Heleen Nijland: Boetseren met een missie

VEENENDAAL Dat kunst zowel publiekelijk als door uitvoerenden in Veenendaal aanslaat kwam tot uiting in 14 jaar Kunst in Beeld tijdens de Kunstroute dat in het eerste weekend van oktober 2022 werd gehouden. In de Veense Galerij der Kunstgroten was deze krant onder andere bij Heleen Nijland (55) die haar prachtige boetseercreaties ten toon stelde in haar eigen Studio Helena aan de Dijkstraat. Zij is de tweede in een vierdelige interviewserie met Veenendaalse kunstenaars. 

door Gertjan van Capellen

We zitten in de studio waar alle kleicreaties staan uitgestald. Om het daar gezellig te houden blijft de van origine Vlaardingse maar wat aan rommelen zoals ze zelf zegt. ,,Aangezien mijn werkplekje aan de Linge, waar we eerst woonden hier in Veenendaal, te klein werd, zijn we elf jaar geleden hier komen wonen. Een jaar later had ik een heerlijk ruim atelier ter beschikking. Dit was mijn droom. Hier kon ik ook workshops boetseren gaan geven. Voor hetzelfde geld had mijn man gezegd, dit is een mooie ruimte om de auto in te parkeren, maar handig als hij is ging hij aan de slag en bouwde de boel om tot wat het nu is. Hij vindt het heel leuk wat ik doe, anders ga je de boel niet met zo veel enthousiasme verbouwen, toch?” Als hij even later zijn hoofd om de hoek steekt zegt hij dat boetseren voor haar een belangrijke uitlaatklep is. ,,Verder blijft ze gewoon Heleen. Voor haar geldt, door gewoon te blijven word je vanzelf bijzonder.”

OPLEIDING Was jij als kind al zo creatief vragen we Heleen? ,,Als kind tekende, kleurde en knutselde ik veel. Ik moet er wel bij zeggen dat ik dit van huis uit heb meegekregen. Mijn moeder schilderde. Met klei kwam ik in aanraking toen ik een jaar of tien was. In het buurtcentrum in Spijkenisse kon je naar hartenlust voor een gulden boetseren onder de bezielende leiding van een echte boetseerjuf. Hier mocht je ook glazuren. Daarna heb ik allerlei relevante cursussen gevolgd waaronder meerdere jaren bij de Veenendaalse beeldhouwster Hanneke Zwart, daar heb ik heel veel geleerd. Een echte kunstenaarsopleiding heb ik niet gevolgd. Wel heb ik de havo en een directiesecretaresse opleiding gedaan. Echter ben ik van het type dat snel is afgeleid en zodoende het liefst met mijn handen bezig ben. Je vormt iets wat je in je hoofd hebt om het vervolgens met je handen vorm te geven. Je kunt denken aan (borst)beelden, decoraties, bloemen en gebruiksvoorwerpen zoals kandelaars, muurhangers en potten. In de meeste gevallen creëer ik iets waar ik blij van word en wat er kleurrijk uitziet”, aldus Heleen die het niet alleen bij boetseren houdt.

INSPIRATIE ,,Ik knap ook graag oude spullen en meubeltjes op, maar mijn corebusiness is en blijft boetseren”, gaat ze verder. Waar haalt ze haar inspiratie uit? ,,Die haal ik uit dingen die ik om me heen zie bijvoorbeeld uit de natuur, uit kringloopwinkels, tijdschriften en musea. Wij en onze vier kinderen bezoeken graag allerlei musea, hebben ook allemaal een museumjaarkaart. Het liefst boetseer ik vrouwelijke beelden en aangezien ik een echte bloemenfan ben ook veel bloemen in diverse soorten en maten, zoals je hier ziet staan en, niet onbelangrijk, deze zijn nog duurzaam ook! Als je het hebt over wat voor gereedschappen er aan te pas komen dan denk ik aan mesjes, prikkers, spatels en een oven met een thermostaat. Hierin vindt een geleidelijke temperatuurstijging plaats tot zo’n 1040 graden en koelt daarna ook weer geleidelijk af, dit duur ongeveer 24 uur. Wat klei betreft gebruik ik chamotteklei die ik afbak, glazuur om het vervolgens nog een keer af te bakken”, doceert Heleen.

(de tekst gaat onder de foto verder)

,,Ik ben een echte bloemenfan dus ik maak ook veel bloemen in diverse soorten en maten.” - Gertjan van Capellen

WORKSHOPS Actieve deelname van deelnemers, de zogenaamde workshop, speelt een belangrijke rol bij het boetseren bij studio Helena. Heleen: ,,Workshops geef ik voor maximaal zes personen waarin de mensen zelf hun groep samenstellen. Dat kunnen vriendinnen, familie, collega’s zijn, maar ook een verjaardag of een vrijgezellenfeestje komt wel eens voor. Laatst was er zelfs een groep enthousiaste jongemannen. Soms geef ik een workshop buiten de deur, bijvoorbeeld in de bibliotheek. Vorig jaar haalden we de krant nog met de workshop zomerslingers maken voor ouder en kind terwijl de mussen van het dak vielen. Jammer dat de belangstelling door de warmte iets tegen viel. Ondanks dat was alles heel gezellig en goed geregeld door de mensen van de bieb”, aldus Heleen.

Tijdens de Kunstroute van 2022 wisten vele bezoekers de weg naar de ateliers te vinden. Heleen: ,,Nou inderdaad. Het was een gezellige drukte vooral op de zaterdagmiddag en zondags liep het lekker door. Mede dankzij mijn enthousiaste assistent en vriendin Vera Prins konden we de mensen goed te woord staan. Ook zakelijk gezien ging het voor de wind. Er zijn een paar mooie opdrachten uit gerold. Alles wat ik met mijn werk verdien, doneer ik aan het Koningin Wilhelmina Fonds, het KWF. Met de workshops verdien ik mijn onkosten terug. Er zijn al te veel mensen overleden aan deze rotziekte. Het KWF bevordert alle vormen van kanker beter te behandelen. Daar is geld voor nodig en daar probeer ik mijn steentje aan bij te dragen.”

BEHOUDEND Loopt Veenendaal warm voor kunst in het algemeen? Het duurt even maar dan: ,,Eerlijk gezegd vind ik Veenendalers soms wat behoudend. Daarom twijfelde ik aanvankelijk een paar jaar geleden aan deelname aan de Kunstroute. Ik was bang dat mijn werk mensen niet zou aanspreken. Nu merk ik dat er toch wel een groep is die het aanspreekt. Maar met kunst blijft het zo, je vindt het mooi of niet mooi. Het moet liefde op het eerste gezicht zijn. Mijn eigen werk heeft voor mij persoonlijk geen diepere betekenis. Met de workshops zeg ik altijd, maak iets wat je leuk vindt en wat in je huis past, wat je ook echt neer gaat zetten en waar je trots op bent. Over het algemeen wordt daar zeker gehoor aan gegeven met soms een net andere draai”, zegt Heleen. 

Wanneer de Kunstroute dit jaar wordt gehouden heeft ze nog niet precies doorgekregen. Meestal vindt het in het laatste weekend van september plaats. Zij is er zeker weer bij. Een nadeel vindt ze dat ze dan zelf niet op pad kan om bij collega kunstenaars te gaan kijken. 

RUST Wat doet boetseren met jou, vragen we haar tot slot. ,,Het is net als het programma Taarten van Abel dat bekend staat om zijn mooie verhalen en mooie boodschappen en het opvrolijken van mensen. Daarin worden ze opgevrolijkt met taarten, maar hier worden mensen blij van hun zelfgemaakte kleurrijke boetseercreaties en ontstaan vaak mooie gesprekken, die ook weer leiden tot inspiratie. Boetseren, waar ik zo’n twee of drie dagen per week mee bezig ben, geeft mij de nodige rust, rust in een warrig hoofd. Je focus ligt alleen op het boetseren. Die passie wil ik in mijn workshops graag delen met anderen. Ik zie het als een soort yoga die de geest, het gevoel en het lichaam leert te beheersen.”

Meer informatie op www.studiohelena.blogspot.nl of op Instagram: heleennijland. Of mail naar heleen.nijland@gmail.com