naar het soms diepe zuiden. Eén van de eersten die vertrekt is de koekoek, rond half juni en juli gaan ze naar Afrika: Congo en Angola. Sommige vliegen via Spanje en andere weer over Italië. De jonge vogels die hier zijn geboren en grootgebracht door pleegouders tegen wil en dank vertrekken pas in september en oktober. En dat allemaal zonder het moderne navigatie materiaal, geen GPS of Tomtom! 

Over de koekoek is veel te verhalen. Op sommige planten kom je soms wit schuim tegen, van het spuugbeestje ofwel de larven van de schuimcicade. Die naam koekoeksspog komt eigenlijk omdat wanneer dit is te zien, in de meimaand ook altijd de koekoek weer terug is. Men dacht dat de vogel op de plant spuugde, ook spreekwoorden zoals: ‘Dat dank je de koekoek’ of ‘loop naar de koekoek’.

DOR EN GEEL

De grassen zijn bijna uitgebloeid en dor en geel geworden. Ook door de droogte in het bos werden de adelaarsvarens in juni al geel, vroeger zei men dat wordt een vroege herfst. De laatste bloemen van het vingerhoedskruid zijn aan het zaad vormen voor het volgende jaar. Deze plant is tweejarig, het eerst jaar de jonge planten zonder bloem en het jaar erop komen de bloemen die bestoven worden door onder andere de hommels. Ze kruipen in de bloem en nemen het stuifmeel mee op hun rug naar de volgende bloem.

VEEL DIEREN

Op de Plantage Willem III is altijd veel te zien, niet alleen de flora, maar ook alle dieren die er zijn. Veel vogels, zoals roodborsttapuiten, klapekster, boompiepers en de kiekendief. Er zijn reeën en dassen te zien en damherten die er jaren geleden per ongeluk kwamen en al een flinke groep vormen. De wilde koeien, de Gallowayrunderen, indrukwekkende stieren van negenhonderd kilo. En de Konikpaarden, een halfwild paardenras dat oorspronkelijk uit Polen en Wit-Rusland komt. Het is een grote groep die met de runderen het landschap begraast. Een mooi gezicht als er gesnoeid wordt, dan eten ze gezamenlijk de bast van de takken. Er hangt sinds een maand een wildcamera op een hoek, voor de wolf?

Kijk en geniet!

Reageren? Mail naar alyvaneijk@gmail.com 

Meer columns op De Rijnpost.nl lezen? Je vindt ze in dit dossier.