Historie Rhenen bijna letterlijk op straat: ‘We staan met de rug tegen de muur’

RHENEN ,,Als er niet snel een oplossing komt, wat een andere huisvesting betreft, dan komt op 1 april de geschiedenis van Rhenen letterlijk en figuurlijk op straat te liggen. Dan staat er een ‘oudje’ van maar liefst 115 jaar op straat en wordt aan zijn lot overgelaten. En dat met zijn hele hebben en houwen.’’ Dat zegt Henk van den Berg, voorzitter van de Historische Vereniging Oudheidkamer Rhenen en omstreken (HVOR). 

door Martin Brink en Henk Jansen 

De deadline van 1 april, zoals gesteld door de gemeente Rhenen, is niet alleen hard aangekomen bij  de voorzitter, maar ook bij alle leden. Henk vervolgt: ,,Op die datum dient de vereniging de bovenruimte aan de Kerkstraat, in de volksmond ook bekend als Het Rondeel, verlaten te hebben. Maar waar heen met een zo’n grote bibliotheek, die vele mooie Rhenense naslagwerken, tijdschriften en de vele duizenden beelden van en over de gemeente Rhenen en haar inwoners, de computers en ook de kostbare digitale opnameapparatuur? De acht werkgroepen kunnen straks ook niet meer hun werk doen. We hebben minstens een ruimte van zestig vierkante meter nodig. We staan als het ware met de rug tegen de muur.’’

Oud-wethouder Henk van den Berg volgde anderhalf jaar geleden Willem van Ommeren op als voorzitter. Zijn primaire opdracht was om een passende locatie te vinden. Daar is hij echter nog steeds niet in geslaagd.

ONDERNEMERSCENTRUM

De huidige locatie werd door de gemeente in 2020 verkocht aan Stichting ‘t Brandtweer, een collectief van Rhenenaren die er een multifunctioneel ondernemerscentrum van wil maken. De notariële overdracht heeft kortgeleden plaatsgevonden. Zelfstandige professionals en starters gaan elkaar hier ontmoeten en gebruiken de ruimtes voor vergaderingen, workshops en coaching. De HVOR huist hier nog op de bovenverdieping. Het toen nu geheten museum Het Rondeel - die de begane grond benutte - verhuisde al in 2018 naar de andere zijde, naar het oude raadhuis.

De HVOR kreeg wel een aanbod van de nieuwe eigenaar maar dat bleek een commerciële prijs met allerlei voorwaarden. In het jongste nummer van Oud Rhenen zegt Van den Berg dat ze ,,bij lange na niet passen binnen onze mogelijkheden.” Lees: het huurbedrag was veel te hoog en niet op te hoesten door een vereniging die zonder subsidies draait. Vergelijkbare verenigingen in de regio krijgen via een vestzak-broekzak-constructie subsidie van de gemeente om in een ruimte te zitten. De HVOR kent die weelde niet.

We hebben de gemeente dus nodig wil de 115-jarige vereniging blijven voortbestaan

HETE BREI

Van den Berg in het verenigingstijdschrift: ,,We hebben de gemeente dus nodig wil de 115-jarige vereniging blijven voortbestaan. De gemeente blijft om de hete brei heen draaien, beseft wellicht nu pas in welke onmogelijke positie zij de HVOR gebracht heeft en ziet zelf ook geen mogelijkheden binnen de geijkte gemeentelijke paden.”

Maar er is nog iets anders: de ruimte waar men altijd heeft gezeten in de voormalige brandweerkazerne (Het Rondeel) lijkt nu vergeven, en dan nog wel aan de organisatie waar men in zekere zin aan gelieerd is namelijk Stadsmuseum Rhenen. Van den Berg: ,,Het museum heeft plotseling belangstelling voor dezelfde ruimte waar wij het oog hebben laten vallen. Vooralsnog is er geen oplossing en dreigt uitzetting.”

In een persoonlijk gesprek stelt hij dat er bestuurlijk al veel opties zijn besproken. ,,Maar die hebben tot nu toe niets opgeleverd. Leden hebben ook naar alternatieven gezocht. Natuurlijk waren er opties, maar het is daarbij gebleven, zoals het aanbod van ‘t Brandweer.”

(de tekst gaat onder de foto verder)

Het pand aan de Kerkstraat in Rhenen waar op de bovenste verdieping van het bijgebouw de historische vereniging nog is gehuisvest. - Henk Jansen

WAGENINGEN

,,Een hogere huur is financieel door onze vereniging echter niet op te hoesten. We zijn een non-profitorganisatie, die met de contributies van de leden de eindjes aan elkaar moet knopen. De problemen rond een permanente huisvesting dateren al vanaf 2015. Een plek in het museum dan? Maar ook dat werd het niet. De beveiliging in het museum bleek een hinderpaal. We hebben een kleine ruimte aangeboden gekregen in Wageningen, maar een Rhenense historische vereniging gaat toch niet buiten haar eigen gemeentegrenzen zitten. Het idee alleen al.’’

MOLENSTEEN

De gemeente Rhenen lijkt de HVOR niet al te gunstig gezind. Henk van den Berg vervolgt: ,,Wel pronken met de veren. In dit geval de zo rijke geschiedenis van de gemeente Rhenen, door de HVOR bijeengebracht. Waar zo hoog van wordt opgegeven maar van enig begrip aan de HVOR niet wil weten. We dienen ons eigen broek op te houden. Dat doen we met de inkomsten uit de contributies. Wat de vervangende ruimte betreft zegt de gemeente dat we wel met veertig vierkante meter uit kunnen. Dat is absurd, nergens op gebaseerd! Het wordt dus heel spannend. De datum van 1 april voelt als een molensteen om de nek van de HVOR. De wekelijkse soos-bijeenkomsten op dinsdag blijven in De Kuil aan de Kerkstraat. En voor de thema-avondprogramma’s heeft de HVOR een plek in de hal van de R.K. Gedachteniskerk aan de Herenstraat, waar we natuurlijk ook blij mee zijn.”