Natuurrubriek Slenterpaadjes over november: Tijd voor paddenstoelen

VEENENDAAL Na een plezierige zomer met aangename temperaturen en een prachtige herfst gaan we zoals ze zeggen de nachtschuit in! November ontleent zijn naam aan de vroegere Romeinse kalender. Die liep toen van maart tot maart en het Latijnse woord novum betekent negen. 

door Aly van Eijk

Onze cultuur kent vele gezegden en weerspreuken, veel zijn er al vergeten; jonge mensen kennen die niet. Op Sint Maarten, 11 november geeft aan: ‘Als het nevelig is met Sint Martijn, dan zal de winter niet koud zijn. Maar heeft de Sint een witte baard, dan blijft ons sneeuw nog ijs gespaard!’ En: ‘November met zijn regenvlagen brengt verkoudheid, jicht en andere plagen’.

PADDENSTOELEN

Het blad valt nu snel, de prachtige kleuren van goudgeel, tot oker en alle gradaties in rode tinten. Wanneer je nu op de bospaden loopt, door de opdwarrelende bladeren geeft dat een leuk geluid. In het begin kon je de vele paddenstoelen nog goed zien, maar een bladerdek heeft er al veel toegedekt. In de laatste week van oktober zag je iedere morgen meer bomen bezocht door de sombere honingzwammen. Zieke en verzwakte bomen zijn het eerst aan de beurt; ze veroorzaken witrot, het hele systeem van een boom wordt aangetast. Het is wel een schitterend gezicht, eerst kleine bobbeltjes als het ware, de dag erop zijn het ineens paddenstoelen en je ziet ze met de dag groter worden tot ze ineens gaan rotten en verdwijnen ze weer. De vliegenzwammen deden het goed dit jaar, af een toe kwam er zo’n klein wit gestippeld bolletje met de zwarte aarde er nog op. Vooral kinderen vinden die het mooiste, maar wat ik las dat er complete hoeden werden afgesneden en meegenomen; als geest verruimend middel? Jammer, zo blijven er ook geen sporen achter, om voor het komende jaar voor nieuwe te zorgen.

Dit jaar zag ik voor het eerst in jaren veel cantharellen, ik loop meestal in een stil gedeelte van een bos, weinig mensen, dus weinig plukkers. In veel bossen is dat niet toegestaan, bij Natuurmonumenten en bij de Plantage Willem Drie is het eveneens verboden. Terecht vind ik, maak er een mooie foto van, dan kan iedereen er van genieten, uiteindelijk is het ook voedsel voor de vele dieren. Dat geldt ook voor de tamme kastanjes, die waren er overvloedig dit jaar.

TONDERZWAM

Nu er weinig meer opgeruimd wordt in de bossen, komen er meer paddenstoelen tevoorschijn. De tonderzwammen die jarenlang blijven zitten op dood hout, tot alles vergaan is. Een van een bijzondere die vroeger op de rode lijst stond, met in 1989 met weinig exemplaren is de roodgerande houtzwam. Hij is nu veel gezien ze groeien op dode stammen van naald en loofhout. Ze kunnen een breedte van 15-60 centimeter bereiken.

Kijk en geniet

Reageren? Mail naar alyvaneijk@gmail.com

Meer columns op De Rijnpost.nl lezen? Je vindt ze in dit dossier.