Eenzaamheidsaanpak in Veenendaal: ‘Samen één Tegen Eenzaamheid’

VEENENDAAL Een gevoel van eenzaamheid bij zo’n 40 procent van de inwoners was voor de gemeente aanleiding om hier samen met maatschappelijke partners meer aandacht aan te willen schenken. Bij het ontwikkelen van plannen bleek dat er al veel initiatieven zijn, maar deze meer bekendheid moeten krijgen. Veenendaal is daar inmiddels mee gestart en wil dit verder uitbreiden.

door Peter Kuijpers

De ChristenUnie, PvdA, D66, CDA, Lokaal Veenendaal, SP en ProVeenendaal kwamen eind 2022 met een voorstel om eenzaamheid aan te gaan pakken. Zij hadden geconstateerd dat in Veenendaal 12 procent van de volwassen tussen 18 en 64 jaar en 11,1 procent van alle volwassen zichzelf als ernstig eenzaam omschreef: ‘De invloed van eenzaamheid is groot. Zeker als het langdurig aanhoudt, leidt eenzaamheid tot gezondheidsrisico’s, minder meedoen in de samenleving en een gevoel dat welzijn of geluk tekortschiet. Eenzaamheid verhoogt zelfs de kans op voortijdig overlijden.’

EMOTIONEEL EENZAAM

Een vergelijking in 2023 toont aan dat het ervaren van eenzaamheid in Veenendaal lager ligt dan percentages in Nederland en de regio Utrecht. Maar toch gaf een kwart van de jongeren aan zich soms tot altijd eenzaam te voelen. Bij inwoners tussen de 18 en 65 jaar was 42 procent eenzaam, 22 procent emotioneel en bijna 29 procent sociaal. Sterk eenzaam was zo’n 9 procent, net als bij de groep van 65 jaar en ouder. Daar bleek 21 procent emotioneel eenzaam te zijn en 34 procent sociaal. Alle politieke partijen stemden in om het college te vragen de initiatieven voor het tegengaan van eenzaamheid onder jongeren en volwassen te inventariseren.

ONBEKEND AANBOD

En om te kijken of er een aanpak vanuit de gemeente op te stellen was. ,,Op hoofdlijnen kwam naar voren dat er in Veenendaal al veel aanbod is om eenzaamheid te verminderen, maar dat dit vaak onbekend is bij inwoners. En structurele onderlinge samenwerking tussen partners ontbreekt. Om hiermee aan de slag te gaan, zijn we in 2024 aangesloten bij het Actieprogramma ‘Eén tegen Eenzaamheid’ van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport’’, melden burgemeester en wethouders. Veenendaal had ook geld van het rijk gekregen vanuit het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) om de nieuwe aanpak te gaan uitvoeren.

Deze negatieve spiraal is steeds lastiger te doorbreken

ERBIJ HOREN EN ER TOE DOEN

Het doel is dat vanuit het bestaande aanbod de inwoners met eenzaamheidsgevoelens een betere ondersteuning krijgen. ‘Het gevoel ‘erbij te horen’ en ‘ertoe te doen’ is voor ieder mens een basisbehoefte. Ruim 40 procent van de Veense inwoners voelt zich eenzaam. Bij eenzaamheid ervaart iemand een gemis aan betekenisvolle sociale relaties. De drempel om naar buiten te gaan, contacten aan te gaan of mee te doen, voelt als steeds hoger. Zo kan een eenzame periode overslaan naar langdurige eenzaamheid. Deze negatieve spiraal is steeds lastiger te doorbreken’, beschrijft het Plan van Aanpak.

SAMENWERKING

,,Vanuit dit actieprogramma is in 2024 een coalitie gevormd met partners uit zorgorganisaties, welzijn, vrijwilligersorganisaties en de bibliotheek onder de noemer: ‘Samen één Tegen Eenzaamheid’. Het plan van aanpak is tot stand gekomen naar aanleiding van de inventarisatie, gesprekken met inwoners tijdens de Week tegen Eenzaamheid 2024 en in overleg met de lokale coalitie.’’ Zoals een betere samenwerking waarin professionals eenzaamheid herkennen en benoemen en ook inwoners dit onderling bespreken. Veenendaal heeft deze zomer ‘Praat Veens met mij’-bankjes gekregen om op te gaan zitten als je openstaat voor een babbeltje.

BEWUSTWORDING

Verder zijn er folders gemaakt met informatie en het aanbod om iets aan eenzaamheid te doen en zijn er vanuit het plan van aanpak buddy’s om kwetsbare inwoners over de drempel te helpen om naar activiteiten te gaan. Ook met zorgprofessionals is dit uitgebreide aanbod nu gedeeld. Met het organiseren van de ‘Week tegen Eenzaamheid’ hopen de partners dat inwoners meer bewust raken over eenzaamheid. En dit meer bespreekbaar zal zijn. ,,De verwachting is dat we met de lokale coalitie en het plan van aanpak een goede basis leggen waar we de komende jaren op voort kunnen bouwen’’, besluiten burgemeester en wethouders.