Ontwikkeling Veenendaal verbeeld in cortenstaal

VEENENDAAL Het heeft iets weg van een opengewerkte grafheuvel, maar dan anders. Als een soort van Poortwachter, een onverwacht kunstwerk. Vrij plotseling staat hij daar, sinds deze maand officieel eigenlijk. Dat is het Veenendaalse bloemenmozaïek 2.0 aan de Grote Beer. De nieuwe stijl werd bovendien helemaal in eigen huis ontwikkeld. Dat is tegenwoordig best bijzonder. Kijk maar naar Veenendaal-Oost hoeveel soesa er is rond het kunstwerk in de vijver aldaar. Dit kwam er plots en zonder gedoe.

door Martin Brink

Er was een tijd dat de medewerkers van de toen nog geheten Dienst Gemeentewerken zich het hoofd braken over wat er nu eens ter afwisseling ingezaaid moest worden in het bloemmozaïek aan de Poort van Veenendaal, de zichtlocatie aan de Grote Beer/Rondweg-west. Die tijden zijn voorbij want sinds kort is daar een heus kunstwerk verrezen. In cortenstaal is daar namelijk het Verhaal van Veenendaal uitgebeeld. Met dank aan gemeenteambtenaar Paul van Sorge die het allemaal heeft uitgedacht nadat hij van het college van burgemeester en wethouders groen licht kreeg.

GASTVRIJ WELKOM Op deze plek is alles al eens in het bloemenperk voorbij gekomen: Veenendaal Fietsstad (in 2019), de gemeentevlag, de groencompetitie Entente Florale (die Veenendaal nu totaal vergeten precies 25 jaar geleden glansrijk won!), het gemeentevignet: het zijn maar enkele voorbeelden die automobilisten gastvrij welkom moeten heten in Veenendaal en iets zeggen over wat de plaats kenmerkt of wat actueel is. Het mozaïek werd in de loop der jaren ook iets hoger en schuin naar voren gemaakt zodat het beter zichtbaar werd. Drie jaar geleden werd het mozaïek voor het laatst ingezaaid. Wethouder Engbert Stroobosscher was er toen bij om de laatste plantjes de grond in te steken.

Vanwege bouwwerkzaamheden kon het mozaïek twee jaar lang niet ingezaaid worden. Inmiddels is de plek weer in ere hersteld. ,,Het is zelfs iets groter dan het was”, laat gemeentevoorlichter Frank Bartelds weten. Het mozaïek zelf, in twee delen dus met een doorgang ertussen, bestaat uit groepen kleurrijke zomervaste plantjes. Daarboven zijn cortenstalen platen bevestigd met items er uit gestanst die de geschiedenis van Veenendaal op een speelse manier markeren. Deze verbergen zo de transformatorstations die er direct achter staan. 

(Tekst gaat verder onder de foto.)

Op één van de panelen legt Paul van Sorge uit wat hij met de uitgestanste tekeningen bedoelt. - Martin Brink

DOORGANG Tussen de twee transformatorhuisjes is een doorgang die vanaf de Rondweg nu nog een kijkje geeft naar het vroegere hotel-restaurant La Campagne aan de Nieuweweg, nu een verblijf voor Oost-Europese arbeiders en binnen afzienbare tijd gesloopt. Die doorgang lijkt trouwens veel op een opengewerkte grafheuvel, zoals die te vinden is naast restaurant Het Berghuis aan de voet van de Amerongse Berg. 

Het kunstwerk is ontworpen door Paul van Sorge. Hij is stedenbouwkundig ontwerper en sinds 2004 werkzaam bij de gemeente. Alles gebeurde dus in eigen huis en dat is in deze tijd waarin veel wordt uitbesteed bijzonder. Het is vergelijkbaar met het molenmonument op De Terp/Molenstraat dat in 1989 ook door een ambtenaar werd ontworpen. Vorige week maakte Van Sorge samen met wethouder Stroobosscher het mozaïek af met de laatste plantjes. 

(Tekst gaat verder onder de foto.)

De doorgang geeft nu nog zicht op het voormalige hotel-restaurant la Campagne, nu een verblijf voor Oost-Europeanen. - Martin Brink

GESCHIEDENIS Van Sorge maakte op de stalen platen onderwerpen uit de geschiedenis van Veenendaal. Van de Veenendaalse watergangen en turfaken, turfsteken tot aan schapen, wol, bijen, sigaren en dansen rond de vrijheidsboom op de Markt in 1795. Er werd door hem ook een plattegrond gemaakt met daarop Prattenburg, bossen, fietsen, wegen, de spoorlijn en vervoer als teken van de ontwikkeling die Veenendaal in de laatste eeuw heeft doorgemaakt. Ook de wolindustrie is er terug te vinden: van schaap naar klos en naar het eindproduct, zoals een trui. 

Het stramien is niet nieuw: de legendarische historievorser Adriaan P. de Kleuver maakte voor de VVV in de jaren zestig ook een Veenendaal-plattegrond waarin hij met figuurtjes highlights verbeeldde. De huidige doen wellicht wat kleuterschoolachtig maar ze vormen wel één mooi geheel. Voor de automobilist op de Rondweg is dat echter niet allemaal in één oogopslag te zien. Die moet echt uitstappen en kijken. Begrijpt hij het nóg niet dan heeft de maker op één van de panelen in tekst weergegeven wat te zien is. 

Het geheel is slijtvast. Het tegenwoordig veel gebruikte cortenstaal is namelijk een metaallegering, bestaande uit ijzer waaraan koper, fosfor, silicium, nikkel en chroom zijn toegevoegd. Corrosie zorgt uiteindelijk voor een aansprekend geheel.